Узброеныя сiлы Балгарыi - дзяржаўная структура, прызначаная для абароны незалежнасці, суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці краіны. Балгарыя з’яўляецца членам НАТА з 2004 года.
Узброеныя сілы Балгарыі ўключаюць тры асноўныя віды войскаў: Сухапутныя войскі (аснова — дзве механізаваныя брыгады), Ваенна-паветраныя сілы (авіяцыя і СПА) і Ваенна-марскія сілы (базы ў Варне і Бургасе). У структуру таксама ўваходзяць асобнае Камандаванне сіл спецыяльных аперацый, службы лагістыкі, сувязі і ваенная разведка. Усё кіраванне ажыццяўляецца праз Штаб абароны ў адпаведнасці са стандартамі НАТА.
Сучасныя Узброеныя сілы Балгарыі былі заснаваны ў 1878 годзе пасля вызвалення краіны ад асманскага панавання, а на 2026 год іх колькасць складае каля 30–35 тысяч ваеннаслужачых, якія працуюць цалкам на прафесійнай (кантрактнай) аснове. Сістэма званняў пабудавана па іерархічным прынцыпе і падзелена на чатыры групы (салдаты, сяржанты, малодшыя і старшыя афіцэры), пры гэтым вышэйшым званнем з’яўляецца «генерал» (у флоце — «адмірал»), а ўсе катэгорыі цалкам стандартызаваны ў адпаведнасці з кадыфікацыяй НАТА.
Гiсторыя Сучасная балгарская армія была створана ў 1878 годзе пасля Руска-турэцкай вайны. Ужо праз некалькі гадоў яна атрымала першую перамогу ў Сербска-балгарскай вайне (1885), што замацавала аб'яднанне краіны. У пачатку XX стагоддзя Балгарыя стала магутнай рэгіянальнай сілай: падчас Першай Балканскай вайны (1912) яна амаль выцесніла Асманскую імперыю з Еўропы, аднак праз год пацярпела паражэнне ў Другой Балканскай вайне.
У Першай i Другой сусветных войнах Балгарыя выступала на баку Германіі, імкнучыся вярнуць страчаныя раней тэрыторыі ў Македоніі і Фракіі. У Першай сусветнай вайне балгарская армія паспяхова змагалася супраць Сербіі, Румыніі і сіл Антанты на Салоніцкім фронце, але капітулявала ў 1918 годзе. У Другой сусветнай вайне Балгарыя доўгі час пазбягала прамога ўдзелу ў баях на Усходнім фронце, але ў верасні 1944 года, пасля ўваходу савецкіх войскаў, перайшла на бок саюзнікаў і завяршыла вайну, вызваляючы Балканы ад нацыстаў.
У часы сацыялізму (1944–1989) Балгарская народная армія была адным з самых лаяльных саюзнікаў СССР і ўдзельнічала толькі ў адным буйным вонкавым канфлікце — уводзе войскаў у Чэхаславакію ў 1968 годзе. Пасля падзення камунізму краіна змяніла вектар і ў 2004 годзе ўступіла ў НАТА. У сучасны перыяд балгарскія вайскоўцы не вядуць прамых войнаў, але актыўна ўдзельнічаюць у міратворчых і кааліцыйных місіях, у тым ліку ў Іраку, Афганістане, Лiвii.
Узбраенне Сухапутныя войскі. Галоўнай ударнай сілай застаюцца танкі Т-72М1, частка якіх прайшла глыбокую мадэрнізацыю (новая сістэма кіравання агнём і сувязь). У 2025 годзе пачаліся актыўныя пастаўкі амерыканскіх колавых бронемашын Stryker (усяго замоўлена 183 адзінкі), якія паступова замяняюць састарэлыя савецкія БТР-60 і БМП-1. Артылерыя пераходзіць на натаўскі калібр 155 мм, у прыватнасці, набываюцца французскія самаходныя ўстаноўкі CAESAR.
Ваенна-паветраныя сілы. У 2025–2026 гадах Балгарыя прыняла на ўзбраенне першыя шматмэтавыя знішчальнікі F-16 Block 70, якія прыйшлі на замену савецкім МіГ-29. Для падтрымкі пяхоты выкарыстоўваюцца мадэрнізаваныя штурмавікі Су-25. Верталётны парк прадстаўлены еўрапейскімі Eurocopter Cougar і савецкімі Мі-17. Сістэма СПА пакуль абапіраецца на комплексы С-300, аднак ужо падпісаны кантракты на пастаўку нямецкіх сістэм IRIS-T SLM.
Катэгорыя:Узброеныя сілы Балгарыі