Канстанты Ляшчка (; ) — польскі скульптар, мастак, графік, прафесар і рэктар Акадэміі прыгожых мастацтваў у Кракаве.
Біяграфія
Паходзіў з шматдзетнай сялянскай сям’і з Мазовіі. Быў сынам карчмара Антонія Ляшчкі і Катажыны з дому Купец. Вучыўся ў пачатковай школе ў Добрэм. У галіне выяўленчага мастацтва быў самавукам.
Выпадковае адкрыццё яго таленту зямянскай сям’ёй Астроўскіх прывяло да таго, што ў 1885 годзе ён атрымаў магчымасць вучыцца ў Варшаве пад кіраўніцтвам Яна Крыньскага і Лудвіка Пыровіча. Пазней атрымаў стыпендыю Таварыства заахвочвання прыгожых мастацтваў, дзякуючы якой у 1891 годзе адправіўся ў Парыж.
У Францыі быў студэнтам Акадэміі Жуліяна і Вышэйшай нацыянальнай школы прыгожых мастацтваў. Вучыўся пад кіраўніцтвам Антанена Мерсье, Аляксандра Фальг’ера і Жана-Леона Жэрома. Быў таксама ўцягнуты ў мастацкі рух французскай палоніі. Трымаў сціплую майстэрню.
У 1897 годзе вярнуўся ў Польшчу і стаў настаўнікам у Варшаве. Ажаніўся з Марыянай Строньскай. У 1899 годзе па запрашэнні Юльяна Фалата пасяліўся ў Кракаве, дзе ў 1900–1905 гадах быў загадчыкам кафедры скульптуры, а з 1905 года — звычайным прафесарам Акадэміі прыгожых мастацтваў. У 1911 годзе быў прызначаны рэктарам Акадэміі прыгожых мастацтваў у Кракаве. У 1917 годзе прыняў у сваю майстэрню першую ў гісторыі акадэміі жанчыну-студэнтку Зоф’ю Балтаровіч-Дзялінскую. Сябра Грамадзянскага камітэта Польскай вайсковай казны ў жніўні 1914 годаJózef Musiałek, Rok 1914. Przyczynek do dziejów brygady Józefa Piłsudskiego, Kraków 1915, s. 20..
Сябраваў са Станіславам Выспяньскім і Леанам Вычулкоўскім. Быў адным з заснавальнікаў Таварыства польскіх мастакоў «Штука». Яго вучнямі былі сярод іншых: Баляслаў Бегас, Ксаверый Дунікоўскі, Лудвік Канаржэўскі, Францішак Манчыньскі, Ігнацы Зелек, Вольга Неўская і Лудвік Пюжэ, Стэфан Паліціньскі, Бальбіна Світыч-Відацкая.
У 1935 годзе ў знак пратэсту супраць стварэння лагера ў Бярозе-Картузскай адмовіўся ад пасады педагога ў АПМ у Кракаве.
Памёр у Кракаве. Пахаваны на Ракавіцкіх могілках (участак PAS 36-пд-зах-вугал).
Асабістае жыццё З 1898 года жанаты з Марыянай Хеленай Строньскай (1870–1911). Меў чатырох дзяцей. Яго старэйшы сын Богдан Ляшчка быў архітэктарам і дзеячам Польскага татрынскага таварыства, другі — Чэслаў Ляшчка (1900–1985), урачом. Дачка — Ядвіга Вержбяньская была харцмістрыняй і даваеннай начальніцай гарцэрак ZHP, а Яніна Мурчыньская (1905–1979) — харцмістрыняй ZHP і настаўніцай.
Творчасць У сваёй мастацкай творчасці Канстанты Ляшчка за ўзоры браў творы Агюста Радэна. Займаўся найперш скульптурай, але таксама маляваў партрэты, вырабляў медалі, партрэтныя медальёны і памятныя плакеты. У позні перыяд сваёй творчасці цікавіўся керамікай на рэлігійную, фальклорную і анімалістычную тэматыку. Вылепіў бюст Фрыдэрыка Шапэна ў Музычнай акадэміі ў Кракаве.
Ордэны і ўзнагароды Камандорскі крыж з зоркай Ордэна Адраджэння Польшчы (11 лістапада 1936) Камандорскі крыж Ордэна Адраджэння Польшчы (2 мая 1923) Залаты Акадэмічны лаўр (4 лістапада 1937)Rocznik Polskiej Akademii Literatury 1937–1938, Warszawa 1939, с. 175. Медаль Дзесяцігоддзя Адноўленай Незалежнасці
Месцы памяці і помнікі Канстанты Ляшчка быў увекавечаны помнікамі ў Добрэм і ў Макуўцы. У Добрэм таксама ёсць пачатковая школа яго імя. У кастрычніку 1971 года ў Добрэм быў адкрыты Грамадскі музей Канстантыя Ляшчкі.
Галерэя
Крыніцы
Спасылкі