mini|desno|300px|Zgrada Filozofskog fakulteta u Zagrebu Filozofski fakultet u Zagrebu jedan je od fakulteta Univerziteta u Zagrebu. Ujedno je najveća visokoškolska ustanova u Hrvatskoj u području humanističkih i društvenih nauka.
Historija
Univerzitet u Zagrebu službeno je osnovan 1874, kada je imao četiri fakulteta: Pravni, Teološki, Filozofski i Medicinski. Filozofski fakultet tada je nosio naziv Mudroslovni fakultet. U njegovom sastavu djelovale su katedre za filozofiju, historiju, hrvatsku historiju, slavensku filologiju i klasičnu filologiju za latinski i grčki jezik.
Fakultet je istovremeno imao ulogu općeg fakulteta. Od 1876. na njemu su se izučavali geologija, botanika, fizika, matematika i hemija, od 1877. zoologija, od 1882. farmacija, a od 1883. geografija.
Tokom kraja 19. i početkom 20. stoljeća fakultet je proširivao područje humanističkih i društvenih disciplina. Godine 1893. osnovana je Katedra za pedagogiju, a iste godine započeo je studij arheologije. Katedra za germanistiku osnovana je 1895. Katedra za indogermanistiku osnovana je 1908, a 1962. preimenovana je u studij indologije. Seminar za romansku filologiju osnovan je 1920. Katedra za etnologiju osnovana je 1924/1927. Seminar za historiju umjetnosti osnovan je 1928, a Katedra za psihologiju 1929. Seminar za anglistiku osnovan je 1935.
Prirodne i druge naučne discipline postepeno su izdvajane iz sastava fakulteta. Godine 1928. osnovani su zasebni odsjeci za matematiku i farmaciju, a fakultet je tada dobio naziv Filozofski fakultet. Pojedine naučne discipline i odsjeci kasnije su izdvojeni u zasebne fakultete, u procesima koji su se odvijali 1942, 1946. i konačno 1963.
U drugoj polovini 20. stoljeća nastavljen je razvoj fakulteta i osnivanje novih studijskih i naučnih jedinica. Institut za fonetiku osnovan je 1954, Katedra za opću lingvistiku i komparativnu književnost 1956, a Katedra za sociologiju 1963. Studij švedskog jezika uveden je 1985, Institut za informacijske nauke osnovan je 1989, a studij hungarologije pokrenut je 1994. Tokom 2023. i 2024. uvena su tri nova diplomska studija: digitalna lingvistika, klinička lingvistika i fonetika i primijenjenu kognitivnu nauku.
Studentske blokade
Godine 2009. fakultet je bio mjesto studentskih protesta u okviru šireg studentskog pokreta u Hrvatskoj, čiji je jedan od glavnih zahtjeva bilo uvođenje besplatnog visokog obrazovanja. Prva blokada nastave na fakultetu počela je 20. aprila 2009. i trajala do 24. maja iste godine, ukupno 34 dana. Druga blokada započela je 23. novembra 2009. i trajala gotovo dvije sedmice.
Organizacija i studijski programi
Filozofski fakultet organizuje jednopredmetne i dvopredmetne studije nastavničkog i nenastavničkog smjera koji se izvode u okviru 23 odsjeka i 108 katedra. Izuzev studija psihologije, koji je isključivo jednopredmetni, ostali studiji mogu se međusobno kombinovati.
Odsjek za anglistiku Katedra za skandinavistiku Odsjek za arheologiju Odsjek za etnologiju i kulturnu antropologiju Odsjek za filozofiju Odsjek za fonetiku Katedra za estetsku fonetiku i ortoepiju hrvatskoga književnog jezika Katedra za primijenjenu fonetiku Katedra za teorijsku fonetiku Odsjek za germanistiku Katedra za germanistiku Katedra za nederlandistiku Odsjek za informacijske i komunikacijske nauke Odsjek za istočnoslavenske jezike i književnosti Odsjek za južnoslavenske jezike i književnosti Odsjek za klasičnu filologiju Odsjek za komparativnu književnost Odsjek za kroatistiku Odsjek za lingvistiku Odsjek za azijske studije Katedra za indologiju Katedra za japanologiju Katedra za sinologiju Odsjek za pedagogiju Odsjek za historiju Odsjek za historiju umjetnosti Odsjek za psihologiju Odsjek za romanistiku Odsjek za sociologiju Odsjek za talijanistiku Odsjek za hungarologiju, turkologiju i judaistiku Katedra za hungarologiju Katedra za turkologiju Katedra za judaistiku Odsjek za zapadnoslavenske jezike i književnosti Samostalna katedra za kineziologiju
Studentska udruženja Na Filozofskom fakultetu djeluje veći broj studentskih udruženja i klubova, od kojih je većina okupljena u Savez studentskih udruženja Filozofskog fakulteta (SSUFF). Na fakultetu djeluje i studentski pjevački hor Concordia discors.
Alumni Udruženje bivših studenata Filozofskog fakulteta Alumni osnovano je 2013. s ciljem povezivanja bivših studenata međusobno, kao i njihovog povezivanja s Fakultetom i drugim domaćim i međunarodnim ustanovama.
