O Ensaio de Cronoterapia Hygia (en , cuxo nome completo do ensaio é Prognostic Value of the Circadian Pattern of Ambulatory Blood Pressure for Multiple Risk Assessment) foi un ensaio clínico multicéntrico, aleatorizado e prospectivo desenvolvido en Galicia para avaliar o efecto da hora de administración dos medicamentos antihipertensivos sobre o risco de doenza cardiovascular. O estudo formou parte do Proxecto Hygia, unha rede de investigación coordinada pola Universidade de Vigo en colaboración co Servizo Galego de Saúde (Sergas).
O ensaio alcanzou unha ampla repercusión internacional ao concluír que a administración da medicación antihipertensiva á hora de deitarse reducía significativamente a incidencia de eventos cardiovasculares maiores en comparación coa súa toma ao espertar. Posteriormente, os seus resultados foron obxecto de debate metodolóxico na comunidade científica.
Historia O ensaio desenvolveuse no marco do Proxecto Hygia, iniciado en 2008 coa finalidade de investigar a influencia dos ritmos circadianos na hipertensión arterial e no risco cardiovascular. A coordinación científica correspondeu aos Laboratorios de Bioenxeñaría e Cronobioloxía da Universidade de Vigo, integrados no centro de investigación AtlantTIC.
No estudo participaron 40 centros de atención primaria do Sergas e 292 profesionais sanitarios acreditados para realizar monitorización ambulatoria da presión arterial.
Deseño O ensaio incluíu 19.084 pacientes con hipertensión arterial, distribuídos aleatoriamente en dous grupos. Un deles recibía toda a medicación antihipertensiva ao espertar, mentres que o outro a administraba antes de deitarse.
A variable principal foi a aparición de eventos cardiovasculares maiores, como infarto agudo de miocardio, ictus, insuficiencia cardíaca ou morte de causa cardiovascular. O seguimento medio dos participantes foi superior aos seis anos.
Resultados Os investigadores comunicaron que os pacientes que tomaban a medicación antes de durmir presentaban un risco significativamente menor de sufrir eventos cardiovasculares maiores en comparación cos que a tomaban pola mañá. Os autores atribuían este efecto a un mellor control da presión arterial durante o período nocturno.
Os resultados contribuíron a impulsar o interese pola cronoterapia da hipertensión e motivaron novos estudos sobre a influencia dos ritmos circadianos na eficacia dos tratamentos antihipertensivos.
Controversia Tras a súa publicación, varios investigadores cuestionaron aspectos metodolóxicos do ensaio, entre eles a magnitude do efecto observado, determinados aspectos da análise estatística e a presentación dos datos. Como consecuencia destas críticas, a revista European Heart Journal publicou en 2020 unha Expression of Concern mentres solicitaba unha revisión independente do estudo.
Os autores do estudo defenderon a validez do deseño e dos resultados, publicando diversas respostas ás críticas recibidas.
As guías clínicas publicadas posteriormente non incorporaron de forma xeral a recomendación de administrar sistematicamente os antihipertensivos pola noite, á espera de novos ensaios independentes que confirmasen os resultados do estudo.
Notas
Véxase tamén Outros artigos Hipertensión arterial Universidade de Vigo Servizo Galego de Saúde
Categoría:SERGAS Categoría:Investigación