Nazwa "Wrota Trajana" została po raz pierwszy użyta przez historyka Antoniego Bonfiniego (1427-1502) w związku z wyprawą Władysława Warneńczyka, który przeszedł ze swoimi wojskami przez przełęcz w 1443. W okresie gdy ziemie te znajdowały się w granicach Imperium osmańskiego, przełęcz była znana też pod swoją turecką nazwą „Kapıcık dervent” (czyt. Kapydżyk derwent, z tur. kapı - brama, wrota i dervent - przełęcz), jak i „Markowa kapija” (Маркова капия - Markowe Wrota). Ogromny łuk rzymskiej bramy, wysokości około 18 metrów, był zachowany do XIX wieku.P. Mutafczijew, Старият друм през Траянови врата, Списание на БАН, 55, 1937, 19-146.

Twierdza Pałankata Na północny zachód od miasta Wetren znajdują się ruiny twierdzy Pałankata. Została ona wybudowana u schyłku starożytności, a na jej miejscu znajdowała się rzymska stanica drogowa Pons Ucasi. Domniemywa się, że twierdza była siedzibą despoty Nowaka Grubego. Koło twierdzy Pałankata w XV w. Turcy założyli dla ochrony przełęczy małą osadę (miasteczko, bułg. „pałanka” - паланка), która istniała do XIX w.