mini|Tullus Hostilius Tul Hostilije (lat. Tullus Hostilius) bio je treći kralj Rima i jedan od ključnih vladara ranog Rimskog perioda. Vladao je u periodu od 673. godine p. n. e. do 642. godine p. n. e. Bio je latinskog porijekla i unuk Hostija Hostilija, koji je poginuo predvodeći rimske snage u sukobu sa Sabinjanima pod vladavinom kralja Tacija, između Kapitola i Palatina. Tul Hostilije se u potpunosti udaljio od miroljubive politike svog prethodnika Nume Pompilija, što je dovelo do ponovnog intenziviranja ratnih sukoba.
Rat sa Albom Longom Prvi veliki konflikt bio je rat s Albom Longom, kojom je vladao Gaj Kluilije. Povod sukobu bio je naizgled trivijalan spor oko poljoprivrednih prinosa, rimski seljaci odnosili su plodove s albanskih polja, dok su Albanci činili isto na rimskim. Tul je ovu situaciju iskoristio kako bi odgovornost za otpočinjanje rata pripisao Albancima. Prema Liviju, ovaj rat je imao karakter gotovo građanskog sukoba, te ga opisuje kao borbu „koja se vodi između roditelja i djece“. Albanske snage prve su započele ofanzivu i podigle logor u blizini Rima, gdje je Kluilije uskoro umro prirodnom smrću. Naslijedio ga je Metije Fufetije, koji je preuzeo ulogu diktatora.
Sukob Horacija i Kurijacija Nedugo nakon došlo je do susreta dviju vojski, uz koji se tradicionalno vezuje legenda o Horacijima i Kurijacijima. Metije Fufetije i Tul Hostilije dogovorili su da se ishod rata odluči dvobojem između po tri odabrana ratnika s obje strane. Rim su predstavljala trojica braće Horacija, a Albansku stranu trojica Kurijacija. U sukobu su dvojica Rimljana poginula, iako su prethodno uspjela raniti sva tri Kurijacija. Treći Horacije, koristeći njihovu iscrpljenost, uspio je poraziti sve protivnike. Tokom povratka u Rim, noseći oružje palih Kurijacija, ubio je vlastitu sestru koja je oplakivala zaručnika Kurijacija, uz obrazloženje da svaki Rimljanin koji žali neprijatelja zaslužuje istu kaznu. Ovaj događaj se često navodi kao primjer tragičnih posljedica rata na živote pojedinaca. Iako su Albanci formalno prihvatili podređeni položaj, Metije Fufetije potajno je podsticao pobunu protiv Rima. Nagovorio je Fidenu da se odmetne, a Veje uvukao u rat uvjeravajući ih da će im se Alba Longa pridružiti. Neposredno pred odlučujuću bitku Albanci su napustili rimske redove. Uprkos tome, Tul Hostilije je taktičkom vještinom i odlučnošću prvo savladao Fidenjane, a potom i Vejane. Rim se do tada nije suočio s krvavijom bitkom. mini
Pad Albe Longe Albanci su se nakon rimske pobjede pojavili u Tulovom logoru. Naredni dan je kralj sazvao skupštinu rimskih i albanskih vojnika, optužio Metija Fufetija za izdaju i objavio ukidanje albanske državnosti, naredivši da se albansko stanovništvo preseli u Rim kao ravnopravni rimski građani. Metije Fufetije pogubljen je izuzetno okrutnom kaznom, rastrzan je između dva četveroprega. Alba Longa je razorena, osim hramova bogova, a Rimu je priključen i brijeg Celij. Najuglednije albanske porodice, među njima Julijevci, Servilijevci, Kvinkcijevci, Geganijevci i Kurijacijevci, uključene su u rimski senatorski, odnosno patricijski stalež. Time je rimsko stanovništvo znatno uvećano, a grad je stekao još veći politički značaj u Laciju. Upravo iz tih albanskih rodova su kasnije potekle važne ličnosti rimske historije, uključujući Julijevce, iz kojih će se razviti prva princepska dinastija.
U vezi s razaranjem Albe Longe, a nakon preseljenja albanskog stanovništva, desilo se čudo na Albanskom gorju, a to je da je kamenje navodno padalo sa neba. Rimska delegacija upućena je da ispita te navode, a kada se fenomen ponovio, Rimljani su ga protumačili kao opomenu bogova zbog zanemarivanja starih albanskih svetkovina. Od tada se u Rimu uspostavlja devetodnevni festival koji se održava svaki put kada bi se takav znak navodno pojavio. U kasnijem periodu Tul Hostilije je odnio pobjedu i nad Sabinjanima (koje su indirektno podržavali Vejani) u bitci kod Šume. Pred kraj njegove vladavine, Rim je pogodila teška epidemija.
Reference
Kategorija:Historija Rima Kategorija:673. p. n. e. Kategorija:Rimski kraljevi