Беатус — тып больш ці менш багата ілюмінаваных іберыйскіх рукапісаў X, XI і XII стагоддзяў, у якіх перапісаны сярод іншага , пачалі стварацца з VIII стагоддзя манахам Беатам Ліебанскім. Большасць рукапісаў Беатуса была створана паміж X і XII стагоддзямі на поўначы Іспаніі.
Цалкам або часткова захавалася 26 ілюмінаваных рукапісаў і некалькі тэкставых рукапісаў, шырокафарматныя кодэксы з мноствам маляўнічых мініяцюр (поўны Беатус утрымоўвае больш за 100 ілюстрацый) з’яўляюцца аднымі з самых важных шэдэўраў іспанскага ілюмінавання і з 2015 года ўваходзяць у спіс сусветнай дакументальнай спадчыны.
Гісторыя стварэння Для разумення важнасці гэтых кніг і іх значэння неабходна дэталёва ведаць гістарычны кантэкст, а таксама змест і тлумачэнні да іх. Гісторыя стварэння кнігі не толькі як тэксту, але і як ідэі, як сімвалу, непарыўна звязана з гісторыяй Астурыі і фактычна пачынаецца за некалькі стагоддзяў да напісання.
Рымляне і варвары У 379 годзе імператар Грацыян выбраў свайго палкаводца «іспанскага» паходжання Феадосія суправіцелем для кіравання усходняй часткай Рымскай імперыі. Апошні, пасля перамогі ўзурпатара Магна Максіма на Захадзе ў 388 годзе, пачаў валадарыць аб’яднанай Рымскай Імперыяй.
Феадосій прыняў хрысціянства ў 380 годзе і зрабіў яго афіцыйнай рэлігіяй, забараніў арыянства, культы язычнікаў і маніхейства.
Аб’яднанне цягнулася нядоўга: пасля смерці імператара дзяржава была падзелена паміж яго сынамі.
31 снежня 406 года пад ціскам гунаў германскія плямёны перасяклі Рэйн і ўварваліся ў Галію. Свевы спыніліся ў Галісіі (паўночны захад Іспаніі), вандалы і аланы спусціліся да Андалусіі.
У гэты ж час Аларых, правадыр вестготаў, захапіў Рым у 410 годзе. Яго пераемнік, , ажаніўся ў 414 годзе з Галай Плацыдзіяй, дачкой Феадосія. Але з-за канфлікту з урадам Равены і іншых абставін Атаульф перайшоў Пірэнеі і ў ходзе вайны з вандаламі захапіў паўночны ўсход Іспаніі. З гэтага моманту войны паміж варварамі сталі частымі на Пірынейскім паўвостраве.
Але адначасова гэтыя плямёны раманізаваліся, а некаторыя (вестготы і франкі) аб’ядналіся ў імперскія войскі, каб спыніць гунаў Атылы ў 451 годзе пад Арлеанам (, дзе загінуў Тэадорых).
Неўзабаве пасля гэтага кароль вестготаў авалодаў усёй Іспаніяй і стаў першым кіраўніком незалежнага народа. Рымская Імперыя больш не існавала. Верны арыянствуЗгодна (256—336), Хрыстос створаны Богам, і такім чынам, па-першае, мае пачатак свайго быцця, і, па-другое, не роўны яму, Эйрых прымусіў караля свеваў Астурыі звярнуцца ў яго веру.
Іспанскае арыянства і вяртанне да хрысціянства У 325 годзе епіскап з Кордавы Осій быў запрошаны імператарам Канстанцінам I на першы Усяленскі сабор ў Нікеі для асуджэння тэзісаў аб падпарадкаванасці Хрыста Богу і яго меншай значнасці. Гэты важны факт сведчыць пра наяўнасць моцнай прысутнасці у Іспаніі арыян да прыходу варвараў.
Вестготы, якія былі арыянамі, таксама спрыялі больш шырокай распаўсюджанасці ерасі на паўвостраве. Хоць вестготы складалі толькі 5 % хрысціянскага насельніцтва, яны зрабілі арыянства дзяржаўнай рэлігіяй. Усе вяліся на гоцкай мове. Таледскі арыянскі архібіскуп з’яўляўся прымасам Іспаніі.
духавенства хавалася ў сельскай мясцовасці. , і манастыры будаваліся ва ўнутраных раёнах. Людзі заставаліся ў значнай ступені вернымі хрысціянству, гарадское насельніцтва бяднела, а гарады зачыняліся самі па сабе.
У апошняй чвэрці VI стагоддзя кароль вестготаў ажаніўся з каталічкай Феадосіяй, сястрой Ісідора СевільскагаПры двух братах, епіскапах Леандры (579—600) і Ісідоры (600—636), Севілья становіцца надзвычай бліскучым культурным цэнтрам.. Ён імкнуўся прымірыць вестготаў і «іспана-рымлян» да нікейскага сімвалу ў тым, што тычыцца прыроды Хрыста. ажаніўся з каталіцкай праўнучкай Хлодвіга I. Другі сын, , звярнуўся ў хрысціянства ў 587 годзе і афіцыйна адрокся ад арыянства ў час ў 589 годзе, за ім рушыла каралева, увесь двор і вестгоцкія епіскапы-ерэтыкі.
Архібіскуп Таледа заставаўся прымасам Іспаніі, а падтрымлівалася валадарамі. Яны прызначалі біскупаў, якія, у сваю чаргу, ажыццяўлялі кантроль за каралеўскай адміністрацыяй.
Але вестготам прыходзіцца сутыкацца з эпідэміямі, голадам, уварваннямі франкаў. Войны за спадчыну знішчаюць краіну. Прэтэндэнт на пасад Таледа, уцёк у Сеўту (Марока) з няўдалай ідэяй прасіць дапамогі ў барацьбе са сваім ворагам ў войскаў Магрыба. Гэта прывяло да таго, што ў 711 годзе перасёк праліў, чыё імя цяпер асацыюецца з яго ўласнымGibraltar = djebel Tariq, слова «Гібралтар» з’яўляецца іспанізаваным варыянтам арабскага словазлучэння «Гара Тарыка».
Каралеўства Астурыя Невялікая колькасць мусульманскіх заваёўнікаў паспрыяла ў VIII стагоддзі нараджэнню Астурыі на поўначы Пірэнейскага паўвострава. Гэта царства будзе знаходзіцца пад моцным уплывам арабізаваных хрысціян, масарабаў, якія ратаваліся там у выніку беспарадкаў, справакаваных . Менавіта ў гэтым гістарычным кантэксце, і ў рэгіёне, дзе выгнаннікі прынеслі вельмі багатую культуру, у тым ліку мастацкую, манах Беат, які жыў у манастыры ў даліне , напісаў свой да Апакаліпсіса.
Тэкст каментарыя да Апакаліпсіса
Апакаліптычны жанр і яго гісторыя
Адкрыццё апостала Іаана Багаслова — апошняя кніга Новага Запавету Бібліі. Апакаліптычны літаратурны жанр (ад грэчаскага «apocalupteïn» — адкрыццё) квітнеў у (паміж II стагоддзем да н.э. і I стагоддзем да н.э.) Ён знаходзіць свае карані не ў Новым Запавеце, а ў апошніх кнігах Старога, у прыватнасці, некаторых урыўках Кнігі Данііла (напісана каля 167 да н.э.): такім чынам, у АпакаліпсісаўМы знаходзім у пісаннях, сярод іншых, , , , , , . значна больш канцэптуальных і кантэкстуальных адносін з семіцкай культурай Старога Запавету, чым з сусветам Евангелляў.
Адкрыццё апостала Іаана было напісана ў апошняй трэці I стагоддзя да н.э., падчас ганенняў Нерона, а затым Даміцыяна супраць хрысціян, якія адмаўляліся прыносіць ахвяры культу імператараРымскі пантэон, анархічны і захоплены іншаземнымі багамі, спрыяў таемным і эзатэрычным культам..
