30-я Палеская пяхотная дывізія (30 ДП) — буйное пяхотнае падраздзяленне Польскага войска Другой Польскай Рэспублікі.

У міжваенны перыяд камандаванне 30-й пяхотнай дывізіі знаходзілася ў Кобрыні. У 1923 годзе яна складалася з 82-га пяхотнага палка, 83 пяхотнага палка і 84 пяхотнага палка. Падчас вераснёўскай кампаніі 1939 г. дывізія ваявала ў складзе арміі «Лодзь». З 1 верасня яна змагалася на ўскраіне галоўнай абарончай лініі ў раёне Дзялашына, прасунуўшыся да Пажымехаў. Падчас адступлення яна склала ядро групы генерала Таме. Адрэзаная каля Ежова, яна амаль цалкам страціла свой 83-ці пяхотны полк . Каля Жырардава яна сутыкнулася з нямецкай 19-й пяхотнай дывізіяй . 13 верасня яна перамясцілася на Модлін і спачатку заняла сектар «Цверджа», а затым сектар «Казунь».

Дывізія ў мірны час Сібірская пяхотная дывізія была сфарміравана ў адпаведнасці з загадам № 26300/Моб. Міністра ваенных спраў ад 20 снежня 1920 года. Дывізія была створана ў 1921 годзе на базе Сібірскай пяхотнай брыгады. Арганізацыя ажыццяўлялася ў Генеральнай акрузе «Памеранія», а пасля яе завяршэння дывізія была перадыслакавана ў корпусную акругу № IX.

16 ліпеня 1922 года ў Брэсце 30-я пяхотная дывізія ўрачыста адзначыла другую гадавіну вяртання ў Польшчу 5-й Польскай стралковай дывізіі і чацвёртую гадавіну стварэння 1-га Польскага стралковага палка імя Тадэвуша Касцюшкі . Падчас урачыстасцей кіраўнік дзяржавы і галоўнакамандуючы Польшчы маршал Юзэф Пілсудскі асабіста ўзнагародзіў афіцэраў і шэраговых Сібірскай дывізіі ордэнам Virtuti Militari.

Арганізацыя дывізіі у мірны час перад мабілізацыяй у сакавіку 1939 г.

камандаванне 30-й Палескай пяхотнай дывізіі ў Кобрыні 82 Сібірскі стралковы полк імя Тадэвуша Касцюшкі ў Брэсце 83 полк палескіх стралкоў імя Рамуальда Траўгута ў Кобрыні 84 Палескі стралковы полк у Пінску (3-ці батальён у Лунінцы) 30 лёгкі артылерыйскі полк у Брэсце (2-я дывізія ў Пінску) 30 цяжкая артылерыйская дывізія ў Брэсце Рота сувязі 30-й пяхотнай дывізіі ў Брэсце Акруговы штаб 30-й кавалерыйскай дывізіі ў Кобрыне

Ваенныя аперацыі ў абарончай вайне 1939 года

30-я пяхотная дывізія пад камандаваннем брыгаднага генерала Леапольда Чэхака ўваходзіла ў склад групы «Пётркув», якая падпарадкоўвалася камандуючаму арміі «Лодзь» . Вяла баявыя дзеянні ад 1 да 13 верасня прайшоўшыпраз бітвы Дзялашына-Жырардаў- Модлін. Дывізія капітулявала нацыстам пад Модлінам абед 13 верасня 1939 г.

Штаб камандавання дывізіі

Камандзіры Дывізіізванне,Імя прозвішчачас выконывання абавязкаўнаступная пазіцыяплк.пях. Мечыслаў Мацкевіч1921 – 28 V 1926камандзір 26 ДПпплк. пях. / ген. брыг. Станіслаў Цясара9 VIII 1926 - 12 V 1929камандзір KАПплк.пях. Станіслаў Вжалінскі (Wrzaliński)8 X 1929 – 13 X 1931стан адпачынку з 31 XII 1931плк.дып.арт. / ген. брыг. Эміль Круковіч-Пршэджымірскі13 X 1931 – 28 I 1938шэф Дэп. Aртылерыі MСВойска.ген.брыг. Леапольд Цэгак1938 – IX 1939у нямецкім пленекамандзіры дывізійнай пяхотыплк пях. Станіслаў Цясара (Tessaro)1921 – 9 VIII 1926камандзір 30 ДПплк СГ Станіслаў Вяроньскі14 X 1926 – 17 III 1927камандзір 22 ДГПплк пях. Францішак Діндорф - Анковіч19 III 1927 – X 1935камандзір 10 ДПплк пях. Станіслаў КалабіньскiX 1935 – VIII 1939камандзір 55 ДПШэфы штабамаер памежнай стражы (SG) Tэадор ФугальскіX 1922 – VI 1924шэф аддзелу у I Адзеле SGпплк SG (пях.) Фларыян Смыкал15 X 1924 – 21 VIII 1926камандзір 13 ппмаер SG (пях.) Aляксандр МісюрэвічIX 1926– XI 1928I Аддзел Генеральнага штабу маер дыпл. пях. Станіслаў СянкевічXI 1928 - IX 1930III аддзел генеральнага штабу маер дыпл.пях. Зянон ВзнацныIX 1930 – XII 1932выкладцык цэнтра шкалення пяхотымаер дыпл.пях. Міхаіл ТалікоўскіXII 1932 – XI 1934 II Камандыванне Акругі пяхотымаер дыпл. сап. Леон Біянчы XI 1934 – XI 1936камандзір маставога батальенапплк дыпл. пях. Уладыслаў Сурацкi1936 – †12 IX 1939кпт. дыпл.арт. Aдам Яворскі-Сас-Харашкевічod 15 IX 1939у нямецкім палоне

Зноскі

Бібліяграфія

Mirosław Barczyński: 30 Dywizja Piechoty 1918 – 1939. Biała Podlaska: Oficyna Wydawnicza „Donatech”. Muzeum Okręgowe w Białej Podlaskiej, 1996. ISBN 83-903827-7-6. Mieczysław Bielski: Grupa Operacyjna „Piotrków” 1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1991. ISBN 83-11-07836-X. Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2. Karol Firich, Stanisław Krzysik, Tadeusz Kutrzeba, Stanisław Müller, Józef Wiatr: Almanach oficerski na rok 1923/24. T. III/2. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1923. Ludwik Głowacki: Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939. Wyd. 5. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985. ISBN 83-11-07109-8. Zdzisław Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918 – 1939. Warszawa: Bellona, 2007. ISBN 978-83-11-10206-4. Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939: organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. T. 7. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975. Marian Porwit: Komentarze do historii polskich działań obronnych 1939 roku. T. I, II, III. Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, 1983. ISBN 83-11-06793-7. Bronisław Prugar-Ketling (red.): Księga chwały piechoty. Warszawa: Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona, 1992. Juliusz Rómmel: Za honor i ojczyznę. Wspomnienia dowódcy armii „Łódź” i „Warszawa”. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo „Iskry”, 1958. Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6. Andrzej Wesołowski: 30 Poleska Dywizja Piechoty. Warszawa: Edipresse Polska S.A., 2018, seria: Wielka Księga Piechoty Polskiej 1918–1939. ISBN 978-83-7945-622-2. Jan Wróblewski: Armia „Łódź” 1939. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975. Lech Wyszczelski: Wojsko Polskie w latach 1918-1921. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2006. ISBN 83-89729-56-3. Apoloniusz Zawilski: Bitwy polskiego września. Kraków: Znak Horyzont, 2019. ISBN 978-83-240-5692-7.