__NOTOC__

25 сакавіка — 84-ы (85-ы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

Падзеі

708: Пачатак пантыфікату Папы Канстанціна I. 717: Леў III узурпаваў уладу ў Візантыйскай імперыі і даў пачатак Ісаўрыйскай дынастыі 1238: Пачатак 50-дзённай абароны Казельска ад мангола-татарскіх войскаў 1655: Хрысціянам Гюйгенсам адкрыты Тытан, найбольшы спадарожнік Сатурна 1807: Забарона гандлю рабамі ў Брытанскай імперыі 1821: Грэцыя дамаглася незалежнасці пасля амаль 400 гадоў турэцкай акупацыі 1917: У Мінску пачала работу канферэнцыя БСГ, якая аб’явіла сябе З’ездам нацыянальных партый і арганізацый. У выніку працы з’езду створаны Беларускі нацыянальны камітэт 1918: Беларуская Народная Рэспубліка: абвяшчэнне незалежнасці ў Трэцяй Устаўнай грамаце 1924: Грэцыя абвешчана рэспублікай 1957: Створана Еўрапейская эканамічная супольнасць у складзе 6 дзяржаў (Бельгія, Германія, Італія, Люксембург, Нідэрланды, Францыя) 1992: Беларусь устанавіла дыпламатычныя адносіны з Турцыяй

Нарадзіліся 850: Сейва, 56-ы імператар японскі 1133: Генрых II, кароль англійскі, першы з дынастыі Плантагенетаў 1157: Альфонса II Цнатлівы, кароль арагоскі 1252: Канрадзін, герцаг швабскі, кароль сіцылійскі, таксама з’яўляўся тытулярным каралём іерусалімскім 1297: Андранік III Палеалог, імператар усходнерымскі 1345: Бланш Ланкастэрская, жонка Яна Доўгага, першага герцага ланкастэрскага 1347: Кацярына Сіенская, каталіцкая святая 1479: Васіль III, вялікі князь маскоўскі (пам. 4.12.1533) 1528: Якаб Андрэ, нямецкі лютэранскі тэолаг 1539: Крыстафер Клавіус, нямецкі матэматык 1541: Франчэска I, вялікі герцаг тасканскі 1614: Хуан Карэньё дэ Міранда, іспанскі мастак 1643: Луіс Марэры, французскі энцыклапедыст 1661: Крысоф дэ Рапін, французскі гісторык 1699: Ёхан Адольф Хасэ, нямецкі кампазітар 1716: Аляксей Антропаў, рускі мастак-партрэтыст 1741: Даніель Шыбелер, нямецкі пісьменнік 1747: Аляксандр Безбародка, канцлер расійскі (1797-99) 1774: Франсуа Мары Дадэн, французскі заолаг 1767: Іаахім Мюрат, напалеонаўскі маршал 1782: Караліна Банапарт, сястра Напалеона Банапарта, каралева неапальская (пам. 18.5.1839) 1786: Джавані Батыста Амічы, італьянскі астраном 1793: Гаўрыіл Бацянькоў, рускі паэт, дзекабрыст 1795: Жак-Луі Рандон, французскі генерал, маршал Францыі 1798: Крыстоф Гудэрман, нямецкі матэматык 1800: Генрых фон Дэзен, нямецкі геолаг 1807: Джэймс Говард Харыс, брытанскі дзяржаўны дзеяч 1812: Аляксандр Герцэн, рускі пісьменнік, публіцыст, філосаф і рэвалюцыянер-дэмакрат 1815: Андрэй Дэльвіг, рускі архітэктар 1824: Карл Густаў Брэсцыюс, нямецкі інжынер-чыгуначнік 1825: Макс Шульц, нямецкі біолаг 1832: Мікалаюс Рюдынгер, нямецкі анатаміст 1835: Адольф Вагнер, нямецкі эканаміст 1836: Юліюс Вайнгартэн, нямецкі матэматык 1842: Антоніа Фагазара, італьянскі пісьменнік і паэт 1844: Адольф Энглер, нямецкі батанік 1847: Агенор Галухоўскі, міністр замежных спраў Аўстра-Венгрыі 1856: Макс Ухл, нямецкі пачынальнік археалогіі Анд 1860: Фрыдрых Науман, нямецкі палітык і тэолаг 1862: Габрыэль Корбут, польскі гісторык літаратуры, бібліёграф, мовазнавец (пам. 9.1.1936) 1863: Амічы Джаванні, італьянскі батанік і оптык 1865: П'ер Эрнэст Вайс, французскі фізік 1862: Габрыэль Корбут, польскі гісторык літаратуры, бібліёграф, мовазнавец (пам. 9.1.1936) 1867: Венедыкт Мякоцін, рускі гісторык, публіцыст, рэвалюцыянер (пам. 24.9.1937) 1867: Артура Тасканіні, італьянскі дырыжор, кіраўнік тэатраў «Ла-Скала» і «Метраполітэн-апера» (пам. 16.1.1957) 1868: Уільям Локвуд, ангелійскі крыкетыст 1869: Улдрыкіс Капбергс, ліўскі паэт 1870: Фрыдрых Швасман, нямецкі астраном 1871: Герман Аберт, нямецкі музычны навукоўца 1873: Рудольф Рокер, нямецкі гісторык 1881: Бела Бартак, венгерскі кампазітар 1884: Жорж Імберт, хімік 1887: Чуічы Нагума, віцэ-адмірал японскага імператарскага марскога флоту 1887: Джэфры Кейнс, брытанскі медык, навуковец 1892: Фердынанд Андэргасен, аўстрыйскі кампазітар 1892: Эндзі Клайд, амерыканскі акцёр 1899: Жак Адыберці, французскі паэт 1901: Эд Беглей, амерыканскі акцёр 1901: Райманд Фірт, новазеландскі этнолаг 1926: Ласла Пап, трохразовы алімпійскі чэмпіён па боксе 1935: Уладзімір Папковіч, беларускі пісьменнік, перакладчык 1961: Дэвід Сперджэл, амерыканскі фізік 1965: Сара Джэсіка Паркер, амерыканская кінаактрыса 1965: Стэфка Кастадзінава, балгарская лёгкаатлетка 1971: Стэйсі Драгіла, амерыканская лёгкаатлетка, алімпійская чэмпіёнка

Памерлі 1677: Вацлаў Холар, чэшскі гравёр і малявальшчык 1918: Клод Дэбюсі, французскі кампазітар (нар. 1862) 1937: Зыгмунт Нагродскі, беларускі паэт і культурны дзеяч (нар. 1866) 1967: Іаганес Ітэн, швейцарскі мастак 1975: Фейсал ібн Абдэль Азіз ас-Сауд, 3-і кароль Саудаўскай Аравіі 1976: Джозеф Альберс, мастак 1994: Бернард Кангра, эстонскі пісьменнік 2020: Іна Уладзіміраўна Макарава, расійская актрыса 2021: Бертран Тавернье, французскі кінарэжысёр і сцэнарыст

Святкуюць Дзень паштоўкі Беларусь: Дзень Волі (неафіцыйна) Грэцыя: Дзень незалежнасці

325