Апакаліпсіс — гэта «адкрыццё» будучага, раскрытае душы і транскрыбаванае ў паэтычнай форме і больш ці менш зашыфраваным выглядзе. Гэта Грэчаскае eskhatos, апошні — эсхаталагічны дыскурс на гістарычных этапах, якія прыводзяць да завяршэння гісторыі.. Апакаліпсісы называлі «Евангеллі Надзеі», таму што яны аб’яўлялі пакутнаму насельніцтву, што гістарычнае зло вядзе да вечнага шчасця. Пераадольваючы назіраныя падзеі, Апакаліпсіс раскрывае свой сэнс і паказвае, як іх неабходная паслядоўнасць працягваецца за смерцю і канцом свету ва ўсталяванні валадарання Бога.
Тэкст, здаецца, як правіла, незразумелым для тых, хто не пранізаны біблейскай культурай: прызначаны для вернікаў і толькі для іх, ён спасылаецца на Святую гісторыю і на прарочыя кнігі Старога Запавету. Такім чынам, яго «палітычны» ахоп хаваецца ад праціўнікаў.
Гэта разуменне гісторыі («тэалогія гісторыі», як пісаў ) прызначана для таго, каб паказаць тым, хто пакутуе, якая вышэйшая карысць будзе ў канцы гістарычна неабходнага шляху праз свет злаФіласофія Гегеля адгукнецца — рацыянальнае па вонкавым выглядзе — гэта апакаліптычнае мысленне..
Апісанне
Гэты твор — праца эрудыта, але не мае вялікай арыгінальнасці і створана пераважна кампіляцыяй. Беат утрымоўвае больш ці менш доўгія вытрымкі з Айцоў і Настаўнікаў Царквы, у прыватнасці, са Святога Аўгусціна, Святога Амвросія Медыяланскага, , Ісідора Севільскага. Ён дадае каментарый да Кнігі прарока Данііла ад Святога Ераніма.
Арганізацыя ацэньваецца некаторымі нязграбнай, а тэкст часам залішнім або супярэчлівым. Твор далёкі ад працы глыбокай і руплівай асобы, не прыносіць інавацый, а толькі сцірае традыцыі. Не зразумела, як падобная кніга, напісаная ў 776 годзе і перапрацаваная праз дзесяць гадоў, мела такі ўплыў на працягу чатырох стагоддзяў.
Хоць частка Беата вельмі малая, кніга прыводзіць поўны лацінскі пераклад Адкрыцця Святога Іаана, што можа часткова растлумачыць яе вядомасць.
Беат і нараджэнне Іспаніі
Пасланне кнігі Хрысціяне пасля 711 года , было забаронена пакланяцца Усявышняму ў вялікі дзень; былі забароненыя царкоўныя званы і шэсці; храмы і манастыры разбураліся без магчымасці аднаўлення, пераследы часта заканчваліся забойствам.
У гэты перыяд Апакаліпсіс робіцца кнігай хрысціянскага супраціву. Вялікія сімвалы прымаюць новы сэнс. Звер, што зваўся Імперыяй, цяпер атаясамліваўся з эміратам (які пазней ператварыўся ў халіфат), Вавілон больш не ў Рыме, а ў Кордаве і г. д.
Адкрыццё, якое было вытлумачана як аб канцы ганенняў рымскіх, становіцца аб’явай Рэканкісты. Гэта абяцанне выратавання і пакарання. Расшыфроўка простая для мас вернікаў, вось чаму гэтая кніга, у канчатковым выніку, у Іспаніі дасягнула большага значэння, чым Евангелле.
Сант’яга (Святы Якаў) У Каментарыі да Адкрыцця згадваецца, што Святы Якаў — гэта Іспаніі, архіепіскап таледскі, і Ісідор, архіепіскап севільскі, адхілілі такія прэтэнзіі. . Некаторыя гісторыкі нават лічаць, што Беат Ліебанскі з’яўляецца аўтарам гімна «O dei verbum», у якім Святы Якаў названы апекуном Іспаніі.
