Vrhovni vođa Islamske Republike Iran (perzijski: رهبر معظم ایران Rahbar-e Moazam-e Irân), također nazivan vrhovnim vođom Islamske revolucije (perzijski: رهبر معظم انقلاب اسلامی Rahbar-e Moazam-e Enqelâb-e Eslâmi), ali službeno nazvan vrhovnim vođstvom (perzijski: مقام معظم رهبری Maqâm Moazam Rahbari), je šef države i najviši politički i vjerski autoritet Irana (iznad predsjednika). Oružane snage, pravosuđe, državni radio i televizija i druge ključne vladine organizacije poput Vijeća čuvara i Vijeća za rasuđivanje svrsishodnosti podređeni su vrhovnom vođi."Who's in Charge?" by Ervand Abrahamian London Review of Books, 6. 11. 2008 (jezik: engleski) Prema ustavu, vrhovni vođa određuje opću politiku Islamske Republike (član 110), nadgledajući zakonodavnu, sudsku i izvršnu vlast (član 57). Drugi doživotni nosilac funkcije, Ali Hamenei, izdavao je uredbe i donosio konačne odluke o ekonomiji, okolišu, vanjskoj politici, obrazovanju, nacionalnom planiranju i drugim aspektima upravljanja u Iranu. Hamenei je također donosio konačne odluke o stepenu transparentnosti na izborima, te je otpuštao i vraćao na dužnost imenovane članove predsjedničkog kabineta.
Funkcija je uspostavljena Ustavom Irana iz 1979. godine, u skladu s konceptom ajatollaha Ruholaha Homeinija o starateljstvu islamskog pravnika,Član 5, Ustav Irana i predstavlja doživotno imenovanje. Prema ustavu (Član 111), Skupština stručnjaka ima zadatak da bira, nadgleda i razrješava vrhovnog vođu. U praksi, nije poznato da je Skupština ikada osporila ili na drugi način javno nadzirala bilo koju odluku vrhovnog vođe.
U svojoj historiji, Islamska Republika Iran imala je samo troje vrhovnih vođa: Homeinija, koji je tu dužnost obavljao od 1979. do svoje smrti 1989. godine, Alija Hameneija, koji je na poziciji bio od Homeinijeve smrti do svog atentata 2026, i Modžtabu Hameneija, koji je trenutni vrhovni vođa.
Spisak vrhovnih vođa Portret Ime Vrijeme na vlasti Potpis Mjesto rođenja 1 100px Ruholah Homeini 3. decembar 1979 – 3. juni 1989. 80x80px 2 100px Ali Hamenei 6. august 1989 – 28. februar 2026. 80x80px 3 100px Modžtaba Hamenei 8. mart 2026 – trenutni 80x80px
Napomene
Reference
Vanjski linkovi
Zvanična stranica (na engleskom) Ustav Irana (na engleskom)
Kategorija:Politika Irana Kategorija:Pozicije autoriteta Kategorija:Religija i politika