miniatura|Coñecemento de embarque clásico. O coñecemento de embarque (bill of lading, polo seu nome en inglés) é un documento típico do transporte de mercadorías por vía marítima e, máis en concreto, trátase dun documento emitido polo carrexador en favor do cargador que acredita a entrega de determinados produtos para o seu transporte.
Historia do coñecemento de embarque Se ben as súas orixes se poden rastrexar ata o Medievo, este título adquiríu gran transcendencia ao longo do século XIX, converténdose no elemento definitorio do transporte de mercadorías realizado a través de liñas regulares. Tanto foi así, que as convencións internacionais de principios do século XX que trataron de poñer límites aos abusos das empresas de transporte empregaron a expedición deste tipo de títulos como o criterio delimitador do alcance das súas disposicións. Isto conduciu a que, ao longo das últimas décadas, o concepto de transporte "en réxime de coñecemento de embarque" devise case en sinónimo do concepto de transporte marítimo de mercadorías en xeral.
Certo é que, nos últimos tempos, dita asociación tende a se temperar, e que a dixitalización da economía está a reducir a tradicional importancia do coñecemento de embarque. Porén, iso non significa que dita mingua o estea a conducir á irrelevancia, pois numerosas iniciativas en favor da creación dun título electrónico análogo parecen favorecer a perpetuación da súa presenza no tráfico mercantil.
O coñecemento de embarque como contrato A principal función que compre actualmente o coñecemento de embarque é a de ser o documento representativo do contrato. Ata tal punto é así que, de facto, este título se acostuma a identificar co contrato en si: a súa existencia sería, nese caso, necesaria para que o contrato existise. Porén, esta asociación resulta errónea (froito da devandita identificación entre este documento e o contrato de transporte en liñea regular), por canto o coñecemento de embarque non é senón un derivado do contrato que «pode» ou non existir, pero que non prexulga a existencia e validez do contrato.
Ese carácter continxente non impide que se trate, frecuentemente, da única proba da existencia da relación do contrato, froito de que é o soporte no que se recollen a maior parte das estipulacións do contrato, entre as que se contan as limitación de responsabilidade e os acordos de xurisdición. Iso convérteo na única proba das condicións do transporte, as cales acostuman a non ser negociadas, senón que o usual é que o carrexador as impoña, converténdose estes documentos en verdadeiros contratos de adhesión.
O coñecemento de embarque como instrumento negociable A maior peculiaridade de dito documento é o seu carácter negociable: isto é, a súa condición de instrumento que permite a transmisión dos dereitos que incorpora e, en particular, a transmisión do dereito a recoller as mercadorías en destino. Esa circunstancia conduciu a que, co tempo, o coñecemento de embarque adquirise incluso a condición de título representativo das mercadorías en si, polo que a transmisión do título acabou implicando a transmisión da titularidade sobre os produtos embarcados.
Ese carácter circulable do coñecemento de embarque está condicionado pola súa lei de circulación, como acontence con calquera outro título negociable. Os coñecementos de embarque que se emiten ao portador presentan a maior flexibilidade, pois a transmisión de dereitos prodúcese coa mera entrega física do documento, mentres que os títulos á orde necesitan que se produza o seu endosamento e os nominativos requiren para que a transmisión de dereitos sexa efectiva do seguimento de todas as solemnidades propias da cesión de créditos.
Notas
Categoría:Transporte