Маеры (таксама Мееры; ) — дынастыя ліцейшчыкаў з бронзы нямецкага паходжання. Згадваюцца ў гістарычных дакументах з канца XVI да канца XVIII стагоддзя. Прадстаўнікі роду працавалі ў Капенгагене, Фларэнцыі, Хельсінгёры, Рызе, Стакгольме і Таліне. У асноўным яны займаліся ліццём гармат і званоў, а таксама манументальных статуй. На працягу некалькіх пакаленняў Маеры з’яўляліся афіцыйнымі ліцейшчыкамі горада Рыгі і караля Швецыі.

Паходжанне і асаблівасці працы Паўночнанямецкае паходжанне сям’і з’яўляецца найбольш імаверным. Заснавальнік дынастыі Ганс Маер меў цесныя сувязі з Любекам — важным ганзейскім горадам з даўнімі традыцыямі металаапрацоўкі. Сам ён пісаў на ніжненямецкай мове. Няправільнае прачытанне надпісаў на гарматах у XIX стагоддзі прывяло да памылковай гіпотэзы, што сям’я паходзіць з Нюрнберга. Насамрэч, нямецкае паходжанне («Origine Germano») прама пазначана на сямейнай эпітафіі шведскай галіны ў царкве Святой Клары ў Стакгольме, усталяванай у 1761 годзе.

Блытаніна ў атрыбуцыі твораў Маераў часта ўзнікала з-за таго, што імёны ў сям’і перадаваліся з пакалення ў пакаленне: вядома сем Герхардаў і восем Іаганаў/Гансаў. Акрамя таго, розныя члены сям’і выкарыстоўвалі адзін і той жа набор літарных пуансонаў для нанясення подпісаў на гарматы (на званах пуансоны звычайна не выкарыстоўваліся). Подпісы рабіліся па традыцыйнай сярэднявечнай формуле: на латыні «Me fecit…» (Мяне зрабіў…) або на нямецкай «mich goß…» (Мяне адліў…).

Галоўныя галіны дынастыі

Рыжская галіна Заснавальнікам рыжскай галіны стаў Ганс Маер (Іаган I; памёр у 1610 годзе). Зрабіўшы сабе імя падчас вайсковай службы, ён асеў у Рызе, дзе стаў кіраўніком гарадской ліцейні. Ён лічыцца адным з найлепшых майстроў, якія калі-небудзь працавалі ў Латвіі. Сярод яго вядомых прац — гарматы «Сатурн» (1600) і «Іаган» (1600), а таксама званы для храмаў Вялікага Княства Літоўскага, у тым ліку звон для касцёла ў Крэтынзе (1592) і знакаміты званарны помнік для Віцебска (1605).

Пасля яго смерці майстэрню пераняў спачатку айчым яго дзяцей Медардус Гесус, а з 1627 года — сын Ганса Георг Маер (памёр у 1657 годзе). Яшчэ адным выбітным прадстаўніком гэтай галіны быў Герхард III Маер (1644—1701), які нарадзіўся ў Стакгольме, але ў 1671 годзе стаў гарадскім ліцейшчыкам Рыгі. Ён захаваў за сабой членства ў стакгольмскай гільдыі і адліў велізарную колькасць гармат і званоў — захавалася больш за 70 яго вырабаў. Вядома, што ён таксама выконваў заказы для храмаў ВКЛ, напрыклад, звон для невядомага касцёла ў 1698 годзе. Дацкая галіна Іаган II Маер (памёр у 1669 годзе) — сын Ганса Маера. У 1637 годзе ён узначаліў Каралеўскую дацкую ліцейню ў Хельсінгёры, яго заробак выплочваўся з Зундскай пошліны. У 1655 годзе ён быў прызначаны кіраўніком Каралеўскай ліцейні ў Капенгагене, засяродзіўшыся на ліцці гармат для караля Крысціяна IV.

Стакгольмская галіна Першым Маерам, звязаным са шведскай сталіцай, быў Герхард I Маер. Ён працаваў у Стакгольме ў 1590-х гадах, потым ненадоўга пераехаў у Рыгу, дзе адліў велікодны кандэлябр для мясцовай царквы, а ў 1597 годзе ў Фларэнцыі адліў бронзавую «Купальшчыцу Венеру» для славутага скульптара Джамбалоньі.

Сапраўдным заснавальнікам пастаяннай стакгольмскай вытворчасці стаў Герхард II Маер (памёр у 1655 годзе), сын Ганса. Ён стаў вядучым ліцейшчыкам шведскай Кароны, адбудаваў новую майстэрню ў Брункебергу і ў 1647 годзе стварыў першую ў гісторыі Швецыі бронзавую статую — фігуру для ганебнага слупа «».

Яго ўнук, Герхард IV Маер (1667—1710), спрабаваў асвоіць мастацкае ліццё манументальнай скульптуры для новага Стакгольмскага каралеўскага палаца. Дзеля гэтага ён ездзіў у Парыж да Жана-Бальтазара Келера, ліцейшчыка Людовіка XIV. Аднак яго навыкаў аказалася недастаткова для складаных фігурных адлівак.

Вяршыняй мастацкага майстэрства сям’і стала дзейнасць Герхарда VI Маера (1704—1784). Пасля вучобы ў Еўропе ён адліваў бюсты каралёў Карла XII і Адольфа Фрэдрыка па мадэлях Жака-Філіпа Бушардона, а ў 1779 годзе стварыў першы ў Швецыі конны помнік — манумент Густаву II Адольфу (па праекце Юхана Тобіяса Сергеля). За свае заслугі Герхард VI стаў членам Каралеўскай акадэміі навук і ў 1775 годзе атрымаў дваранства. Дынастыя скончылася на яго сыне, Герхардзе VII, са смерцю якога ў 1797 годзе ліцейня была зачынена.

Крыніцы

Літаратура

Катэгорыя:Мастацтва Швецыі Катэгорыя:Мастацтва Латвіі Катэгорыя:Мастацкія дынастыі