Каля́днае перамі́р’е ( , , ) — серыя неафіцыйных кароткачасовых выпадкаў спынення ваенных дзеянняў на Заходнім фронце Першай сусветнай вайны напярэдадні Каляд 1914 года.

Напярэдадні Каляднага тыдня нямецкія і англійскія  салдаты выйшлі са сваіх акопаў, каб абмяняцца традыцыйнымі каляднымі віншаваннямі. Часам мужчыны з абодвух бакоў збіраліся на нічыйную зямлю напярэдадні Вігіліі і Каляд, каб размаўляць і абменьвацца ежай і сувенірамі. Былі таксама сумесныя пахаванні і абмен палоннымі; на некаторых сустрэчах яны разам спявалі калядкі. Салдаты гулялі паміж сабой у футбол. Аднак мірныя паводзіны не былі паўсюднымі; баі працягваліся ў адных сектарах, у іншых — абмяжоўваліся пагадненнямі пра спакой, каб забраць целы загінулых. У наступным годзе некалькі падраздзяленняў пагадзіліся на спыненне агню, але гэта перамір'е не атрымала такога шырокага распаўсюджвання, як у 1914 годзе. Часткова гэта было звязана з жорсткімі забаронамі на братанне камандаваннем абодвух бакоў. У 1916 годзе салдаты не абвясцілі перамір'е. Вайна стала яшчэ больш інтэнсіўнай пасля велізарных чалавечых страт падчас бітвы на Соме і бітвы пры Вердэне і выкарыстання атрутнага газу.

Каляднае перамір’е адлюстроўвала распаўсюджванне філасофіі "жыві і дай жыць іншым", калі пяхотныя падраздзяленні, якія знаходзіліся побач, перасталі атакаваць і аб’ядноўваліся ў невялікія брацтвы, размаўляючы альбо абменьваючыся цыгарэтамі. Часам такія брацтвы дазвалялі салдатам пераходзіць лініі, каб выратаваць параненых і дастаць целы загінуўшых таварышаў; была маўклівая дамоўленасць не страляць падчас адпачынку, трэніровак ці працы перад ворагам. Калядныя перамір’і былі асабліва важныя з-за колькасці ўдзельнікаў і ўзроўню іх удзелу (нават у вельмі мірных сектарах гэта лічылася дзівосным, калі кожны дзень адкрыта збіраліся дзясяткі людзей) і трактуецца як сімвалічны момант міру і чалавечнасці ў самыя жорсткія часы чалавечай гісторыі.

Памяць

Каляднае перамір’е згадваецца ў многіх творах, а таксама ў папулярнай культуры.

Атмасфера, якая панавала на полі перамір’я, вельмі дакладна перадаецца знакамітай баладай «Каляды ў акопах» (словы і музыка Джона Маккатчэна). Ён заснаваны на рэальных падзеях, якія адбыліся на Заходнім фронце Першай сусветнай вайны.

Гэтыя падзеі паслужылі сюжэтам для мастацкага фільма 2005 года «З Калядамі».

Помнік Каляднаму перамір’ю быў адкрыты 11 лістапада 2008 года ў Фрэнінгене, Францыя.

Літаратура

Originally published in French as Frères des Tranchées, 2005; containing:

Катэгорыя:Нараджэнне Хрыстова Катэгорыя:Першая сусветная вайна Катэгорыя:Снежань 1914 года