У пачатку IX стагоддзя магілу святога Якава «выявілі» на «Поле зоркі» (г. зв. Кампастэла, якая стане Сант’яга-дэ-Кампастэла. Туды нібыта былі перавезены стагоддзем раней мошчы Святога Яна Евангеліста з Мерыды, каб захаваць іх ад рабаўнікоў-мусульманГэтая легенда, вельмі рана аспрэчаная Царквой, не знаходзіць пацверджання ў гісторыкаў.. Апакаліпсіс у той час быў канчаткова атрыбутаваны Святому Іаану, Беат, магчыма, хацеў ушанаваць таксама яго брата Якава Вялікага, і зрабіць двух сыноў Зевядзея вектарамі каштоўнасцей Іспаніі, закатаванай, стойкай і слаўнай.
Беат, памёр у 798, да вынаходства магілы «»« Matamore», Забойца маўраў, мянушка, якую далі Святому Якаву ў той час.. Сваімі працамі ён заклаў культурныя асновы таго, што павінна было стаць іспанскай нацыяй.
Паходжанне і выкарыстанне
Самыя старыя захаваныя кодэксы Беатусаў паходзяць з Паўночнай Іспаніі, пераважна з Каралеўства Леон. Стваральнікі і заказчыкі амаль выключна былі з манастыроў.
У літургіі апакаліпсіс Беата не выкарыстоўваўся, ён служыў у асноўным настаўленнем манахам, у тым ліку пры асабістай малітве. Падрапаныя вочы і твары д’ябла ці , якія можна знайсці ў некаторых рукапісах, сведчаць пра глыбокае ўражанне ад чытачоў-вернікаў.
Некаторыя раскошныя кодэксы цалкам могуць служыць аб’ектамі прэстыжу і сімваламі статусу, бо чыталіся вельмі мала: яны ўтрымліваюць мала знакаў зношвання (глосы, маргінальныя нататкі) і знаходзяцца ў выдатным стане.
Масарабскае ілюмінаванне
У 1924 ў Мадрыдзе праходзіла выстаўка рукапісаў іспанскіх мініяцюр (). Беатус асабліва прыцягваў увагу, бо ўводзіў новыя формы ў мастацтва.
«Нават мастакі X стагоддзя практыкавалі тэхніку глізальВельмі тонкі і вельмі разведзены пласт фарбы, які дае празрысты эфект і робіць гэтую частку працы ярчэй. задоўга да Гагена, папярэднічалі Мацісу ў плаўных абводахКрывая, якая рушыць за іншай, але ў процілеглым кірунку. контураў, вынайшлі рэалістычную выразнасць „“. І сапраўды, гэта (…) яшчэ да партрэтаў кубістаў, дзе твар адразу анфас і профільКалі быць дакладным, „падвойны твар“, знойдзены ў масарабскай ілюмінацыі, на самай справе бліжэй да пост-кубісцкіх прац Жоржа Брака (напрыклад, „La Grande Patience“), чым да ўласна кубічных прац мастака. , да жывёльнай надмернасці майстра „Гернікі“. Яны знаходзяць яркія прэцэдэнты ў гэтых мініяцюрыстаў наперадзе свайго тысячагоддзя.» (, L’Art préroman hispanique II, l’Art mozarabe, coll. Zodiaque, éd. de la Pierre-Qui-Vire, 1977, p. 305).
Масарабскае мастацтва не з’яўляецца з ніадкуль: яго карані ў мастацтве , каралінгаў, арабаў і нават коптаў, асаблівыя стылізацыі якіх добра ідэнтыфікуюццаГэты копцкі ўплыў быў перададзены фінікійцамі, пра прысутнасць якіх сведчаць магільні, знойдзеныя ў правінцыі Малага..