Za panowania emira Yusufa al-Kalbiego jego władztwo zaczęło się rozpadać, a pod rządami emira Al-Akhala (1017-1037) wybuchł konflikt dynastyczny. W jego trakcie pretendenci do tronu sprzymierzali się z Bizancjum i z zirydzkimi władcami Tunezji, co doprowadziło, za panowania Hasana as-Samsama (1040-1053), do rozpadu emiratu na kilka oddzielnych państw.

Podczas wyprawy bizantyńskiej cesarza Michała IV Paflagończyka z roku 1038 w historii Sycylii zapisał się Wilhelm zwany później „Żelaznorękim”, który swój przydomek zdobył podczas oblężenia Syrakuz, kiedy to jedną ręką zrzucił z konia emira miasta Abdullaha, zabijając go na miejscuGordon S. Brown: The Norman Conquest of Southern Italy and Sicily..

Arabowie po zakończeniu podboju wyspy przeprowadzili „reformę gruntową”, doprowadzając do zwiększenia produktywności, rozwoju małych gospodarstw i dominacji majątków ziemskich. Rozwinęli również system irygacji oraz sprowadzili na wyspę sadzonki pomarańczy, cytryn, pistacji i trzciny cukrowej. Bagdadzki kupiec Ibn Haukal podczas swojego pobytu na Sycylii w 950 roku opisał miasto Palermo.