Серафіна Луі, вядомая як Серафіна з Санліса (Séraphine of Sanlis;  — ) — французская мастачка, прадстаўніца наіўнага мастацтва. Самавучка, яна натхнялася сваёй рэлігійнай верай, вітражамі ў царкоўных вокнах і іншымі рэлігійнымі творамі мастацтва.

Раннія гады Луі нарадзілася ў Арсі (Уаза) 3 верасня 1864 года. Яе бацька быў рабочым, а маці паходзіла з сельскагаспадарчай сям’і. Маці Луі памерла ў першы дзень нараджэння яе дзіцяці, а бацька, які ажаніўся ў другі раз, таксама памёр, перш чым ёй споўнілася сем гадоў; пасля гэтага яна перайшла пад апеку старэйшай сястры. Спачатку яна працавала пастушкай, але да 1881 года была нанята хатняй работніцай у кляштар Сясцёр Провіду ў Клермоне, Уаза. З 1901 года яна працавала прыбіральшчыцай у сем’ях сярэдняга класа ў горадзе Санліс.

Кар’ера Луі малявала пры свечках, пераважна ў таемнай адзіноце, пакуль у 1912 годзе яе значную калекцыя прац не знайшоў нямецкі калекцыянер мастацтва . Знаходзячыся ў Санлісе, Удэ ўбачыў у доме свайго суседа нацюрморт з яблыкамі і быў здзіўлены, даведаўшыся, што мастаком была Луі, яго прыбіральшчыца. Яго падтрымка ледзь пачала пашыраць яе вядомасць, калі ён быў вымушаны пакінуць Францыю ў жніўні 1914 года; вайна паміж Францыяй і Германіяй зрабіла яго непажаданым чужынцам у Санлісе. Яны аднавілі кантакт толькі ў 1927 годзе, калі Удэ, вярнуўшыся ў Францыю і жывучы ў Шанцільі, наведаў выставу мясцовых мастакоў у Санлісе і, убачыўшы працы Луі, зразумеў, што яна выжыла, і яе мастацтва квітнела. Пад заступніцтвам Удэ Луі пачала маляваць вялікія палотны, некаторыя з якіх дасягалі двух метраў у вышыню, і дасягнула вядомасці як мастачка. У 1929 годзе Удэ арганізаваў выставу «Мастакі Святога Сэрца», на якой былі прадстаўлены творы Луі, што стала для яе пачаткам перыяду фінансавага поспеху, якога яна ніколі раней не ведала — і да якога была дрэнна падрыхтавана. Затым, у 1930 годзе, калі наступствы Вялікай дэпрэсіі разбурылі фінансы яе мецэнатаў, Удэ не меў іншага выбару, як перастаць купляць яе карціны.

Смерць У 1932 годзе Луі была шпіталізавана з хранічным псіхозам у вар’ятню Клермона, дзе яе мастацкія здольнасці не знаходзілі выйсця. Нягледзячы на тое, што Удэ паведамляў, што яна памерла ў 1934 годзе,Афіша выставы 1945 года некаторыя кажуць, што Луі насамрэч жыла да 1942 года ў прыбудове да шпіталя ў Вілер-су-Эркеры, дзе і памерла ў адзіноце і без сяброў. Яе пахавалі ў агульнай магіле.

Удэ працягваў выстаўляць яе працы: у 1932 годзе на выставе «Сучасныя прымітывісты» ў Парыжы; у 1937–38 гадах на выставе пад назвай «Папулярныя майстры рэальнасці», якая праходзіла ў Парыжы, Цюрыху і Нью-Ёрку (у Музеі сучаснага мастацтва); у 1942 годзе на выставе «Прымітывісты XX стагоддзя» ў Парыжы і, нарэшце, у 1945 годзе на персанальнай выставе яе работ у Парыжы.

