Аддзе́л белару́скай культу́ры Беласто́цкага ўніверсітэ́та () — былое структурнае навукова-навучальнае падраздзяленне філалагічнага факультэта Беластоцкага ўніверсітэта, якое займалася даследаваннем беларускай гісторыі, мовы, літаратуры і культуры. Да 2016 года ўстанова дзейнічала ў статусе Кафедры беларускай культуры. Спыніла сваё існаванне ў 2019—2020 гадах у выніку рэарганізацыі ўніверсітэта.
Гісторыя Кафедра беларускай культуры была створана ў 1997 годзе, адначасова з утварэннем самастойнага Беластоцкага ўніверсітэта. Размяшчэнне кафедры менавіта ў Беластоку было абумоўлена прызнаннем з боку ўлад універсітэта і Міністэрства адукацыі Польшчы важнасці даследаванняў беларускай культуры і польска-беларускага супрацоўніцтва ў рэгіёне. Структура існавала паралельна з Кафедрай беларускай філалогіі, якая была ўтворана ў 1999 годзе.
З самага пачатку кафедра пачала ператварацца ў міждысцыплінарны цэнтр гуманітарных даследаванняў, які аб'яднаў вакол сябе спецыялістаў з розных галін навукі.
З часам цікавасць да вывучэння беларусістыкі сярод студэнтаў пачала зніжацца. У выніку гэтага 27 красавіка 2016 года рэктар Беластоцкага ўніверсітэта прафесар Леанард Этэль падпісаў загад № 11, згодна з якім Кафедра беларускай культуры была паніжана ў статусе і пераўтворана ў Аддзел (Заклад) беларускай культуры. Змены афіцыйна набылі моц 1 мая 2016 года. Аднак крызіс філалагічных даследаванняў і дэмаграфічны спад прывялі да таго, што ў навучальным годзе 2019/2020 у сувязі з рэарганізацыяй структур Беластоцкага ўніверсітэта ў рамках новай рэформы Аддзел беларускай культуры канчаткова спыніў сваё існаванне.
Кіраўніцтва Кафедра беларускай культуры (1997—2016): Эльжбета Смулкова (1997—2002) Яўген Мірановіч (2003—2007) Лілія Цытко (2008—2011, в. а.) Багуслаў Нававейскі (в. а.)
Аддзел беларускай культуры (2016—2020): Ірэна Матуш (2016—2020)
Навуковая дзейнасць З самага пачатку свайго існавання Кафедра беларускай культуры аб'яднала міждысцыплінарны калектыў даследчыкаў. У першыя гады працы (каля 1998 года) у склад каманды, акрамя прафесара Эльжбеты Смулковай, уваходзілі: этнолаг Катажына Далэнгоўска, мовазнаўца і этнограф Ганна Энгелькінг, палітолаг Алена Глагоўская, гісторыкі Алег Латышонак і Яўген Мірановіч, а таксама літуаністка і этнолаг Юстына Страчук. Даследчыкі займаліся вывучэннем беларускай нацыянальнай свядомасці ў XIX і XX стагоддзях, праводзілі палявыя сацыялінгвістычныя і этналагічныя даследаванні на Беласточчыне, Гродзеншчыне і Віленшчыне, працавалі ў архівах Польшчы, Літвы і Беларусі.
За гады існавання падраздзялення яго супрацоўнікі выдалі шэраг фундаментальных навуковых прац. Сярод іх вылучаюцца манаграфіі Яўгена Мірановіча («Беларусы ў Польшчы 1944—1949», «Гісторыя дзяржаў свету ў XX стагоддзі. Беларусь»), працы Алега Латышонка («Беларускія вайсковыя фарміраванні 1917—1923», «Ад белых русаў да беларусаў», «Нацыянальнасць — Беларус»), даследаванні Алены Глагоўскай («Беларусь 1914—1929: культура пад прэсам палітыкі», «Беларусы на Гданьскім узбярэжжы») і Ірэны Матуш («Царкоўна-прыходская адукацыя ў Бельскім павеце ў 1884—1914 гадах...»). Значны ўклад у вывучэнне польска-беларускага памежжа ўнесла Гражына Харытанюк-Міхей.
Пасля адыходу з кафедры гісторыкаў (Я. Мірановіча і А. Латышонка) і пераходу кіраўніцтва да Ліліі Цытко ўвага даследчыкаў засяродзілася на анамастыцы і мовазнаўстве. Важнай ініцыятывай кафедры была арганізацыя міждысцыплінарных семінараў пад назвай «Беларускія чацвяргі» (польск.: Czwartki białoruskie), на якіх абмяркоўваліся актуальныя праблемы беларусістыкі.
Часопіс «Białorutenistyka Białostocka» Важным элементам развіцця беларусістыкі ў Беластоцкім універсітэце з'яўляецца выданне навуковага часопіса «Białorutenistyka Białostocka» (Беластоцкая беларусістыка), які выходзіць з 2009 года. Галоўным рэдактарам выдання з'яўляецца прафесар Галіна Тварановіч. Часопіс прысвечаны пытанням літаратуры, мовы, гісторыі і культуры Беларусі, а таксама ўсходнеславянскай філалогіі. Мэтай выдання з'яўляецца стварэнне платформы для абмену вопытам паміж спецыялістамі і вядзення міжнароднай дыскусіі. Публікацыі выходзяць на польскай, беларускай, украінскай, англійскай, французскай, нямецкай і рускай мовах, што спрыяе папулярызацыі ведаў у міжнародным навуковым асяроддзі.
Крыніцы
Літаратура
Катэгорыя:Беластоцкі ўніверсітэт Катэгорыя:Беларусазнаўства Катэгорыя:Арганізацыі Беластока