mini|desno|300px|Oznojeno lice žene Znojenje je proces proizvodnje i isparavanja tečnosti (znoja), koja se primarno sastoji od vode kao i manje količine natrij-hlorida, koja se izlučuje putem znojnih žlijezda u koži sisara.
Znojenje je primarno proces koji pomaže termoregulaciji organizma, ali također kod muških jedinki služi za izbacivanje feromona. Životinje koje ne posjeduju, ili posjeduju u manjoj količini, znojne žlijezde, kao npr. psi, regulišu svoju tjelesnu temperaturu dahtanjem.
Znoj je skoro potpuno voda (97,5–99,5%). Dnevna količina varira zavisno od temperature i fizičkog napora – od 100 ml do nekoliko litara. Gustina mu je oko 1.010, pH obično 4,5–7,5. Najviše ima natrij-hlorida (NaCl), ali je njegova koncentracija u znoju manja nego u plazmi (obično 15–25 mmol/L). Kalijum je u znoju u malo većoj koncentraciji nego u plazmi (oko 0,5–5 mmol/L). Ostali anjoni (fosfati, sulfati) i kationi (magnezijum) prisutni su u manjim količinama. U znoju se nalaze i elementi u tragovima poput željeza, joda, mangana, bakra i cinka. Organskih materija ima malo – oko 1 g/L. Forestićka analiza proteina znoja pokazuje sliku sličnu koncentriranom urinu, pa u njemu preovladavaju albumin, glikoproteidi iz grupa α- i β-globulina te γ-globulini. Koncentracija glukoze je mala (ispod 0,25 g/L), dok je koncentracija neproteinskog dušika relativno velika (0,2–0,65 g/L). Od neproteinskih dušičnih derivata najviše ima uree (0,15–0,6 g/L, odnosno 0,08–0,3 g/L čiste uree). Amonijak varira između 0,06 i 0,1 g/L, mokraćne kiseline ima 5–20 mg/L, a kreatinina 5–15 mg/L.
Znojem se izlučuju i aminokiseline. Njihova koncentracija u znoju odražava koncentraciju u krvi; esencijalne aminokiseline se manje izlučuju jer ih organizam čuva, dok se neke neesencijalne izlučuju u većoj mjeri. Posebno se izlučuje citrulin, što ukazuje da je izlučivanje aminokiselina aktivno i selektivno. Ukupna koncentracija aminokiselina kreće se od 0,01 do preko 0,1 g/L. Znojem se izbacuju i organske kiseline (0,3–0,8 g/L), hlapljive masne kiseline (u tragovima), vitamini (B1, B2, folna kiselina, vitamin C) te neki metaboliti poput fenola, inozitola i malih količina kortikosteroida.
U znoju se može dokazati i enzimatska aktivnost, posebno amilaze, čija se aktivnost povećava kod pankreatitisa. Prisutan je i kalikrein te neki drugi enzimi. Znoj ima određeno antibakterijsko djelovanje i štiti kožu, djelomično zbog prisutnosti imunoglobulina, posebno sekretornih.
Reference
Kategorija:Fiziologija Kategorija:Simptomi Kategorija:Tjelesne tečnosti Kategorija:Fiziologija životinja Kategorija:Ekskrecija