mini|250px|Ampula foffor-terihlorida, 25 ml Fosfor-trihlorid (PCl3) je vrlo otrovna i korozivna tečnost oštrog mirisa, koja burno reagira u dodiru s vodom dajući fosfor i hlorovodik:
To je važna tvar u hemijskoj industriji, posebno kao poluproizvod za proizvodnju drugih spojeva.
Sinteza Fosfor-trihlorid se, u industrijskoj proizvodnji priprema tako što bijeli fosfor reagira sa ograničenom količinom vode bez hlornog plina (višak hlora dovodi do stvaranja fosfor-pentahlorida): .
Fosfor-trihlorid može se dobirti od pare fosforil-hlorida (POCl3) u redukciji ugljika na povišenim temperaturama:
.
Ova reakcija je redukcijska ugljikothermna.
Struktura i svojstva Fosfor-trihlorid ima slobodni elektronski par fosfora, što je dovelo do pojave trigonalne piramidne strukture . Ovo je predvidivo po VSEPR- teoriji. Baš kao i fosfor-trifluorid i fosfor-tribromid, i ovaj spoj može da se ponaša kao Lewisova kiselina i Lewisova baza.
Primjena Fosfor-trihlorida se posebno koristi kao intermedijer (međuproizvod) u pripravi drugih spojeva, uključujući hemijske pesticide, biocide, negoriva i lijekova.Voet D., Voet J. (1995): Biochemistry, 2nd Ed. Wiley, http://www.wiley.com/college/math/chem/cg/sales/voet.html.
Toksičnost i sigurnost Osim burne reakcije sa vodom, fosfor reagira s alkoholima, fenolom i bazama.
To je vrlo korozivna supstance za metale, a utiče i na mnoge druge materijale.
Fosfor-trihlorid je vrlo otrovan. Udisanje isparenja može uzrokovati edem. Supstanca je korozivna i za oči, kožu i respiratorni trakt. Opasna koncentracija fosfora u zraku,putem isparavanja može se pojaviti vrlo brzo i na 20 °C. Pare su teže od zraka.
Ograničenje izloženosti za fosfor je 0,2 ppm (1,1 mg/m³), uz prosječno trajanje preko 8 sati. Za kratko vrijeme ekspozicije (najviše 15 minuta), maksimalno dozvoljena koncentracija iznossi 0,5 ppm (2,8 mg/m³).
Također pogledajte Fosfor Otrov
Reference
Vanjski linkovi
MSDS fosfortrichloride
Kategorija:Hloridi Kategorija:Spojevi fosfora Kategorija:Korozija Kategorija:Otrovni spojevi Kategorija:Hemikalije neugodnog mirisa