Zaposleni Fakultet ima više od 700 zaposlenih, uključujući više od 500 članova akademskog osoblja, dok u izvođenju nastave učestvuje i više od 600 vanjskih saradnika angažovanih na nepuno radno vrijeme.
Biblioteka
mini|desno|300px|Biblioteka Filozofskog fakulteta
Biblioteka Filozofskog fakulteta preseljena je u novu zgradu otvorenu u martu 2009. Time je postala druga najveća biblioteka u Hrvatskoj, nakon obližnje Nacionalne i univerzitetske biblioteke u Zagrebu. Bibliotečki sistem obuhvata 24 odjeljenja s više od 600.000 knjiga.
Zgrada biblioteke sastoji se od prizemlja, šest spratova i zatvorenog skladišta. Prizemlje je prvenstveno namijenjeno čitanju i radu, dok se na pet spratova nalaze knjige iz svih odsjeka fakulteta.
Biblioteka raspolaže sa 750 mjesta za rad i 250 računara dostupnih korisnicima. Knjige mogu posuđivati svi studenti i zaposlenici fakulteta, dok građani i drugi korisnici mogu koristiti knjige i drugu bibliotečku građu u prostorijama biblioteke. Za upravljanje bibliotečkom građom i uslugama koristi se bibliotečki softver Koha, s različitim korisničkim interfejsima prilagođenim pojedinim vrstama korisnika. Katalog je javno dostupan i omogućava pretraživanje prema naslovu, autoru, ISBN u, predmetu, izdavaču i signaturi.
Bibliotečki sistem je u velikoj mjeri informatizovan i obuhvata podršku za nabavku i obradu građe, posuđivanje korisnicima i izradu statističkih podataka.
Protesti 2016.
Tokom 2016. dio studenata i nastavnika izrazio je nezadovoljstvo radom tadašnjeg dekana Vlatka Previšića, posebno u vezi s organizacijom fakulteta i saradnjom s Katoličkim bogoslovnim fakultetom. Previšić je zagovarao uspostavljanje zajedničkih studijskih programa koji bi studentima omogućili kombiniranje studija teologije s drugim studijskim područjima.
Studenti Filozofskog fakulteta usprotivili su se tim planovima, navodeći da ne žele povezivanje fakulteta s vjerskom ustanovom. Tokom protesta na internetu su objavljivane, a na različitim mjestima unutar univerzitetskog kompleksa postavljane satirične i podrugljive slike usmjerene prema dekanu Previšiću. Previšić je kao odgovor angažovao lično osiguranje.
U aprilu 2016. Plenum Filozofskog fakulteta zatražio je razrješenje Previšića, pozivajući se na izglasano nepovjerenje studenata i kršenja Etičkog kodeksa, Statuta i drugih pravnih akata. U septembru je plenum ponovio zahtjev za njegovim razrješenjem, dok je pitanje njegovog ostanka na funkciji u međuvremenu postalo predmet postupanja rektora i Senata Univerziteta u Zagrebu.
Senat Univerziteta u Zagrebu 3. oktobra 2016. potvrdio je odluku rektora Damira Borasa o suspenziji Vlatka Previšića, čime je on razriješen dužnosti dekana. Kao osnovni razlog navedena je njegova dob i prestanak radnog odnosa nakon završetka akademske 2015/2016. Senat je istovremeno za vršioca dužnosti dekana imenovao dotadašnjeg prodekana za organizaciju i razvoj, historičara Željka Holjevca.
Istaknuti nastavnici i bivši studenti
Rudolf Arapović (1937–2007), književnik i disident Nadežda Čačinovič (rođena 1947) Zlatko Crnković (1931–2013), prevodilac Vesna Girardi-Jurkić (1944–2012) Albert Goldstein (1943–2007), intelektualac, književnik, izdavač, pjesnik i prevodilac Kolinda Grabar-Kitarović (rođena 1968), četvrta predsjednica Hrvatske Mirela Holy (rođena 1971), političarka Vladimir Ivir (1934–2011), lingvista i prevodilac Tvrtko Jakovina (rođen 1972), historičar Hrvoje Klasić (rođen 1972), historičar Snježana Kordić (rođena 1964), lingvistica Julijana Matanović (rođena 1959) Predrag Matvejević (1932–2017), književnik i naučnik Ante Peterlić (1936–2007) Nenad Puhovski (rođen 1949) Žarko Puhovski (rođen 1946) Milorad Pupovac (rođen 1955), lingvista i političar Vesna Pusić (rođena 1953), sociologinja i političarka Nino Raspudić (rođen 1975) Zvonimir Richtmann (1901–1941), fizičar, filozof i publicist Milivoj Solar (rođen 1936) Juraj Stahuljak (1901–1975), kompozitor i orguljaš Tom Sunic (rođen 1953), univerzitetski profesor Dubravko Škiljan (1949–2007), lingvista
Reference
Kategorija:Univerzitet u Zagrebu Kategorija:Fakulteti u Hrvatskoj Kategorija:Fakulteti u Zagrebu