Opis odznaki Odznakę stanowi okrągły medal ze srebra o średnicy 32 mm, z zaznaczoną obustronnie krawędzią, z uszkiem i kółkiem do zawieszenia. Na stronie licowej, okolonej wypukłym majuskułowym napisem w języku łacińskim IUSTITIAS VESTRAS IUDICABO (OSĄDZĘ SPRAWIEDLIWOŚĆ WASZĄ), przerwanym u dołu wypukłym motywem roślinnym, widnieje pośrodku wypukły znak Rzecznika Praw Obywatelskich przedstawiający świątynię antyczną o kolumnach ze stylizowanych postaci ludzkich. Na stronie odwrotnej z wypukłym napisem majuskułowym wkoło RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH przerwanym u dołu wypukłym monogramem z liter RP symbolizującym Rzeczpospolitą Polską, widnieje pośrodku kursywny, minuskułowy, wypukły napis w dwóch wierszach Hominum/Causa.
Odznaka zawieszona jest na wstążce szerokości 36 mm, w kolorze oliwkowym, z dwoma szafirowymi paskami szerokości 6 mm w odległości 2 mm od krawędzi.
Odznakę nosi się na lewej stronie piersi, po orderach i odznaczeniach państwowych.
Odznaczeni
10 grudnia 2009 podczas polskich obchodów Dnia Praw Człowieka Rzecznik Praw Obywatelskich Janusz Kochanowski ogłosił nazwiska osób i organizacji wyróżnionych po raz pierwszy odznaką honorową „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka”.