Wymowa ideowa Komunistów Aragon nadaje opisywanym wydarzeniom wymiar uniwersalny, przedstawiając wybuch wojny światowej jako nieuchronną konsekwencję systemu kapitalistycznego. Silnie przeciwstawia robotników francuskich sympatyzującym ze skrajną prawicą przemysłowcom i bankierom, podkreślając, że podobny mechanizm rywalizacji posiadających środki produkcji i pracowników powtarza się w każdym kraju. Pisarz podkreśla również demaskatorski wymiar utworu - otwarcie przeciwstawia się oficjalnej propagandzie rządowej, według której odpowiedzialni za klęskę 1940 byli przede wszystkim komuniści i ich działalność w przedwojennej Francji.
Mimo wyrazistej wymowy ideowej, epicki charakter cyklu przeważa nad jego dydaktyzmem - przekazując konkretne przesłanie polityczne, Aragon tworzy efektowne sceny zbiorowe oraz stara się ukazać całościowy obraz przeżyć zwykłych Francuzów, niekoniecznie zaangażowanych bezpośrednio w konflikt klasowy. Celowo zrywa w tym celu z zasadą konstruowania powieści wokół głównego bohatera, ukazując losy kilku niezależnych od siebie postaci (Cecylia, Armand, Jean) w oderwanych od siebie momentach.