Георг Фрыдрых Бенедыкт фон Крузенштэрн (; ) — нямецкі гісторык і генеолаг, які працаваў у Германіі і Балтыі.

Біяграфія

1899—1939 гг. Ён быў сынам Ота фон Крузенштэрна (1870—1923), акруговага дэпутата і дырэктара Пецярбургскага медепракатнага і трубнага завода, і Марыі, народжанай фон Рам. Георг фон Крузенштэрн быў пляменнікам унука вядомага мараплаўца (1803—1806) Адама Ёгана фон Крузенштерна. Дзяцінства ён правёў у Санкт-Пецярбургу . З 1918 года фон Крузенштэрн ваяваў у Балтыйскім палку супраць Чырвонай Арміі ў Эстонскай вайне за незалежнасць. У 1920 годзе ён стаў сяржантам і пакінуў полк у канцы года пасля яго расфарміравання.

Пасля гэтага фон Крузенштэрн працаваў на папяровай фабрыцы ў Лігатнэ (Латвія), а пазней у Рэвелі (Эстонія). З 1926 па 1927 год ён знаходзіўся ў Германіі на стажыроўцы (па вырабе паперы?). У 1927 годзе Георг фон Крузенштэрн ажаніўся ў Рэвелі і пасля жыў у сваім маёнтку ў Ерлепе. У 1939 годзе ён удзельнічаў у арганізацыі перасялення балтыйскіх немцаў з Эстоніі.

1941—1944 гг. Адразу пасля пачатка вайны з Савецкім Саюзам фон Крузенштэрн прапанаваў аднавіць масштабныя генеалагічныя даследаванні ў краінах Балтыі. Дзеля дасягнення гэтай мэты ў верасні 1941 года, па ўласнай просьбе, фон Крузенштэрн стаў супрацоўнікам айнзацштаба рэйхсляйтэра Розенберга (ERR). Wie war es. Georg von Krusenstern und seine Tätigkeit im Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg (1941—1942) von Malle Salupere Спачатку ён адказваў за абследаванне культурных каштоўнасцей у Ноўгарадзе і ваколіцах Ленінграда, пра што рабіў падрабязныя асабістыя нататкі. У кастрычніку 1941 года ён стаў членам нацысцкай партыі. У 1942 годзе фон Крузенштэрн узначаліў рабочую групу Эстонія (Arbeitsgruppe Estland) айнзацштаба. Gutsul Nazarii: Der Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg und seine Tätigkeit in der Ukraine 1941—1944 Dissertation, Justus-Liebig-Universität Gießen 2013, S. 314. Там ён таксама займаўся вывучэннем культуры балтыйскіх немцаў, збірая як фатаграфіі, так і царкоўныя запісы. Corinna Kuhr-Korolev, Ulrike Schmiegelt-Rietig, Elena Zubkova (Hrsg.); Raub und Rettung. Russische Museen im Zweiten Weltkrieg. Böhlau, Weimar, Köln, Wien 2019. S. 93f

У чэрвені 1942 г. першы раз наведаў Беларусь, пасля падарожжа пакінуў падрабязныя нататкі пра паездку. 11 сакавіка 1943 г. Крузенштэрн быў прызначаны кіраўніком рабочай групы Беларусь (Arbeitsgruppe Weithrutenien) з офісам у Мінску. Кіраванне рабочай групай цягнулася да пачатку мая 1943 г., калі была праведзена рэаргранізацыя AG Weithrutenien і на яе аснове створана галоўная рабочая група Мітэ (Hauptarbeitsgruppe Mitte), кіраўніком якой был прызначаны Х.Лангкопф. Крузенштерн застаўся у складзе HAG Mitte у якасці кіраўніка аддзела ацэнкі, які адказваў за падрыхтоўку матэрыялаў, перш за ўсё, па «савецкай праблематыцы».

