Паслён чорны (Solánum nígrum) — расліна сямейства Паслёнавых, від роду , якое паходзіць з Еўразіі і інтрадукавана ў Амерыку і Аўстралію.
Назва
Паслён чорны, гузічнік, залоцнік, ліснік, лістнікFederowski M. Lud Bialoruski na Rusi litewskiej. — Krakow, I, 1897., плісклён, ягады воўчыя, якады сабачыя, ягады свіныяВасількоў І. Г. Матэрыялы да флоры Горацкага раёна. Праца навуковага таварыства па вывучэнню Беларусі, т. III. — Горы-Горкі, 1927.Чоловский К. Опыт описания Могилевской губернии. По программе и под редакцией А. С. Дембовецкого, кн. I. Могілев., гліснік Ботанический словарь, Спб, 1878..
Батанічнае апісанне
Куст з прамым сцяблом вышынёй 10—120 см. Лісце простае, без прылісткаў, чарговае, чарашковае, яйкападобнае або падоўжана-яйкападобнае завостранае, з суцэльным краем або выемкава-зубчастае, 11—13 см даўжынёй і 6—8,5 см шырынёй.
Кветкі белыя зоркападобныя, сабраны па тры — восем у бакавыя паўпарасонікі. Тычынак пяць, песцік адзін, пялёсткаў пяць (зрослых), калякветнік двайны. Вяночак 6—7 мм у папярочніку, колападобны, з яйкападобна-ланцэтнымі долямі. Цвіце з другой паловы лета да глыбокай восені. Плод — шарападобная чорная ягада памерам 8—10 мм, якая спее ў жніўні — кастрычніку.
Манакарпік.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання У Расіі распаўсюджаны ў еўрапейскай часткі (акрамя тайговай і тундравай зон), на Каўказе, на поўдні Сібіры.
Расце на сметніках, каля жылля і дарог, па берагах вадаёмаў, у поймавых і прыбярэжных хмызняках, на ўзлесках і палянах. Святлолюбівая ценевынослівая расліна, мезафіт, мезатроф, эўтроф.
Хімічны склад Трава і няспелыя плады паслёну чорнага ўтрымліваюць атрутны алкалоід саланін, які прысутнічае ў форме глікаалкалоіду саланіну.
Парасткі і плады ўтрымліваюць сапаніны, дубільныя рэчывы. Асабліва шмат дубільных рэчываў у каранях (да 6 %).
Гаспадарчае значэнне і выкарыстанне
У некаторых краінах, асабліва ў Індыі і Эфіопіі, а таксама ў Расіі спелыя ягады паслёну чорнага ўжываюцца ў ежу.
Саспелыя плады ядуць сырымі, робяць начынкі для пірагоў, вараць варэнне, павідла і кісялі.
У маладым лісці ўтрыманне алкалоідаў нязначнае, на Каўказе іх ужываюць замест шпінату.
У народнай медыцыне ўжываецца як адхарквальны, мачагонны сродак і як сродак ад рэўматызму.
Ягадамі па розных пратравах афарбоўваюць тканіны ў карычневы, шэры, блакітны і сіні колеры.
Літаратура
Спасылкі
(Purdue University)
Катэгорыя:Паслён Катэгорыя:Флора Еўразіі Катэгорыя:Пустазелле Катэгорыя:Ядавітыя расліны Катэгорыя:Лекавыя расліны Катэгорыя:Фарбавальныя расліны Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе