«Ніва» — штотыднёвая газета, якая бесперапынна выдаецца на беларускай мове ў Беластоку з 1956 года. Адзін з найстарэйшых і найбольш значных друкаваных органаў беларускай меншасці ў Польшчы.
Першапачаткова выдавалася Беларускім грамадска-культурным таварыствам (БГКТ). У цяперашні час яе выдаўцом з’яўляецца незалежная грамадская арганізацыя — Праграмная рада тыднёвіка «Ніва».
Газета асвятляе штодзённае жыццё беларусаў у Польшчы, дзейнасць грамадскіх арганізацый, друкуе матэрыялы па краязнаўстве рэгіёна (Падляшша), змяшчае артыкулы, прысвечаныя актуальным падзеям у Беларусі. Выходзіць старонка для дзяцей «Зорка», перыядычна змяшчаюцца тэматычныя ўкладкі. Газета сталася важным чыннікам яднання беларускага насельніцтва ў Польшчы і пляцоўкай для дэбютаў беларускіх літаратараў Беласточчыны.
Гісторыя
Заснаванне Ідэя стварэння перыядычнага выдання для беларусаў ПНР агучвалася на першым з’ездзе Беларускага грамадска-культурнага таварыства (БГКТ) у 1955 годзе. Першы нумар «Нівы» выйшаў 4 сакавіка 1956 года. Яго цана складала 50 грошаў. Першым галоўным рэдактарам стаў Георгій Валкавыцкі.
У перыяд Польскай Народнай Рэспублікі выданне цалкам фінансавалася дзяржавай, але знаходзілася пад ідэалагічным кантролем. Нягледзячы на цэнзуру, газета адыграла выключную ролю ў захаванні беларускай нацыянальнай ідэнтычнасці на Беласточчыне. Яна была адзіным месцам, дзе легальна друкавалася беларускае слова, і спрыяла кансалідацыі беларускай інтэлігенцыі.
Літаратурнае асяроддзе
На старонках «Нівы» адбывалася станаўленне цэлай пляяды беларускіх пісьменнікаў Польшчы. Менавіта тут дэбютавалі Сакрат Яновіч, Алесь Барскі, Віктар Швед, Янка Жамойцін і іншыя.
З 1961 года пры рэдакцыі дзейнічала літаратурнае аб’яднанне «Белавежа» (першапачаткова як «Літаратурная старонка» ў газеце). У дадатках да «Нівы» выходзілі зборнікі паэзіі і прозы мясцовых аўтараў.
Трансфармацыя ў 1990-я З падзеннем камуністычнага рэжыму і пачаткам рынкавых рэформ у Польшчы сітуацыя змянілася. Дзяржаўнае фінансаванне праз БГКТ стала скарачацца. У пачатку 1990-х гадоў узнік канфлікт паміж рэдакцыяй газеты і Галоўным праўленнем БГКТ. Журналісты імкнуліся да большай незалежнасці і дэмакратызацыі выдання, што не заўсёды супадала з пазіцыяй кансерватыўнага кіраўніцтва таварыства.
У 1992 годзе рэдакцыйны калектыў прыняў рашэнне аддзяліцца ад БГКТ. Для гэтага была створана асобная юрыдычная структура — Праграмная рада тыднёвіка «Ніва», якая стала новым выдаўцом газеты. Першым старшынёй Рады стаў прафесар Мікалай Давідзюк. Гэты крок дазволіў захаваць газету ў перыяд эканамічнай нестабільнасці.
Сучаснасць Сёння «Ніва» фінансуецца пераважна за кошт грантаў Міністэрства ўнутраных спраў і адміністрацыі Польшчы, прызначаных для падтрымкі нацыянальных меншасцей, а таксама за кошт падпіскі і продажу.
Газета мае электронную версію і актыўна прысутнічае ў інтэрнэце. У 2000-я гады пачалася аблічбоўка архіва выдання. Акрамя друку навін і публіцыстыкі, рэдакцыя займаецца выдавецкай дзейнасцю (кніжная серыя «Бібліятэка Нівы»).
Галоўныя рэдактары Георгій Валкавыцкі (1956—1987) Віталь Луба (1987—1992) Яўген Мірановіч (1992—1997) Яўген Вапа (з 1997)
Вядомыя аўтары На старонках газеты ў розныя гады друкаваліся многія вядомыя дзеячы беларускай культуры і навукі: Мікола Гайдук Уладзімір Гайдук Янка Жамойцін Алег Латышонак Міра Лукша Віктар Рудчык Юры Туронак Міхась Шаховіч Віктар Швед Сакрат Яновіч Надзея Артымовіч
Прэміі і ўзнагароды 2018 — ганаровае званне «Заслужаны для Гайнаўскага павета». Узнагарода ад Гайнаўскага стараства; на ўзнагароду вылучаюцца тыя, хто спрычыніўся да развіцця і рэкламы павета. 2021 — Прэмія імя Лукаша Гіршэвіча (надаецца за дасягненні ў галіне супрацоўніцтва паміж народамі Польшчы і Беларусі)Fundacja Kamunikat.org: Лаўрэатам прэміі імя Лукаша Гіршэвіча стала Праграмная рада тыднёвіка «Ніва».
Крыніцы
Спасылкі
Афіцыйны сайт «Нівы» Архіў нумароў «Нівы» у Падляшскай лічбавай бібліятэцы (з 1956 года)
Катэгорыя:Газеты Польшчы на беларускай мове Катэгорыя:З’явіліся ў 1956 годзе Катэгорыя:1956 год у Польшчы Катэгорыя:Газеты Беластока Катэгорыя:Беларускія СМІ Катэгорыя:Беларускія СМІ ў замежжы Катэгорыя:Газеты на беларускай мове