У пачатку лістапада 1943 годзе фон Крузенштэрн быў адпраўлены ў Пскоў і стаў кіраўніком Пскоўскага перадавога атрада (Vorkommandos Pskow) айнзацштаба Розенберга. Пасля цяжкай хваробы зімой 1943—1944 гг. ён быў пераведзены ў цэнтральны офіс ERR у Рацібары, дзе з’яўляўся кіраўніком яго перакладчыцкага бюро. Заставаўся супрацоўнікам ERR да апошніх месцаў вайны.

1945—1989 гг. Пасля вайны Георг фон Крузенштэрн жыў у Мюнхене, дзе працягваў свае даследаванні балтыйскіх немцаў і кіраваў інфармацыйным цэнтрам для балтыйскіх немцаў. У 1979 годзе Балтыйская карпарацыя Fraternitas Dorpatensis у Мюнхене прыняла яго ў члены свайго брацтва .

Сям’я Георг фон Крузенст’ерн быў жанаты на Гертруде фон Міндынг (* 1908), дачка інжынера Эрнста фон Міндынга і Маргарэты, народжанай Раймер, замужам з 1927 па 1932 год. У шлюбе нарадзіўся сын Алексіс фон Крузенштэрн (1930—1978). У 1932 годзе Георг фон Крузенштэрн ажаніўся з Лорэ Віліг (1909—1964), а ў 1965 годзе ажаніўся з Лорэ фон Дэн, у дзявоцтве Кох (1913—1974), якая раней была замужам за Аляксандрам фон Дэнам (1901—1938) і Куртам фон Дэнам (1901—1978).

Працы Георг фон Крузенштэрн правёў дзесяцігоддзі даследаванняў балтыйскіх немцаў і іх культуры ў былых прыбалтыйскіх губернатаратах . Ён склаў «Архіў выяваў Балтыйскай радзімы Георга фон Крузенштэрна». Тут сабрана больш за 15 000 гістарычных відаў гарадоў і фотаздымкаў многіх сядзіб і маёнткаў, якія зараз разбураны, асабліва нямецка-балтыйскіх дваранскіх дамоў. У ёй таксама змяшчаецца больш за 10 000 партрэтаў нямецка-балтыйскіх асоб. Акрамя фотарэпрадукцый сямейных фотаздымкаў, гэта пераважна гістарычныя фатаграфіі з візітных картак 1860—1918 гадоў. «Балтыйскі рэгіянальны архіў выяваў Георга фон Крузенштэрна» цяпер знаходзіцца ў Нямецкім цэнтры дакументацыі гісторыі мастацтва — фотаархіве Марбурга .

Георг фон Крузенштэрн разам з Эрыкам Амбургерам быў аўтарам « Нямецка-балтыйскага біяграфічнага лексікона 1710—1960», рэдактарам якога быў Вільгельм Ленц і які з’яўляецца незаменным для любога даследчыка Прыбалтыкі.

Творы (падборка)

Kurland und seine Ritterschaft, 1971. Die Landmarschälle und Landräte der Livländischen und der Öselschen Ritterschaft in Bildnissen, 1963. Heldengedenkbuch des Baltenregiments, 1938. M. G.-Mann im Baltenregiment, 1938.

Крыніцы

Літаратура

Carola L. Gottzmann, Petra Hörner: Lexikon der deutschsprachigen Literatur des Baltikums und St. Petersburgs. Band 2. Verlag Walter de Gruyter, Berlin 2007. ISBN 978-3-11-019338-1. S. 777—779

Знешнія спасылкі

Baltische Historische Kommission (Hrsg.): Eintrag zu Krusenstjern, Georg v.. In: BBLD — Baltisches biografisches Lexikon digital Wie war es. Georg von Krusenstern und seine Tätigkeit im Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg (1941—1942) von Malle Salupere Baltisches Heimatbildarchiv Georg von Krusenstjern Universität Marburg

Dokumente über Georg von Krusenstjern in der Deutschen Digitalen Bibliothek

Катэгорыя:Члены НСДАП Катэгорыя:Генеалогі