Zabid (en árabe: زَبِيد), tamén escrito Zabīd, Zabeed e Zebid, é unha cidade cunha poboación urbana duns 52.590 habitantes, situada na chaira costeira occidental do Iemen. É unha das cidades máis antigas do Iemen e é Patrimonio da Humanidade da UNESCO desde 1993. Non obstante, no ano 2000, o sitio incluíuse na Lista do Patrimonio Mundial en Perigo. A cidade foi a capital de varias dinastías gobernantes no Iemen durante moitos séculos.
Historia A cidade é unha das máis antigas do Iemen. Orixinalmente era unha aldea coñecida como al-Husayb, habitada pola tribo Asha'ir. Máis tarde tomou o nome de Wadi Zabid, o val ao seu sur. Segundo a tradición, a historia temperá da cidade está asociada con Abu Musa al-Ash'ari, un dos compañeiros do profeta islámico Mahoma, de quen se di que construíu a mesquita de al-Asha'ir como a quinta mesquita na historia do Islam.
A cidade actual creouse arredor do ano 820 por Muhammad ibn Abdallah ibn Ziyad, o fundador da dinastía ziyadí, que fora enviado polo califa abasí al-Ma'mun para reprimir unha rebelión das tribos Asha'ir e Akk. Converteuse na capital dos ziyadíes (ata 1016) e continuou a desempeñar este papel cos seus sucesores, a dinastía najahid (de 1022 a 1158) e os mahdids (de 1158 a 1174). Durante este tempo, a cidade gañou importancia. As súas mesquitas, incluíndo a Mesquita de al-Asha'ir e a Gran Mesquita, convertéronse en centros de aprendizaxe islámica. A súa localización na estrada entre A Meca e Adén tamén lle outorgou prosperidade económica á cidade.
En 1067, durante a peregrinación á Meca, o clan Banu Najah baixo o mando de Sa'id Ibn Najah, o príncipe de Zabid, atacou o grupo de viaxe do sultán Sulayhid, Ali al-Sulayhi, e a súa esposa Asma bint Shihab. Mataron a Ali e fixeron prisioneira a Asma. Foi secuestrada nunha prisión secreta en Zabid, e a cabeza cortada do seu esposo chantouse nun poste visible desde a súa cela.Mernissi, Fatima; Mary Jo Lakeland (2003). The Forgotten Queens of Islam. Oxford University Press. . Despois dun ano de prisión, conseguiu facer chegar unha mensaxe ao seu fillo e á súa nora en Saná, e o seu fillo asaltou Zabid e liberouna.
Ali ibn Mahdi, natural das terras altas do Iemen, fundou a dinastía mahdida na rexión de Tihama. Al-Himyari e os seus seguidores incendiaron varios distritos ao norte de Zabid. Xurara escravizar aos abisinios e ordenara aos seus homes que matasen a todos, incluídos os discapacitados. Desesperados, os habitantes de Zabid buscaron axuda dos imán zaydí Ahmed ibn Sulayman contra al-Himyari. O imán zaydí ordenou que Fatiq III fose executado pola súa suposta homosexualidade. Fatiq III foi asasinado polo imán, polos mahdids ou polos seus propios soldados. Con este evento, a dinastía de escravos chegou ao seu fin e os mahdíes tomaron o control de Zabid en 1158.
Despois de que os aiubíes tomasen o control do Iemen en 1174, Zabid continuou a ser o centro económico e político da rexión. Baixo a dinastía rasulí (1229–1454), a capital oficial trasladouse a Ta'izz, pero os gobernantes continuaron a usar Zabid como residencia de inverno. A cidade alcanzou o seu apoxeo durante este período e tiña un maior número de pazos, xardíns e institucións relixiosas que calquera outra cidade do Iemen. Al-Khazraji, un escritor árabe local do século XIV, afirmou que a cidade contaba entre 230 e 240 mesquitas. Mesmo hoxe, a cidade ten, segundo se informa, a maior concentración de mesquitas do Iemen.
Hadım Suleiman Pasha estendeu a autoridade do Imperio Otomán para incluír a Zabid en 1539. Zabid converteuse na sede administrativa de Yemen Eyalet.
thumb|dereita|Mausoleo Muhammad Ezzuddin, Zabid, Iemen
Hoxe, non obstante, Zabid atópase nas marxes económicas do Iemen moderno.Eickelman, Dale F. "The Middle East and Central Asia." (Prentice Hall, Upper Saddle River: 2002) A novela de Muhammad Abdul-Wali Sana'a: An Open City conta a historia dun mozo que viaxou a Zabid a mediados do século XX e quedou sorprendido ao descubrir que a cidade se convertera nun remanso. Algúns descendentes dos rasulidas seguen a usar Zabid xunto coas súas partículas nobiliarias.
Xeografía Zabid ten unha poboación urbana duns 52.590 habitantes. Está situado na chaira costeira occidental do Iemen, na rexión de Tihama.population of Zabid
Patrimonio da Humanidade Zabid declarouse Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1993. A Gran Mesquita de Zabid ocupa un lugar destacado na cidade. Tamén se poden visitar os vestixios da súa universidade. No ano 2000, Zabid incluíuse na Lista do Patrimonio Mundial en Perigo, a inclusión fíxose a petición do goberno iemení debido a un estado deficiente de mantemento e conservación. Segundo un informe da UNESCO, aproximadamente "o 40% das casas da cidade substituíronse por edificios de formigón, e outras casas e o antigo zoco están nun estado de deterioración".UNESCO World Heritage Site in Danger 2000: Historic Town of Zabid A guerra civil iemenita en curso tamén supón unha ameaza para o patrimonio de Zabid. Algunhas casas históricas resultaron danadas polos bombardeos da coalición en 2015. En 2018, a medida que os combates se achegaban á cidade, suscitáronse máis preocupacións.
Economía
En 1920, Zabid era un dos dous lugares de Arabia onde se cultivaba índigo. Zabid tamén cultiva e produce algodón. Os británicos citan as disputas tribais como factor que prexudicou a economía en Zabid a principios do século XX.
Galería
Notas
Referencias
Véxase tamén
Outros artigos Patrimonio da Humanidade no Iemen
Ligazóns externas UNESCO World Heritage Site listing Encyclopædia Britannica, Zabid
Categoría:Patrimonio da Humanidade no Iemen