Тама́ра Амвро́сьеўна Будке́віч (, Мінск — , Мінск) — беларускі батанік і эколаг. Кандыдат біялагічных навук (1983).
Біяграфія Нарадзілася 3 красавіка 1947 года ў Мінску. У 1972 годзе скончыла вячэрняе аддзяленне біялагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта імя В. І. Леніна.
З 1966 года пачала працаваць у Інстытуце эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча НАН Беларусі (да 1973 года знаходзілася на пасадзе старшага лабаранта). На працягу 1973—1986 гадоў з'яўлялася малодшым навуковым супрацоўнікам інстытута, а з 1974 па 1977 год таксама вучылася ў завочнай аспірантуры ўстановы. У 1983 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Міжвідавыя і ўнутрывідавыя ўзаемаадносіны канюшыны чырвонай, люцэрны і цімафееўкі ў аграфітацэнозах».
З 1986 па 1993 год Тамара Будкевіч працавала навуковым супрацоўнікам лабараторыі экалогіі (у 1986—2004 гадах яна насіла назву лабараторыі радыеэкалогіі) раслін. У 1993 годзе была пераведзена на пасаду старшага навуковага супрацоўніка, а ў 1996 годзе стала вядучым навуковым супрацоўнікам лабараторыі. Акрамя даследчай дзейнасці, яна ўваходзіла ў склад Вучонага савета інстытута, была членам Прэзідыума Беларускага батанічнага таварыства і займала пасаду адказнага сакратара зборніка навуковых прац інстытута «Батаніка (даследаванні)».
Памерла 19 мая 2026 года ў Мінску. Развітанне з даследчыцай прайшло 25 мая таго ж года.
Навуковая дзейнасць Навуковыя даследаванні Тамары Будкевіч былі прысвечаны эколага-фізіялагічным асновам узаемаадносін бабовых і злакавых раслін у фітацэнозах, алелапатычнаму ўзаемадзеянню раслін, радыеэкалогіі лугавых фітацэнозаў, а таксама ролі каранёвых сістэм у жыццядзейнасці і адаптацыі шматгадовых траў ва ўмовах тэхнагеннага забруджвання глеб.
Вучонай было ўстаноўлена, што ў полікампанентных аграцэнозах прыярытэтнасць унутрывідавых або міжвідавых узаемаадносін раслін у іх канкурэнцыі за водна-мінеральнае харчаванне вызначаецца ступенню адпаведнасці эдафатопу біялагічным уласцівасцям дамінуючага кампанента. Даследчыца дала колькасную ацэнку біялагічнага азоту шматгадовых бабовых траў (да 30 кілаграмаў на гектар), які паступае ў глебу ў складзе прыжыццёвых каранёвых выдзяленняў, і пацвердзіла яго экалагічную ролю ў азотным харчаванні кампанентаў аграцэнозу.
Асобным напрамкам яе працы стала вывучэнне ролі біятычных і абіятычных фактараў у паступленні і акумуляцыі радыенуклідаў і цяжкіх металаў у лугавых раслінах. У 2007 годзе яна распрацавала і запатэнтавала новы спосаб зніжэння назапашвання радыенуклідаў бабовымі раслінамі. Агулам з'яўляецца аўтарам і суаўтарам больш за ста навуковых публікацый, сярод якіх пяць калектыўных манаграфій.
Узнагароды Ганаровая грамата Міністэрства сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь (2001); Ганаровыя граматы Інстытута эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча НАН Беларусі.
Бібліяграфія Исследование динамики свободных аминокислот в корневых метаболитах многолетних трав в онтогенезе // Роль токсинов растительного и микробиального происхождения в аллелопатии. Киев: Наукова думка, 1983. С. 42—47. Влияние эдафического фактора на ценотические отношения и некоторые физиологические процессы многолетних трав в агрофитоценозах // Межвидовые и внутривидовые отношения растений в искусственных фитоценозах. Минск: Наука и техника, 1987. Гл. 3. С. 130—140. Аккумуляция радионуклидов растениями луговых фитоценозов // Радиоактивное загрязнение растительности Беларуси (в связи с аварией на ЧАЭС) / под ред. В. И. Парфенова, Б. И. Якушева. Минск: Наука и техника, 1995. Гл. 5. С. 198—237 (совм. с Н. Р. Жмойдяк). Изменение ионообменных характеристик корней при экзогенной регуляции поступления и аккумуляции тяжелых металлов в растениях клевера красного и люпина узколистного // Ботаника (исследования). Сб.научн.трудов / Институт экспериментальной ботаники им. В. И. Купревича НАН Беларуси. Минск: Право и экономика, 2008. Вып. 35. С. 3—12.
Крыніцы
Катэгорыя:Нарадзіліся 3 красавіка Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1947 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску Катэгорыя:Памерлі 19 мая Катэгорыя:Памерлі ў 2026 годзе Катэгорыя:Памерлі ў Мінску Катэгорыя:Батанікі Беларусі Катэгорыя:Эколагі Беларусі Катэгорыя:Кандыдаты біялагічных навук Катэгорыя:Выпускнікі біялагічнага факультэта БДУ