mini|Grafički prikaz alternativnih stabilnih stanja i smjera kritičnog usporavanja prije kritične tranzicije (preuzeto iz Lever et al. 2020). Gornji paneli (a) označavaju pejzaže stabilnosti pri različitim uslovima. Srednji paneli (b) označavaju stope promjena slične nagibu pejzaža stabilnosti, a donji paneli (c) označavaju oporavak od perturbacije prema budućem stanju sistema (cI) i u drugom smjeru (c.II).|228x228pikselKompleksni sistem je sistem sastavljen od mnogih komponenti koje međusobno djeluju. Primjeri kompleksnih sistema su globalna klima Zemlje, organizmi, ljudski mozak, infrastruktura poput električne mreže, transportni ili komunikacijski sistemi, kompleksni softver i elektronski sistemi, društvene i ekonomske organizacije (poput gradova), ekosistem, živa ćelija i, u konačnici, za neke autore, cijeli svemir.Parker, B. R. (2013). Chaos in the Cosmos: the Stunning Complexity of the Universe. Springer. Bekenstein, J. D. (2003). Information in the holographic universe, Scientific American, 289(2), 58-65.
Ponašanje složenog sistema je suštinski teško modelirati zbog zavisnosti, konkurencije, odnosa i drugih vrsta interakcija između njihovih dijelova ili između datog sistema i njegovog okruženja. Sistemi koji su "kompleksni" imaju različita svojstva koja proizlaze iz ovih odnosa, kao što su nelinearnost, emergencija, spontani poredak, adaptacija i povratne petlje, između ostalog. Budući da se takvi sistemi pojavljuju u širokom spektru oblasti, zajedničke osobine među njima postale su tema njihovog nezavisnog područja istraživanja. U mnogim slučajevima, korisno je predstaviti takav sistem kao mrežu gdje čvorovi predstavljaju komponente, a veze predstavljaju njihove interakcije. Reference
Vanjski linkovi
(Interdisciplinary Description of Complex Systems)
Complex systems in scholarpedia. Complex Systems Society (Australian) Complex systems research network. Complex Systems Modeling based on Luis M. Rocha, 1999. CRM Complex systems research group The Center for Complex Systems Research, Univ. of Illinois at Urbana-Champaign Institute for Cross-Disciplinary Physics and Complex Systems (IFISC)
Kategorija:Matematičko modeliranje