Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.

Etymologia Cricetomys: rodzaj Cricetus (chomik); mus, μυος muos „mysz”. emini: Mehmed Emin Bey, później Emin Pasza, przybrane nazwisko pod którym znany był dr Eduard Carl Oscar Theodor Schnitzer (1840–1892), niemiecki administrator w służbie osmańskiej, pasza Ekwatorii, Sudanu Egipskiego w latach 1878–1889, lekarz, przyrodnik, kolekcjoner, zamordowany przez arabskich handlarzy niewolników.

Wygląd mały|lewo|Karmienie wielkoszczura Długość ciała (bez ogona) 300–355 mm, długość ogona 320–429 mm, długość ucha 33–45 mm, długość tylnej stopy 64–71 mm; masa ciała 0,5–1,3 kg. Jest to największy z afrykańskich myszokształtnych, choć o smukłym ciele. Sierść jest krótka, na grzbiecie pomarańczowobrązowa do szarobrązowej lub czarnobrązowej, na głowie i bokach bledsza. Brzuch jest biały, zwykle wyraźnie oddzielony kolorystycznie od boków. Pysk jest wąski, z dużymi uszami, znajdują się na nim liczne wąsy. Stopy są białawe, długie i silne, z dość krótkimi pazurami. Długi ogon jest ciemny w połowie bliższej ciała, a biały w drugiej połowie.