thumb|350px|Principales etnies venezolanes indíxenes vixentes. Los pueblos orixinarios de Venezuela son grupos que na actualidá conformen aproximadamente'l 2,8 % de la población.INE «Primeros Resultaos Censu Nacional 2011: Población Indíxena de Venezuela ». Consultáu'l 29 de xunetu de 2017. Sicasí, la población venezolana polo xeneral tien na so composición xenética una contribución amerindia ente un 23 y 25 % del total. Son a lo menos 34 etnies que caltienen cultures totalmente llimpies y orixinaries de la rexón, que nun se vieron afeutaes pola conquista y asimilación española mientres la dómina de colonización.

Según el censo de 2011, la mayoría topar en zones de los estaos de Zulia (61,2 %), Amazones (10,5 %), Bolívar (7,5 %), Delta Amacuro (5,7 %), Anzoátegui (4,7 %), Sucre (3,1 %), Monagas (2,5 %) y Apure (1,6 %).

Estos grupos amás, atópense tamién compartíos con Colombia, Brasil y Guyana.004411362 contraseña 2286932204173356212122147562548

Con respectu al nome de Venezuela, Alarico Gómez esclaria lo siguiente:El nome Veneci-uela apaez impresu per primer vegada nel Mapamundi de Juan de La Cosa (1500) y foi escritu d'alcuerdu a la so fonética. A esti aspeutu refirióse'l padre Giovanni Bottero (1598) na so obra Rellaciones Universales del Mundu y en 1629 el padre Antonio Vázquez de Espinosa publicó'l so llibru Compendio y Descripción de les Indies Occidentales, na cual coincide en señalar que la pallabra tien un orixe añú. El vocablu Venezziola resulta estrañu en llingua italiana. Una espresión más común sería la de Piccola Venezia que la so traducción ye “pequeña Venecia” y nunca Venezuela. Poro, tola documentación conduz a la conclusión de que'l nome del nuesu país aniciar na llingua de los paraujanos (familia arawac) y quier dicir agua-grande. Sobre esti aspeutu ye necesariu destacar que'l costume de los conquistadores yera usar los nomes que los locales dáben-y a los llugares qu'habitaben, a los qu'afaíen fonéticamente d'alcuerdu a les normes del idioma castellanu. Exemplu d'ello puédese constatar nos nomes que-y dieron a Barquisimeto (Variciquimeto), Caracas (Caraca), Mar Caribe (Caribe), Teques (Teque), La Guaira (Uaira), Maracay, Mucuchíes, Capacho, Lobatera y tantos otros. Namái usaben nome hispánicos cuando fundaben un pobláu (Mérida, San Cristóbal, Angostura.

Sicasí, ye importante mentar qu'en 1528, el nome yera rellacionáu cola ciudá de Venecia, al puntu que la curtia incursión alemana nel continente americanu sobre'l territoriu de la provincia de Venezuela, dióse-y el nome de Klein-Venedig, o pequeña Venecia. El vocablu Venezziola pue que tenga'l so orixe nel idioma veneto.

Grupos étnicos

De siguío, amuésase una ordenadora de los principales grupos étnicos indíxenes de Venezuela: akawayo, amorua, añú/paraujano, arawako, ayaman, baniva, baré, barí, chaima, cubeo, cumanagoto, eñepá/panare, guanono, hoti/hodi, inga, japrería, jivi/guajibo, kariña, kuiba, kurripaco, mako, ñengatú/yeral, pemón, piapoco, puinave, pumé/yaruro, sáliva, sanemá, sape, timoto-cuicas/timotes, uruak/arutani, wanai/mapoyo, warao, warekena, wayuu, wotjuja/piaroa, yabarana, yanomami, yekuana, yukpa, matako, makushí, caribe, rurripako, waika, waikerí, wapishana, camentza, gayón, guazabara y quinaroe.

Hai numberosos grupos étnicos aboríxenes en Venezuela. La manera más práctica pa estremalos ye al traviés de los sos idiomes orixinales:

Arahuacos: Wayuú Añú Wanikua Baniva Piapoco

Caribes: Pemón Kariña Panare Yukpa Chaima Japrería Yekuana Akawayo Yabarana Mapoyo Cumanagotos (†) Meregotos (†) Yanoamama: Yanomami Sanemá Yanam

Chibchas: Barí

Makús: Puinave Hoti

Tupí:

Cuspies: Mako Sáliba Piaroa

Guahibas: Cuiva

Jirajaras: Xirafa (†)

Ensin conexón llingüística: Waraos Waikerí Pumé Sapé Uruak

Etnies arahuaques Pa 1498 les etnies arawacos concentrar nel Occidente y Centru de lo que sería Venezuela y colonizaben y comerciaban con diverses islles de les Antilles. Anguaño los principales grupos arawacos topar nel Zulia (primero de too los wayúus) y na Amazones.

