Дар'я Аляксееўна Нава́льная (; нар. 2001) — расійская палітычная актывістка. Старэйшае дзіця лідара расійскай апазіцыі Аляксея Навальнага і Юліі Навальнай. Пасля зняволення бацькі ў 2021 годзе стала публічна выступаць у яго абарону: у снежні таго ж года атрымала ад яго імя прэмію імя Сахарава Еўрапейскага парламента, а пазней расказвала пра яго дзейнасць і палітычную сітуацыю ў Расіі на канферэнцыі TEDWomen.
Пасля смерці бацькі ў расійскай калоніі ў лютым 2024 года Навальная працягвала ўдзельнічаць у публічных мерапрыемствах, звязаных з расійскай апазіцыяй: атрымала ад яго імя пасмяротную ўзнагароду Інстытута Маккейна, а ў жніўні 2024 года далучылася да прэзідэнцкай кампаніі віцэ-прэзідэнта ЗША Камалы Харыс як палявы арганізатар у Філадэльфіі. Пісала пра бацьку і расійскую палітыку для The New York Times і Time.
Дзяцінства і адукацыя Дар'я Навальная нарадзілася ў 2001 годзе і вырасла ў Маскве. Яе бацька, Аляксей Навальны, быў самым вядомым унутраным крытыкам прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна. Навальная расказвала, што яе дзяцінства прайшло ва ўмовах дзяржаўнага сачэння за сям'ёй: яны з братам гулялі ў маскоўскім метро ў гульню — вызначаць супрацоўнікаў, якія сачылі за імі, і адрывацца ад іх.
У 2019 годзе Навальная паступіла ў Стэнфардскі ўніверсітэт у Каліфорніі, дзе вывучала псіхалогію з дадатковай спецыялізацыяй па паліталогіі. Скончыла бакалаўрыят у чэрвені 2024 года, праз чатыры месяцы пасля смерці бацькі.
Грамадская дзейнасць
Абарона бацькі падчас зняволення Аляксей Навальны быў арыштаваны ў студзені 2021 года пры вяртанні ў Расію, куды ён прыляцеў з Германіі, дзе лячыўся пасля атручэння 2020 года атрутным рэчывам тыпу «Навічок» — заходнія ўрады і незалежныя расследавальнікі звязвалі атручэнне з расійскай дзяржавай. У красавіку 2021 года, калі бацька трымаў галадоўку ў знак пратэсту супраць умоў утрымання, а яго асабісты ўрач папярэджваў, што той блізкі да смерці, Навальная публічна заклікала ўлады дапусціць да яго медыкаў.
У чэрвені 2021 года Навальная па відэасувязі атрымала ад імя бацькі ўзнагароду за маральную мужнасць Жэнеўскага саміту па правах чалавека і дэмакратыі і сказала дэлегатам, што бацька прасіў прысвяціць прэмію палітычным зняволеным Расіі і Беларусі.
У кастрычніку 2021 года Еўрапейскі парламент назваў Аляксея Навальнага лаўрэатам прэміі імя Сахарава за свабоду думкі. Паколькі бацька заставаўся ў зняволенні, прэмію на цырымоніі ў Страсбуры 15 снежня 2021 года атрымала Навальная; яна зачытала падрыхтаваную ім у турме прамову, у якой ён заклікаў Еўрапейскі Саюз заставацца верным сваім заснавальным дэмакратычным каштоўнасцям.
Выступленні ў медыя і публікацыі У 2023 годзе Навальная некалькі разоў расказвала пра становішча бацькі ў эфіры CNN: давала інтэрв'ю Фарыду Закарыю, была галоўнай госцяй спецыяльнага вячэрняга эфіру з вядучай Эрын Бернет, дзе заклікала вызваліць палітычных зняволеных і спыніць вайну ва Украіне, а на вячэры Асацыяцыі карэспандэнтаў Белага дома сказала, што здароўе бацькі пагаршаецца і турэмны персанал пазбаўляе яго ежы.
У кастрычніку 2023 года Навальная выступіла на канферэнцыі TEDWomen у Атланце з прамовай «Урокі майго бацькі Аляксея Навальнага», у якой расказала пра яго атручэнне і зняволенне і пра ўласнае жыццё пад дзяржаўным наглядам.
Навальная пісала пра бацьку і расійскую палітыку для The New York Times і Time: у 2019 годзе аддзел меркаванняў The New York Times апублікаваў яе сумеснае з журналістам Адамам Уэстбрукам відэаэсэ пра жыццё падлеткаў у пуцінскай Расіі, а ў снежні 2022 года Time надрукаваў яе эсэ «Чаму Пуцін баіцца майго бацькі Аляксея Навальнага».
Смерць Аляксея Навальнага
Пасля смерці бацькі 16 лютага 2024 года Навальная разам з маці сустрэлася 22 лютага ў Сан-Францыска з прэзідэнтам ЗША Джо Байдэнам, які выказаў спачуванні і абвясціў аб дадатковых санкцыях супраць Расіі.
У красавіку 2024 года яна ўдзельнічала ў дыскусіі пасля паказу ў Стэнфардзе адзначанага «Оскарам» дакументальнага фільма «Навальны» — разам з рэжысёрам Дэніэлам Роэрам і былым паслом ЗША ў Расіі Майклам Макфолам.
3 мая 2024 года Навальная атрымала ад імя бацькі пасмяротную ўзнагароду Інстытута Маккейна «За мужнасць і лідарства» на форуме інстытута ў Арызоне.
Прэзідэнцкая кампанія ў ЗША 2024 года У жніўні 2024 года Навальная далучылася да прэзідэнцкай кампаніі віцэ-прэзідэнта Камалы Харыс як палявы арганізатар у Філадэльфіі; яна займалася мабілізацыяй выбаршчыкаў і працай з мясцовымі супольнасцямі. Брытанскі публіцыст Алістэр Кэмпбел, які пазнаёміўся з ёй на публічным мерапрыемстве ў Нарвегіі ў канцы 2024 года, апісваў яе ролю ў кампаніі як валанцёрскую.
Выступленне на Еўрапейскім моладзевым форуме (2025) У чэрвені 2025 года Навальная была адной з галоўных спікерак Еўрапейскага моладзевага форуму (European Youth Event) у Еўрапейскім парламенце ў Страсбуры, дзе выступіла ў дыскусіі пра свабоду выказвання і дэмакратычныя каштоўнасці. У знак пратэсту супраць удзелу расійскіх спікераў украінская дэлегацыя пакінула залу: дэлегаткі заявілі, што іх не папярэдзілі пра выступленне загадзя і што такая роля расіян у Еўрапейскім парламенце абражае краіну, якая штодня абараняецца ад расійскага ўварвання. Арганізатары форуму адказалі, што мелі гонар прымаць Навальную на размове пра свабоду выказвання і дэмакратычныя каштоўнасці.
Спасылкі
Дар'я Навальная на сайце TED Дар'я Навальная на сайце Time
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 2001 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве Катэгорыя:Праваабаронцы Расіі Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расіі