«Наперад!» — беларускамоўны эміграцыйны моладзевы часопіс, які выходзіў у 1948—1953 гадах. Усяго выйшла 26 нумароў: № 1—3 былі падрыхтаваныя «ў дарозе» з Германіі ў Вялікабрытанію, № 4—23 — у Вялікабрытаніі, а апошнія № 24—26 — у Лёвене (Бельгія).
Часопіс быў ініцыяваны групай беларускай моладзі (спачатку «адзінаццаткай», пазней — «дванаццаткай»), якая пасля Другой сусветнай вайны апынулася ў лагерах для перамешчаных асоб у Баварыі і затым пераехала ў Вялікабрытанію.
Гісторыя
Заснаванне і «падарожныя» нумары Ідэя выдання ўзнікла падчас пераезду групы беларускіх юнакоў з Остэрхофена да Вялікабрытаніі; першыя нумары (№ 1—3) былі падрыхтаваныя па дарозе — у маршруце згадваюцца, у прыватнасці, Мюнстэр, Амстэрдам і Харвіч.
Заснавальнікамі «адзінаццаткі» называюцца: Аляксандр Бута, Уладзімір Цвірка (таксама вядомы як Вадзім Сурка), Піліп Дзехцяроў (пазней у «дванаццатку» далучыўся Павал Дзімітрук), Леанід Карась, Аляксандр Марговіч, Васіль Шчэцька, Леанід Швайчук, Міхась Вастрыкаў (Цімох), Янка Запруднік (Сяргей Вільчыцкі), Янка Жучка і Павел Урбан.
Брытанскі перыяд (№ 4—23) Пасля прыезду ў Вялікабрытанію ўдзельнікі «дванаццаткі» былі раскіданыя па розных месцах працы (у тым ліку пры шахтах), аднак працягнулі супольную выдавецкую дзейнасць.
Наклад у брытанскі перыяд склаў каля 300 экзэмпляраў; кошт нумара ў Англіі пазначаўся ў шылінгах.
У выданні выкарыстоўваліся псеўданімы; некаторыя аўтары мелі па некалькі псеўданімаў, каб «павялічыць» колькасць аўтараў у нумары.
Тэхніка выдання і афармленне Першыя тры нумары былі размножаныя на множыльнай тэхніцы, далейшыя — друкаваліся. Матрыцы для друку рыхтаваліся, у прыватнасці, Аляксандрам Марговічам; друк ажыццяўляўся ў Лестэры, а камплектаванне (зборка) — у Тамуорце.
Адметнай рысай стаў і візуальны стыль: з № 7 выкарыстоўвалася вокладка з нацыянальнай сімволікай (у тым ліку «Пагоняй» і бел-чырвона-белым сцягам). У падрыхтоўцы вокладкі згадваецца ўдзел славенца Іва Паўліча; дапамогу ў друкаванні вокладак аказваў Вацлаў Пануцэвіч. На адвароце вокладкі размяшчалася пазнака «Skauckaje vydaviectva „Krynica“».
Бельгійскі перыяд (№ 24—26) Апошнія тры нумары выйшлі ў Лёвене (Бельгія). Наклад быў удвая большы, каля 600 экзэмпляраў; з-за тэхнічных абмежаванняў друк рабіўся ў друкарні «Logos» у Мюнхене.
У позніх нумарах указвалася рэдакцыйная фармулёўка «Рэдагуе дванаццатка», а таксама «Галоўны рэдактар: А. Марговіч»; за фінансавыя пытанні адказваў Васіль Шчэцька.
Змест і тэматыка Часопіс пазіцыянаваўся як «часопіс беларускай моладзі» і спалучаў публіцыстыку, матэрыялы пра жыццё эміграцыі і моладзевых асяродкаў, нацыянальна-вызвольную рыторыку, а таксама мастацкія і культурніцкія тэксты.
Па кантэксце і храналогіі «Наперад!» успрымаецца як працяг эміграцыйнай перыёдыкі пасляваенных гадоў разам з выданнямі «Пагоня» (1945—1946) і «Сакавік» (1947—1948).
Нумары Паводле звестак даследавання А. Масквіна, храналогія і аб’ём нумароў выглядаюць наступным чынам:
№ Дата (паводле выдання) Аб’ём 1 10.01.1948 2 стар. 2 15.01.1948 2 стар. 3 20.01.1948 8 стар. 4 01.02.1948 10 стар. 5 15.02.1948 14 стар. 6 01.03.1948 14 стар. 7 25.03.1948 38 стар. 8 04.1948 41 стар. 9 05.1948 33 стар. 10 06.1948 40 стар. 11 07.1948 40 стар. 12 08.1948 40 стар. 13 09.1948 40 стар. 14 10.1948 40 стар. 15 11-12.1948 52 стар. 16 01.1949 40 стар. 17 02.1949 44 стар. 18 03.1949 40 стар. 19 04-05.1949 40 стар. 20 06-07.1949 40 стар. 21 08.1949 40 стар. 22 09-10.1949 40 стар. 23 11-12.1949 34 стар. 24 01.1953 80 стар. 25 08.1953 80 стар. 26 12.1953 72 стар.
Гл. таксама Гісторыя беларускага скаўтынгу Сакавік (часопіс) Пагоня (часопіс) Беларуская дыяспара
Крыніцы
Літаратура
Спасылкі Лічбавая копія асобных нумароў на «Камунікат» (Kamunikat.org) — (пошук па назве «Наперад!», у т. л. № 8 за 1948 ). Агляд і матэрыялы пра выданне ў інтэрнэт-крыніцах (гл. напр. Hardzin, LiveJournal; Kamunikat.org).
Катэгорыя:Часопісы Бельгіі Катэгорыя:Часопісы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Беларускія СМІ ў замежжы