Wayuu thumb|200px|right|Artesanía wayúu. Ye la etnia más numberosa de Venezuela. Habiten nel Noroeste del Zulia y en La Guajira colombiana. Polo xeneral trataron de permanecer independientes de Colombia y Venezuela y considérense primero de too wayúus y procuren rexise poles sos propies lleis.

Añú Viven nel nordeste del estáu Zulia, nes riberes del llagu de Maracaibo. Tamién se-yos conoz como paraujanos. Nos últimos años hubo esfuercios pa resucitar el so idioma.Idioma añuLes últimes voces de los añú

Wanikua Los wanikua viven nel estáu Amazones, cuantimás pel ríu Negru, el Guainía y el Casiquiare. Presenten un altu grau de aculturación. Son unes 2815 persones. Viven en cabanos circulares con techu de dos agües fechu de palmes, bahareque y madera o cases rurales típiques de Venezuela.mentiraEducación cimera indíxena en Venezuela: un aproximamientu

Baniva o kurripako Los baniva habiten en Colombia, Venezuela (na Amazones) y Brasil y practiquen l'agricultura, la pesca y la caza. Tán emparentaos especialmente colos warekena y baré.

Piapoco Los piapocos habiten nes veres del Orinoco nel estáu Amazones y en Colombia. Viven primero de too de la pesca y l'agricultura de subsistencia.

Pueblos caribes y amazones Pemon Los pemones habiten nel Baxu, Mediu y parte del Altu Paragua nel conceyu Angostura, los pemones son indíxenes suramericanos qu'habiten la zona sureste del estáu Bolívar en Venezuela, la frontera con Guayana y Brasil. Son los habitantes comunes na Gran Sabana y tol Parque Nacional Canaima. Calcúlase qu'hai unos 30.000 pemones en Venezuela (estáu Bolívar y el territoriu esequibo) y Brasil. Estrémense tres grupos principales: Taurepan: na frontera ente Venezuela y Brasil Arekuna: escontra'l Noroeste del Roraima y nel valle de Kavanayén5 6 7 Kamarakoto: al oeste del ríu Karuay, Caroní, la Paragua y nel valle de Kamarata.8

Habiten cases circulares o rectangulares, de techu de paya y parés d'adobe o barrotes de madera.

Ta encontada en baltar y quema; constitúi la base de la so alimentación la yuca amargosa. La recoyida de productos monteses, na zona noroccidental, nel Baxu Caroní y So Paragua.43

Estos dialeutos estremar a nivel fonéticu, gramatical y lexical.

Kariña Los kariña (tamién conocíos como karibe, Cariña, Galibí, Kali'na, Kalihna, Kalinya, Caribe Galibí, Maraworno o Marworno) ye una etnia caribe, emparentada colos pemón. Falen el kariña unes 4450 persones en Venezuela, Guyana y Brasil.

Panare Los panares habiten nel conceyu Cedeño del estáu Bolívar y nel Norte del estáu Amazones. Otros nomes: Na lliteratura etnolóxica denominar Panares, pero ellos autodenomínense e'ñepas

Hai dos grupos nortizos que viven nes veres del baxu Cuchivero, Estáu Bolívar, nuna zona mista de la selva y sabana, y el suriegu, que vive nel altu Cuchivero, Estáu Bolívar, tamién nuna zona selvática. Supónse qu'hai ente mil quinientos y dos mil. Llingua Panare, de la familia caribe. Cada grupu dispón d'una o dos viviendes comunales, cóniques, que tienen como entrada una galería tubular baxa que torga que pasen los mosquitos. Balten y quemen primero'l terrenal antes de cultivalo, pa semar principalmente maíz, plátanu y yuca. La llantadera y la collecha son xeres propies de les muyeres, ente que les demás actividaes son mesmes de los homes. Realizar como actividaes de subsistencia complementaries y utilicen arcu y fleches y cerbatana; les fleches envelenar con curare. Preseos: Les muyeres faen cestería y testiles bien finos pa usu cotidianu y trueque, los homes faen armes pa la caza, pesca y guerra. Cuando llega'l branu, la comunidá estremar en pequeños grupos por nucleu familiar (padres y fíos solteros) pa establecese en distintos llugares y volver, nel iviernu, a la vivienda comunal. Tienen el sistema matrilineal, el maríu, al casase, pasa a formar parte del grupu al que pertenez la esposa. El cacique tien poder relativu, siguíu n'importancia pol bruxu. Al finar, la persona ye soterrada coles pertenencies qu'utilizaba tando en vida, cola salvedá d'oxetos de fabricación industrial, llograos fuera de la comunidá.

