Helvella é un xénero de fungos ascomicetos da familia Helvellaceae. Estes cogomelos identifícanse polos seus píleos de forma irregular, estipes ocos, e superficies inferiores peludas. Atópanse en América do Norte e Europa. Especies ben coñecidas son a abrancazada H. crispa e a cincenta H. lacunosa. Informouse que causan síntomas gastrointestinais cando se comen crus.
Descrición As especies de Helvella teñen corpos frutíferos (tecnicamente ascocarpos) que crecen sobre o chan, e xeralmente teñen estipes. Os corpos frutíferos con forma de copa (o apotecio) poden ter diversas formas: poden ter forma de orella (auriculados), ou de sela; pode ser convexa ou con lobos irregulares e dobrados. A superficie que porta as esporas, o himenio, pode ser lisa, ondulada ou engurrada e poden variar en cor de branco a negro ou ter varios tons de gris ou marrón. De xeito similar, a superficie externa dos corpos frutíferos pode ser lisa, con costelas, ou ter proxeccións diminutas parecidas a pelo (villi). O estipe é cilíndrico e vaise adelgazando ou adquirindo canles e costelas. A carne é xeralmente de 1–2 mm de groso.
Especies
En setembro de 2023, Species Fungorum rexistraba 159 especies de Helvella:
Helvella acetabuloides Helvella acetabulum Helvella adhaerens Helvella affinis Helvella agaricoides Helvella albella Helvella albipes Helvella alpicola Helvella alpina Helvella arctica Helvella arcto-alpina Helvella astieri Helvella aterrima Helvella atra Helvella atroides Helvella austrooccidentalis Helvella bachu Helvella borealis Helvella branzeziana Helvella brevis Helvella brevissima Helvella bulbosa Helvella calycina Helvella capucina Helvella capucinoides Helvella carnosa Helvella chinensis Helvella cinerella Helvella compressa Helvella connivens Helvella constricta Helvella corbierei Helvella corium Helvella cornuta Helvella costifera Helvella crispa Helvella crispoides Helvella cupuliformis Helvella cystidiata Helvella danica Helvella dovrensis Helvella dryadophila Helvella dryophila Helvella dura Helvella elastica Helvella engleriana Helvella ephippioides Helvella ephippium Helvella faulknerae Helvella favrei Helvella fibrosa Helvella fistulosa Helvella flavida Helvella floriforma Helvella foetida Helvella fulva Helvella fusca Helvella fuscolacunosa Helvella galeriformis Helvella glutinosa Helvella griseoalba Helvella guttata Helvella heganii Helvella helvellula Helvella hispanica Helvella hispida Helvella huangii Helvella hyperborea Helvella hypocrateriformis Helvella iberica Helvella inexpectata Helvella involuta Helvella jiaohensis Helvella jilinensis Helvella jimsarica Helvella jizushanica Helvella jocatoi Helvella juniperi Helvella lactea Helvella lacunosa Helvella latispora Helvella leucopus Helvella liui Helvella lobata Helvella ludovicae Helvella macropus Helvella maculata Helvella maculatoides Helvella magna Helvella maroccana Helvella menzeliana Helvella mesatlantica Helvella minor Helvella monachella Helvella nannfeldtii Helvella neopallescens Helvella orentitomentosa Helvella orienticrispa Helvella pallidula Helvella papuensis Helvella paraphysitorquata Helvella parva Helvella pedunculata Helvella pezizoides Helvella philonotis Helvella phlebophora Helvella phlebophoroides Helvella phlebophoropsis Helvella pileata Helvella plateata Helvella platycephala Helvella platypodia Helvella pocillum Helvella poculiformis Helvella pseudoalpina Helvella pseudolacunosa Helvella pseudoreflexa Helvella pubescens Helvella pulchra Helvella pulla Helvella quadrisulca Helvella queletiana Helvella ravida Helvella retinervis Helvella rivularis Helvella robusta Helvella rossica Helvella rugosa Helvella schaefferi Helvella scrobiculata Helvella scyphoides Helvella semiobruta Helvella sichuanensis Helvella sinensis Helvella solida Helvella solitaria Helvella subfusispora Helvella subglabra Helvella sublactea Helvella subspadicea Helvella subtinta Helvella taiyuanensis Helvella terrestris Helvella terricola Helvella tianshanensis Helvella tinta Helvella ulvinenii Helvella umbraculiformis Helvella underwoodii Helvella unicolor Helvella vacini Helvella varia Helvella verruculosa Helvella vespertina Helvella vitrea Helvella vulgata Helvella xinjiangensis Helvella yunnanensis Helvella zhongtiaoensis
Especies transferidas Helvella aestivalis – agora Balsamia aestivalis Helvella beatonii – agora Geomorium beatonii Helvella confusa – agora Dissingia confusa Helvella crassitunicata – agora Dissingia crassitunicata Helvella dissingi – agora Helvella fibrosa Helvella fuegiana – agora Geomorium fuegianum Helvella javanica – sinónimo de Helvella lacunosa Helvella leucomelaena – agora Dissingia leucomelaena Helvella oblongispora – agora Dissingia oblongispora Helvella queletii – sinónimo de Helvella solitaria En sete
Refraneiro En Galicia existe un refrán referido a algúns dos cogomelos do xénero Helvella e outros relacionados que di: "orellos, cuncos e pantorras, escaldas pra que non morras". O nome popular galego da Helvella monachela, Helvella sulcata (para algúns unha variedade de H. lacunosa) e Helvella crispa é orello, á Sascosphaera coronaria chámaselle cunco, e as Morchellas, son as pantorras. Este refrán fai referencia a que xa dende antigo se sabía no rural que estes cogomelos son tóxicos cando están crus.Extraído de http://www.valdeorras.com/micologia
Notas