thumb|28opx|Tkivna ekspresija serumskog amiloida A Serumski amiloidi A (SAA) proteini porodice apolipoprotein apovezanih sa lipoproteinom visoke gustine (HDL) u plazmi. Različite izoforme SAA eksprimiraju se konstitutivno (konstitutivni SAA) na različitim nivoima ili kao odgovor na upalne stimuluse (akutnih faza SAA). Ove proteine pretežno proizvodi jetra.
Akutnofazni proteini serumskog amiloida A Proteini serumskog amiloida A u akutnoj fazi (A-SAA) luče se tokom akutne faze upala. Ovi proteini imaju nekoliko uloga, uključujući transport holesterola u jetru za izlučivanje u žuči, regrutovanje imunskih ćelija na upalna mjesta i indukciju enzima koji razgrađuju vanćelijski matriks. A-SAA su uključeni u nekoliko hroničnih upalnih bolesti, kao što su amiloidoza, ateroskleroza i reumatoidni artritis. Prijavljene su tri SAA izoforme akutne faze kod miševa, zvane SAA1, SAA2 i SAA3. Tokom upala, SAA1 i SAA2 se eksprimiraju i induciraju uglavnom u jetri, dok se SAA3 indukuje u mnogim različitim tkivima. SAA1 i SAA2 geni su regulisani u ćelijama jetre, pomoću proupalnih citokina IL-1, IL-6 i TNF-α. I SAA1 i SAA2 se induciraju do 1.000 puta kod miševa pod akutnim upalnim stanjima nakon izlaganja bakterijskom lipopolisaharidu (LPS). Kod ljudi identificirana su također tri A-SAA gena, iako se vjeruje da treći gen, SAA3, predstavlja pseudogen koji ne generira iRNK ili protein. Molekularne težine ljudskih proteina procjenjuju se na 11,7 kDa za SAA1 and 12.8 kDa for SAA4.https://www.uniprot.org/blast/?about=P35542[19-130]&key=Chain&id=PRO_0000031583
Serumski amiloid A (SAA) je također marker akutne faze koji brzo reaguje. Slično CRP, nivoi SAA u akutnoj fazi rastu u roku od nekoliko sati nakon upalnog stimulusa, a magnituda povećanja može biti veća od CRP-a. Relativno trivijalni upalni stimulansi mogu dovesti do SAA. Pretpostavlja se da nivoi SAA bolje koreliraju s aktivnošću bolesti u ranoj upalnoj bolesti zglobova nego ESR i CRP. Iako ga uglavnom proizvode hepatociti, novije studije pokazuju da SAA proizvode i adipociti, a njegova koncentracija u serumu je povezana sa indeksom tjelesne mase (BMI).
Konstitutivni proteini serumskog amiloida A Četvrti SAA (SAA4) je identificiran kod ljudi i konstitutivno je ieksprimiran u jetri i stoga je definiran kao konstitutivni SAA (C-SAA). Sličan protein koji se sada naziva i SAA4 od tada je identifikovan kod miša; prvobitno je bio označen kao SAA5.
Reference
Kategorija:Amiloidoza Kategorija:Imunološki sistem Kategorija:Proteini akutne faze