Працы

Працы Луі — гэта пераважна багатыя фантазіі пра паўтараныя і ўпрыгожаныя кветкавыя кампазіцыі. Яна выкарыстоўвала колеры і пігменты, якія сама рабіла з незвычайных і экзатычных інгрэдыентаў, якія ніколі не раскрывала, і якія вытрымалі выпрабаванне часам на трывалую яркасць. Паверхня яе карцін мае матавы, амаль васковы выгляд. Часам яе подпіс (звычайна «S. Louis») быў выразаны нажом, што адкрывала фон кантраснага колеру. У некаторых выпадках здаецца, што яна падпісвала свае карціны перад тым, як пісаць іх.

Луі была мастачкай, якую ахоплівала неўтаймоўная цяга да творчасці, «гэтая знакамітая ўнутраная неабходнасць, пра якую казаў Кандзінскі» — так ахарактарызаваў яе Бертран Ларкен, захавальнік музея Маёль, у сваёй прадмове да персанальнай выставы Луі ў музеі Маёль у Парыжы, якая праходзіла з 1 кастрычніка 2008 года па 18 мая 2009 года.

Спадчына Вялікая колькасць прац Луі знаходзіцца ў калекцыі Цандэра ў Кёльне.https://sammlung-zander.de/en/seraphine-louis/ Яе карціны таксама выстаўляюцца ў Музеі мастацтваў Санліса, Музеі сучаснага мастацтва ў Нью-Ёрку, Музеі наіўнага мастацтва ў Ніцы і Музеі сучаснага мастацтва Ліль у Вільнёў-д’Аск.

У 2009 годзе французскі біяграфічны фільм «Серафіна» рэжысёра Мартэна Прова атрымаў сем прэмій «Сезар», у тым ліку за найлепшы фільм і найлепшую актрысу (Ёланда Маро, якая выканала галоўную ролю). Фільм даследуе адносіны паміж Луі і Вільгельмам Удэ ад іх першай сустрэчы ў 1912 годзе да яе знаходжання ў псіхіятрычнай лякарні Клермон.

Галерэя

Крыніцы

Бібліяграфія

Wilhelm Uhde, Cinq Maitres Primitifs, pp. 127–139, Librairie Palmes (3, place Saint-Sulpice, Paris), Philippe Daudy Editeur, Paris, 1949 H M Gallot Séraphine, bouquetiére 'sans rivale' des fleurs maudites de l'instinct // L'Information artistique, N° 40, Etude de, pp 32, mai 1957 Jean-Pierre Foucher, Séraphine de Senlis, Éditions du Temps, coll., Paris, 1968, pp 124. Alain Vircondelet, Séraphine de Senlis, Albin Michel, coll., Une Vie, Paris, 1986, pp 217, 8 p. de planches illustrées. Alain Vircondelet, Séraphine : de la peinture à la folie, éditions Albin Michel, Paris, 2008, pp 211. Françoise Cloarec, Séraphine : la vie rêvée de Séraphine de Senlis, Éditions Phébus, Paris, 2008, pp 172, 8 p. de planches illustrées. Marie-Jo Bonnet, Séraphine Louis, un génie singulier, LM, Lesbia mag, N° 265, décembre 2008. Catalogue de l'exposition Séraphine de Senlis, présentée à Paris, du 1st octobre 2008 au 5 janvier 2009, par la Fondation Dina Vierny et le Musée Maillol, avec la collaboration de la ville de Senlis. Textes de Bertrand Lorquin, Wilhelm Uhde et Jean-Louis Derenne. Publication : éditions Gallimard, Fondation Dina Vierny et Musée Maillol, Paris, 2008, pp 55, (Gallimard) ou (Fondation Dina Vierny et Musée Maillol). Susanne Zander, 26 Artists. Works from the Zander Collection, Verlag der Buchhandlung Walther und Franz König, Cologne, 2023, p. 191—200.

Катэгорыя:Постаці дэпартамента Уаза Катэгорыя:Мастакі Францыі XX стагоддзя Катэгорыя:Мастакі Францыі XIX стагоддзя Катэгорыя:Мастачкі Францыі