Yukpa Los Yukpa son un pueblu amerindiu que vive na Serranía de Perijá, a entrambos llaos de la frontera ente Colombia y Venezuela y fala un idioma de la caña norte de la familia llingüística Caribe. Los colonos denominar motilones 'cabeces rapaes', anque dichu nome ye ambiguu y foi aplicáu tamién a otros pueblos, como los Barí, d'orixe chibcha. Tamién se-yos conoció colos nomes de chaques, macoitas y irokas. 150px|left|thumb| Yukpas

Chaima Los chaimas anguaño sumieron como grupu étnicu claramente distintu. Atópense descendientes d'estos indios fuertemente entemecíos col restu de los venezolanos na zona del Sur del estáu Sucre y el Norte de Monagas.Los chaimas El so idioma yá ta estinguíu, pero hai dellos esfuercios por revitalizalo.

Como tolos pueblos aboríxenes, basaben la so visión del mundu nos sos mitemas y sistemes de creencies,heredaos per vía oral de los sos remotos antepasaos. Cultura: yera l'artesanía y Cultura culinaria.

Japrería Los japrerías son un grupu amenaciáu cola desapaición. Atopar nuna comunidá nel Noroeste del estáu Zulia.

Los Japreria ye un idioma de la familia caribe, en peligru d'estinción. Falar una amenorgada comunidá (95 según 2002 SIL) na parte norte de la Sierra de Perijá, nel estáu Zulia, Venezuela. Japrería tamién se conoz como 'Yapreria'. El Japreria ye un idioma de la subrama costera del grupu Norte de la familia d'idiomes caribes. El yukpa ye la llingua caribe más próxima. Pertenecen a la familia llingüística Caribe. D'antiguo llamábase-yos “motilones mansos”. Los Japreria son habitantes de la Sierra de Perijá y la so Piedemonte. Viven nes cuenques de cuatro ríos que derruempen les estribaciones centrales de la Sierra, en territorios colindantes colos d'otres etnies qu'habiten la zona. Mientres enforma tiempu fueron consideraos como un subgrupu o parcialidá de la etnia Yukpa, y esi ye'l tratamientu que se-yos dio nel censu indíxena de 1992. Sicasí na actualidá ellos mesmos llucharon, inclusive ante les autoridaes competentes, por reivindicase como una etnia estremada. Habiten en viviendes d'un solu ambiente (delles families), construyíes en paya y pisu de tierra. Nun utilicen tatuaxes, perforaciones na piel nin otra práctica similar. De los oríxenes hai poca información. Aguantar al dominiu español, pero ensin llucha son descendientes de los caribe. No fondo de la sierra de Perijá, cerca de les cabeceres de los ríos Llábanos, Socuy y Palmar desenvolvieron los sos primeros asentamientos. Tal como los sos vecinos del sur, los baris, el pueblu de Japreria pasó enforma tiempu internáu nel corazón de la selva y fueron necesaria más de dos centuries por que pudieren conocese tan solo delles versiones, non bien precisa, alrodiu de la so esistencia, les sos costume y la so cultura. Tocantes al so allugamientu ye bien recóndita foi bien complexa, na dómina colonial a los españoles enzáncose-y dar con esti pueblu que nunca se caracterizó por tener una población numberosa. Ente 1492 y 1690 los colonos y les misiones evanxelizadores que llegaron al occidente de Venezuela nun supieron la esistencia d'estos indíxenes. La organización social y l'allugamientu xeográficu y les traces físiques de los Japreria ayudaron a establecer rellación ente estos pueblos. Ente les investigaciones diose'l del idioma Japreria y elementu que fizo refugar delles teoríes sobre l'orixe d'esta etnia y la so filiación a otru pueblu.