Аймха́н Турымбе́таўна Шамуратава (, 1917—1993) — каракалпакская тэатра, канцэртная (мецца-сапрана) і грамадскі дзеяч. Народная артыстка СССР (1968) — адзіная каракалпачка, удастоеная гэтага звання.
Біяграфія Аймхан Шамуратава нарадзілася 10 чэрвеня (па іншых крыніцах — 5 чэрвеняТеатральная Энциклопедия. драма опера балет оперетта цирк эстрада драматург режиссёр і 10 кастрычнікаАйимхан Шамуратова | Информационно-библиотечный центр Республики Каракалпакстан) 1917 года ў ауле Канлыкуль (цяпер — цэнтр Канлыкульскага раёна Каракалпакстана) (па іншых крыніцах — у Кунградзе) у сям’і дэхканіна-жабрака.
З 1932 года Аймхан Шамуратава выступала ў трупе Кунградскага, пазней Турткульскага тэатраў, дзе дэбютавала ў аднаактовых п’есах родапачынальнікаў каракалпакскага тэатра і .
У 1934—1939, 1949—1951 і 1955—1988 гадах — актрыса Каракалпакскага тэатра імя Станіслаўскага (цяпер ) у Нукусе. Аймхан Шамуратава згуляла больш за 100 вядучых роляў у п’есах каракалпакскіх, казахскіх, кіргізскіх, рускіх, узбекскіх, азербайджанскіх і іншых драматургаў.
У 1939 годзе вучылася ў Маскоўскай кансерваторыі.
У 1939—1949 і 1951—1955 гадах — салістка Каракалпакскай філармоніі імя Бердаха і радыё.
Аймхан Шамуратава выступала і як канцэртная спявачка. У рэпертуары-народныя, абрадавыя, фальклорныя, лірычныя, сучасныя песні, музычныя аранжыроўкі народных мелодый «Базатау», «Арыухан», «Саргаль», «Аксунгуль» яе настаўнікаў бахсы Е. Каспулатава, кампазітараў , , і мн. інш.
Аймхан Шамуратава ўдзельнічала ў канцэртных групах на франтах Другой сусветнай вайны.
Напісала ўспаміны «Маё жыццё — тэатр».
Член КПСС з 1957 года. Дэпутат Вярхоўнага Савета Каракалпакскай АССР 4-га і 7-га скліканняў.
Аймхан Шамуратава памерла 29 мая 1993 года (па іншых крыніцах — 31 мая) у Нукусе. Класік каракалпакскай паэзіі прысвяціў ёй верш «Лёс актрысы».
Сям’я
Мужам Аймхан Шамуратовай быў вядомы каракалпакскі пісьменнік . У іх шлюбе нарадзіліся сямёра дзяцей, з іх шэсць дачок: Гулістан, Гулжахан, Зоя, Зульфія, Зіяда, Аымгуль і адзін сын Бердах. Рана заўдавела.
Узнагароды і званні
Народная артыстка Каракалпакскай АССР (1940) Народная артыстка Узбекскай ССР (1950) Народная артыстка СССР (1968) Два ордэны Працоўнага Чырвонага Сцяга (у т. л. 1959) Ордэн «Знак Пашаны» (1951) Ордэн «За выдатныя заслугі» (Узбекістан) (2004 — пасмяротна) Медалі Ганаровыя граматы Вярхоўных Саветаў Узбекістана і Каракалпакстана.
Творчасць
Фільмаграфія
— Рыбакі Аралу — эпізод — Непакорлівая — эпізод
Памяць
У 1994 годзе, у Нукусе на грамадскіх пачатках створаны Фонд А. Шамуратавай, а ў 1998 годзе, дзякуючы дапамозе каракалпакскага будаўніка Султамурата Таубалдзіева і адной з дачок — Зульфіі Шамуратавай — быў адкрыты Дом-музей Амета і Аймхан ШамуратавыхМамам и папам посвящается.
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы СССР Катэгорыя:Выканаўцы народных песень Катэгорыя:Мецца-сапрана Катэгорыя:Члены КПСС Катэгорыя:Народныя артысты СССР