Крыж Свабо́ды — дзяржаўная ўзнагарода ў сістэме Нацыянальных узнагарод Беларусі, распрацаванай Геральдычнай радай «Пагоня». Прызначана для адзначэння беларускіх і замежных грамадзян за значны ўнёсак у барацьбу за незалежнасць Беларусі і пабудову дэмакратычнай дзяржавы. Заснавана 16 лістапада 2024 года пастановай Аб’яднанага пераходнага кабінета Беларусі.

Статут і парадак узнагароджання Згодна са статутам, крыжам узнагароджваюцца грамадзяне Беларусі, замежнікі і асобы без грамадзянства за дзейнасць, якая падзяляе каштоўнасці беларусаў і еўрапейскай цывілізацыі. Падставамі для ўручэння з'яўляюцца: арганізацыя эфектыўных структур нацыянальнага супраціву дыктатуры; стварэнне і ўдзел у ячэйках супраціву з рызыкай для жыцця; асабісты ўдзел у акцыях грамадзянскага супрацьстаяння; плённая праца па прасоўванні Беларусі на міжнароднай арэне і па супрацьдзеянні прапагандзе ў медыя; а таксама грамадзянскі ўчынак, які стаў сімвалам барацьбы за свабоду.

Рашэнне аб узнагароджанні прымаецца і ажыццяўляецца прэзідэнтам або кіраўніком Аб’яднанага пераходнага кабінета Беларусі. Прадугледжана магчымасць пасмяротнага ўзнагароджання. Крыж надаецца адной і той жа асобе толькі адзін раз.

У агульнай іерархіі нацыянальных узнагарод крыж размяшчаецца пасля Партызанскага народнага крыжа і перад Крыжам Адраджэння Беларусі. Узнагарода носіцца на левым баку грудзей на цывільнай вопратцы або вайсковым мундзіры пасля нацыянальных ордэнаў. Крыж выдаецца бясплатна разам з сертыфікатам, аднак можа быць адабраны, калі ўзнагароджаная асоба скампраметуе сябе крымінальнымі злачынствамі, пацверджанымі судовымі выракамі.

Апісанне і семантыка Крыж вырабляецца з латуні з пакрыццём золатам 999-й пробы і мае памеры 33 на 33 міліметры. Ён уяўляе сабой прамы чатырохканцовы крыж залацістага колеру, які пакрыты белай эмаллю. У цэнтры знаходзіцца герб «Пагоня» з серабрыстым вершнікам на фоне чырвонай эмалі. Паміж канцамі крыжа размешчаны стылізаваныя выявы полымя, таксама пакрытыя чырвонай эмаллю. На адваротным гладкім баку па гарызанталі змешчаны надпіс «СВАБОДА», пад якім выбіты парадкавы нумар.

Узнагарода мацуецца праз вушка да вертыкальнай шасцікутнай калодкі з трапецападобным серабрыстым нізам (памер калодкі 50×28 мм). Стужка складаецца з трох роўнавялікіх палос: дзвюх цёмна-чырвоных па краях і адной белай па цэнтры (шырыня кожнай паласы 9,33 мм).

У аснове візуальнай задумы ляжыць просты хрысціянскі крыж, які падкрэслівае культурную традыцыю беларускага народа. Стылізаванае полымя сімвалізуе імкненне да свабоды і годнага жыцця праз змаганне. Выкарыстанне герба «Пагоня» ў рэдакцыі 1991 года ўказвае на Рэспубліку Беларусь, якая аднавіла незалежнасць пасля распаду СССР. Чырвона-бела-чырвоная колеравая гама стужкі адсылае да сцяга Рэчы Паспалітай часоў дынастыі Вазаў і ўвасабляе перыяд шляхецкай дэмакратыі і «залатых вольнасцяў», юрыдычна замацаваных у Статуце Вялікага Княства Літоўскага 1588 года. Золата ў геральдыцы азначае моц, славу і традыцыі.

Літаратура

Крыніцы

Катэгорыя:Узнагароды дэмакратычных сіл Беларусі Катэгорыя:Крыжы (ўзнагароды) Катэгорыя:З’явіліся ў 2024 годзе