Інстытут гуманітарных даследаванняў і праблем малалікіх народаў Поўначы Сібірскага аддзялення Расійскай акадэміі навук (ІГД і ПМНП СА РАН) — навуковая ўстанова, што займаецца навукова-даследніцкай дзейнасцю ў вобласці гістарычных, літаратуразнаўчых, мовазнаўчых навук. Знаходзіцца ў Якуцку.

Гісторыя Першы навукова-даследчыцкі інстытут у Якуціі. Створаны ў 1935 годзе па ініцыятыве бачнага дзяржаўнага, грамадскага дзеяча, пісьменніка і навукоўца Платона Аюнскага як Навукова-даследніцкі інстытут мовы і культуры пры Савеце народных камісараў ЯАССР. Мэтай стварэння інстытута з’яўлялася навуковае вывучэнне якуцкай мовы, літаратуры, мастацтвы, гісторыі і пытанняў народнай адукацыі.

Першым дырэктарам інстытута быў сам П. А. Аюнскі, навуковым сакратаром — С. М. Данскі-II, вядомы працаўнік культуры, першы наркам асветы ЯАССР.

Пасля часовага зачынення ў пачатку Вялікай Айчыннай вайны (жнівень 1941 г.) у лістападзе 1943 г. інстытут аднавіў сваю дзейнасць (дырэктар Т. А. Шуб). У пачатку 1944 г. ён быў пераназваны ў Навукова-даследчыцкі інстытут мовы, літаратуры і гісторыі (НДІМЛГ) ЯАССР.

У 1947 г. арганізавана Якуцкая навукова-даследчыцкая база АН СССР і ІМЛГ увайшоў у яе склад.

У 1969 г. арганізаваны сектар паўночнай філалогіі — правобраз будучага Інстытута праблем малалікіх народаў Поўначы.

У 1991 г. ад ІМЛГ адлучыўся Інстытут праблем малалікіх народаў Поўначы (ІПМНП), які быў створаны на базе ранейшага аддзела малалікіх народаў Поўначы ІМЛГ«НАУКА И ТЕХНИКА В ЯКУТИИ» .

У 1994 г. ИЯЛИ увайшоў у склад створанай Акадэміі навук Рэспублікі Саха (Якуція) і пераназваны ў Інстытут гуманітарных даследаванняў (ЯРМЕ).

Цягам шэрага гадоў у сярэдзіне 2000-х гг. ішлі перамовы пра вяртанне ІГД у структуру СА РАН. У выніку, у снежні 2007 года адбылося яго зліццё з Інстытутам праблем малалікіх народаў Поўначы Сібірскага аддзялення РАН, з прычыны чаго ў чэрвені 2008 года быў створаны Інстытут гуманітарных даследаванняў і праблем малалікіх народаў Поўначы СА РАН — правапераемнік абодвух ранейшых інстытутаў. Зліццё адбылося па патрабаванні кіраўніцтва СА РАН, і гэтае рашэнне многімі навукоўцамі і грамадскасцю рэспублікі прызнаецца абсалютна некампетэнтным. Такім чынам, вяртанне пад крыло СА РАН абыйшлося дарагой цаной, асабліва для былога самастойным Інстытута праблем малалікіх народаў Поўначы, які спыніў сваё існаванне.

Спасылкі Сайт Института гуманитарных исследований

Катэгорыя:Якуцк Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі Расіі