Ivan Čerešnješ (rođen 1945), poznat i kao Ivica Čerešnješ, jest bosanskohercegovački i izraelski arhitekta istraživač u Centru za jevrejsku umjetnost na Hebrejskom univerzitetu u Jerusalimu, specijaliziran za dokumentaciju jevrejske arhitektonsko-kulturne baštine u bivšoj Jugoslavija i Istočnoj Evropi. Tokom rata u Bosni i Hercegovini u perodu 1992-1995 bio je predsjednik Jevrejske zajednice Bosne i Hercegovine i imao je centralnu ulogu u spašavanju i evakuaciji hiljada Sarajlija.

Biografija Rođen je u Sarajevu, gdje je na Arhitektonskom fakultetu u Sarajevu, nakon kojeg je radio kao arhitekta-projektant, projekt menadžer i rukovodilac građevinskog odjela. Njegov rad uključivao je projektovanje, izgradnju, restauraciju i konzervaciju sakralnih objekata različitih vjerskih konfesija u Bosni i Hercegovini, poput crkava i džamija.

Značajan dio svoje profesionalne aktivnosti bio je posvećen jevrejskim zgradama i lokalitetima. Bio je angažovan na pokretanju, podršci, organizaciji finansiranja i aktivnom radu na revitalizaciji, rekonstrukciji i konzervaciji sefardskog groblja iz 16. stoljeća u Sarajevu. Taj projekat je pripremljen za javnu prezentaciju dvadeset i četiri sata prije izbijanja rata u Bosni i Hercegovini u martu 1992. Čerešnješ je također istražio i planirao restauracije aškenaske sinagoge u Sarajevu (izgrađene 1902), sefardskog Il Kal Nuevu iz 17. stoljeća sinagoga i kapele na Jevrejskom groblju (1926).

U periodu od 1989 do 1990. planirao je i vodio rekonstrukciju jevrejskog ljetnog kampa u Pirovcu u Hrvatskoj, koji je služio kao centralno mjesto okupljanja cijele jevrejske zajednice bivše Jugoslavije. godine 1990–1991 pripremao je i rukovodio restauracijom i konzervacijom kompleksa grobnog mjesta rabina Moše Danona, značajne historijske ličnosti iz bosansko-jevrejske zajednice (1832, Sarajevska megila) u Stocu.

Vođa jevrejske zajednice Bio je poglavar Jevrejske zajednice Bosne i Hercegovine i potpredsjednik Saveza jevrejskih opština Jugoslavije od 1992. do emigracije u Izrael 1996. Njegov mandat se poklopio sa ratom u Bosni 1992-1995. kada je srpska vojska zauzela Jevrejsko groblje u Sarajevu, Cerešnjes je dao dozvolu Armiji Republike Bosne i Hercegovine da bombarduje groblje (na kraju je to bilo neophodno).

Čerešnješ i sarajevsko Jevrejsko humanitarno društvo La Benevolencija također su pružili pomoć hiljadama opkoljenih Sarajlija, snabdijevajući ih hranom, lijekovima te poštanskim i radio komunikacijama. Cerešnjes je za lokalni list rekao da je nesektaški napor za pomoć dijelom bio gest zahvalnosti lokalnim muslimanima koji su skrivali Jevreje tokom nacističke okupacije Jugoslavije. Kao student balkanske historije, Čerešnješ je rekao da je očekivao rat punu godinu dana prije nego što je izbio, te je organizirao Jevrejsku zajednicu u Sarajevu da skladišti zalihe, osigura da svi imaju pasoše, planira evakuaciju djece i staraca, i pronađu mjesta za evakuisane u Izraelu i Evropi. Nakon što je rat počeo, Cerešnjes i La Benevolencija pomogli su Američkom jevrejskom zajedničkom distributivnom komitetu u evakuaciji 2.500 stanovnika Sarajeva, od kojih su samo jedna trećina bili Jevreji. Bilo je ukupno 11 evakuacija, tri zračnim putem početkom rata, a osam autobuskim konvojem nakon što je aerodrom zatvoren za civilni saobraćaj. Dok su ostali konvoji zaustavljeni, svi konvoji Čerešnješa su prošli, jer je terensko osoblje Jointa pregovaralo o prekidu vatre kako bi se osigurao siguran transfer.

Kao priznanje za njegove ratne humanitarne napore, Cerešnjes je u oktobru 1994. dobio francusku nagradu Legija časti. Svoje ratne memoare objavio je u monografiji od 35 stranica Uhvaćeni vjetrovima rata: Jevreji u bivšoj Jugoslaviji 1999. godine.

Rad u Izraelu Čerešnješ je migrirao (alija) u Izrael 1996. Godine 1997. pridružio se Centru za jevrejsku umjetnost na Hebrejskom univerzitetu u Jerusalimu kao arhitekta istraživač. Stalno se bavi dokumentacijom jevrejske graditeljske kulturne baštine u bivšoj Jugoslaviji i drugim istočnoevropskim zemljama, uz mapiranje memorijala i spomenika holokausta. On također pomaže Kongresnoj komisiji Sjedinjenih Američkih Država za zaštitu i očuvanje američke imovine u inostranstvu, koja je osnovana 1985. radi istraživanja jevrejskih groblja i spomenika, s primarnim fokusom na Istočnu Evropu.

Reference

Vanjski linkovi Bosnian Jewry: A small community meets a unique challenge during the 1990s war – Intervju sa Ivanom Cerešem (engleski jezik) The Destruction of the Memory of Jewish Presence in Eastern Europe; a Case Study: Former Yugoslavia – Intervju sa Ivanom Cerešem (engleski jezik Dokumentiranje sinagoga u Njemačkoj

Kategorija:Bosanskohercegovački arhitekti Kategorija:Jugoslavenski arhitekti Kategorija:Rođeni 1945. Kategorija:Živi ljudi Kategorija:Biografije, Sarajevo Kategorija:Izraelski arhitekti