ActinidiaSunset Western Garden Book, 1995:606–607 é un xénero of leñosas e, cunhas poucas excepcións, caducifolias nativas de zonas temperadas do leste de Asia, medrando na meirande parte da China, Taiwán, Corea e o Xapón, e estendéndose cara ao norte até o sur de Siberia e cara ao sur até a Indochina. O xénero inclúe arbustos que medran até 6 m de alto, rubideiras vizosas e resitentes, que poden medrar até os 30 m polas copas das árbore.
As follas son alternas, simples, coa marxe dentada e un longo pecíolo. As flores son solitarias ou cimosas, con cinco pétalos miúdos. A maioría das especies son dioicas con individios masculinos e femininos por separado; aínda que as hai monoicas. O froito é unha baga grande que contén numerosas sementiñas; en moitas especies o froito é comestíbel. En particular este xénero é coñecido pola planta do kiwi (Actinidia deliciosa), que dá o kiwi, e pola especie de xardinaxe A. kolomikta.
Especies
Hai arredor de 40–60 especies de Actinidia: Actinidia arguta - Kokuwa, Viña tara, ou Kiwi duro Actinidia arguta var. cordifolia Actinidia arguta var. giraldii Actinidia arguta var. nervosa Actinidia arguta var. purpurea Actinidia arisanensis Actinidia callosa Actinidia callosa var. acuminate Actinidia callosa var. discolor Actinidia callosa var. ephippioides Actinidia callosa var. formosana Actinidia callosa var. henryi Actinidia callosa var. strigillosa Actinidia carnosifolia Actinidia carnosifolia var. glaucescens Actinidia chengkouensis Actinidia chinensis Actinidia chinensis var. hispida Actinidia chinensis var. jinggangshanensis Actinidia chinensis var. setosa Actinidia chrysantha Actinidia cinerascens Actinidia cinerascens var. longipetiolata Actinidia cinerascens var. tenuifolia Actinidia cordifolia Actinidia coriacea Actinidia cylindrica Actinidia cylindrica f. obtusifolia Actinidia deliciosa - a planta do kiwi (en chinés Mi Hou Tao(彌猴桃) e durante tempo coñecida coma grosella chinesa) Actinidia eriantha Actinidia farinosa Actinidia fasciculoides Actinidia fasciculoides var. cuneata Actinidia fasciculoides var. orbiculata Actinidia fortunatii Actinidia fulvicoma Actinidia fulvicoma var. lanata Actinidia fulvicoma Hance var. lanata f. arachnoidea Actinidia fulvicoma Hance var. lanata f. hirsuta Actinidia fulvicoma var. pachyphylla Actinidia glauco-callosa Actinidia glaucophylla Actinidia glaucophylla var. asymmetrica Actinidia glaucophylla var. robusta Actinidia globosa Actinidia gracilis Actinidia grandiflora Actinidia hemsleyana Actinidia hemsleyana var. kengiana Actinidia henryi Actinidia henryi var. glabricaulis Actinidia henryi var. polyodonta Actinidia holotricha Actinidia hubeiensis Actinidia indochinensis Actinidia kolomikta Actinidia laevissima Actinidia lanceolata Actinidia latifolia Actinidia latifolia var. mollis Actinidia leptophylla Actinidia liangguangensis Actinidia lijiangensis Actinidia linguiensis Acinidia longicarpa Actinidia macrosperma Actinidia macrosperma var. mumoides Actinidia maloides Actinidia maloides f. cordata Actinidia melanandra Actinidia melanandra var. cretacea Actinidia melanandra var. glabrescens Actinidia melanandra var. kwangsiensis Actinidia melanandra var. subconcolor Actinidia melliana Actinidia obovata Actinidia persicina Actinidia pilosula Actinidia polygama (Viña prateada) Actinidia purpurea Actinidia rongshuiensis Actinidia rubricaulis Actinidia rubricaulis var. coriacea Actinidia rubus Actinidia rudis Actinidia rufa Actinidia rufotricha Actinidia rufotricha var. glomerata Actinidia sabiaefolia Actinidia sorbifolia Actinidia stellato-pilosa Actinidia styracifolia Actinidia suberifolia Actinidia tetramera Actinidia tetramera var. badongensis Actinidia trichogyna Actinidia ulmifolia Actinidia umbelloides Actinidia umbelloides var. flabellifolia Actinidia valvata Actinidia valvata var. boehmeriaefolia Actinidia venosa Actinidia venosa f. pubescens Actinidia vitifolia Actinidia zhejiangensis
Usos Para a froita comestíbel, véxase kiwi, que é un cultivar de Actinidia deliciosa, e a especie Actinidia arguta. Algunhas especies cultívanse coma ornamentais, principalmente A. kolomikta.
Actinidia arguta ten un froitiño de 10–15 g, cunha pela verde comestíbel e unha polpa tamén verde, algo máis dura ca A. deliciosa.
No Xapón, Actinidia polygama (viña prateada) coñécese por ter un efecto nos gatos como a herba gateira (Nepeta cataria). Aparece no refrán xaponés 猫にまたたび、女郎に小判 (neko ni matatabi, jorō ni koban, "A viña prateada é para un gato, coma unha moeda dun koban para unha prostituta"
Actinidia kolomikta é a especie máis resitente (atura os -40 °C), e ten unha follaxe singular variegada con manchas brancas e rosadas. O froito é moi miudiño, 8 g ou menos.
Notas
Véxase tamén Outros artigos Kiwi (planta) Kiwi (froita)
Ligazóns externas
Images : Actinidia kolomikta (Maxim. et Rupr.) Maxim. - Flavon's Secret Flower Garden ("en inglés")
Categoría:Actinidia Categoría:Plantas rubideiras