Adžem Esir Ali bio je osmanski arhitekt iranskog porijekla. Bio je glavni arhitekta carstva Selima I, a zatim Sulejmana I od 1519. do 1539. godine.
Postoje dvije hipoteze u vezi s arhitektom Ali Tabrizijem. Prva hipoteza je da je sultan Selim, nakon što su Osmanlije pobijedile u bitci kod Kaldeje (920. po Hidžri / 1514. po Kr.) i zauzeli grad Tabriz, prisilno emigrirao mnoge azerbajdžanske umjetnike i elitu u Osmansko Carstvo. Jedan od tih umjetnika bio je "Mimamar Ali Tabrizi", koji je bio poznat kao "Hadža Pir Ali, nadzornik majstora" u Safavidskoj vladi, a nakon ulaska u Osmansko Carstvo, postao je poznat kao "Adžam Alisi". Na toj se hipotezi temelji prvi dio knjige koji se bavi životom arhitekta Ali Tabrizija. Druga hipoteza je da je arhitekt Adžam Alisi izvodio arhitektonske aktivnosti u Osmanskom Carstvu prije bitke kod Kaldeja i za vrijeme vladavine sultana Bajezida II, oko 1503. godine. Mimar Ali je bio prvi poznati glavni arhitekt u Osmanskom Carstvu i također učitelj Mimara Sinana (najvećeg arhitekte islamskog svijeta).
Arhitekt Ali kombinirao je klasična načela osmanske arhitekture i azerbejdžanske arhitekture i koristio ih u izgradnji svojih djela, što je nazvano "kolektivni plan" i imalo široku primjenu. Istu metodu koristio je i Mimar Sinan, dodajući neke stvari, zbog bliskosti stilova Mimara Alija i Mimara Sinana, kritičari i historičari su imali poteškoća u razlikovanju nekih djela ove dvojice arhitekata, a ponekad su djela Mimara Alija ubrajali među djela Mimara Sinana. Među tim djelima su Ibrahim-pašina palača u Istanbulu i Mustafa-pašin pastirski kompleks u Gebzeu.
Danas je u Turskoj, Bosni i Bugarskoj ostalo više od 20 djela arhitekte Alija. Mimar Ali je umro u ljeto 1539. godine, a njegov mezar se nalazi ispred oltara džamije koju je o svom trošku izgradio u Istanbulu.
Reference The Age of Sinan, G.Necipoglu, Princeton University Press, 2005, P-152 H.G. Bilmiş (2020) Acem Ali kimdir? Osmanlı dönemi hassa baş mimarı Alaeddin Ali b. Abdullah’ın kişiliği ve mesleki kimliği üzerine bir inceleme . Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (2), 1089-1100. B. Dedeyev (2014) Osmanlı Imparatorluğunda Baş Mimarlığa Kadar Yükselen Tebrizli Mimar Ali'nin Hayatı Ve Eserleri (?-1539) . Journal of Turkish Studies. 2014-Volume 9 Issue 4. P.329-340. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6976
Kategorija:Umrli 1539.