w zimie również wschodni Kazachstan C. r. severtzovi Sharpe, 1886 – dziwonia łuskowana – wschodni i południowo-wschodni Kazachstan (centralny Tienszan, Ałatau Dżungarski), wschodni Kirgistan (wschodni Pamir), południowo-zachodnie i zachodnio-centralne Chiny (zachodni i południowo-zachodni Sinciang, południowy i wschodni Tybet, Qinghai i Syczuan, prawdopodobnie również północna prowincja Gansu), również północny Pakistan (od Czitral na wschód po Gilgit), Ladakh na wschód po północny Nepal i północno-wschodnie Indie (przynajmniej do Sikkim), prawdopodobnie również centralny Afganistan; zimą odwiedza również zachodni i południowy Tadżykistan
Morfologia thumb|left|Samica oraz dwa samce o różnej intensywności upierzenia. John Gould, 2. połowa XIX wieku Długość ciała wynosi 19–21 cm, masa ciała 40–48,5 g. Jest to stosunkowo duży łuszczak, rozmiarami podobny łuskowcowi (Pinicola enucleator). Upierzenie jest dosyć ciemne. Występuje dymorfizm płciowy. U samca ciemię i spód ciała mają barwę ciemnoczerwoną, z malinowym odcieniem, upstrzone białymi kropkami. Okolice oka i kantarek ciemniejsze. Grzbiet bardziej piaskowobrązowy. Zwraca uwagę długi ogon i mocny, jasny dziób. Upierzenie samicy w większości jest brązowoszare, intensywnie kreskowane, z ciemniejszym kantarkiem i okolicami oka.