Клунарот (Ornithorhynchus anatinus) — полуводен цицач што несе јајца кој е ендемски во источна Австралија, вклучувајќи ја и Тасманија. Клунарот е единствениот жив претставник или монотипски таксон на неговото семејство (Ornithorhynchidae) и родот (Ornithorhynchus), иако голем број сродни видови се појавуваат во фосилните остатоци.
Покрај четирите видови клунест еж, тој е еден од петте постоечки видови монотреми, цицачи кои несат јајца наместо да раѓаат живи млади. Како и другите монотреми, го чувствува пленот преку електролокација. Тој е еден од ретките видови отровни цицачи, бидејќи машкиот клунар има боцка на задното стапало што лачи отров, способен да предизвика силна болка кај луѓето. Необичниот изглед на овој цицач што несе јајца,со изглед на патка, со опашка што личи на опашката кај дабарите, со нозе на видра ги збунило европските природонаучници кога првпат го сретнале, а првите научници кои испитале зачувано тело на клунар (во 1799 година) оцениле дека е лажно и сошиено животно од неколку животни заедно.
Уникатните одлики на клунарот го прават важен предмет во проучувањето на еволутивната биологија и препознатлив и иконски симбол на Австралија. Тоа е културно значајно за неколку абориџински народи во Австралија, кои исто така го ловеле животното за храна. Се појавува како маскота на национални настани и одлика е на задната страна на австралиската монета од 20 центи, а клунарот, исто така, е животински амблем на државата Нов Јужен Велс. До почетокот на 20 век, луѓето го ловеле клунарот поради неговото крзно, но сега тој е заштитен со закон низ целата територија на Австралија. Иако програмите за размножување во заробеништво имаа само ограничен успех, а клунарот е остелив и на ефектите од загадувањето, тој не е под никаква непосредна закана.
, клунарот е со закон заштитен вид во сите држави каде се сретнува. Ставен е на листата на заштитени видови во Јужна Австралија, а загрозен е во Викторија. Видот е класифициран како потенцијално загрозен од Меѓународниот сојуз за заштита на природата, но во ноември 2020 предложено е да се прогласи за загрозен вид, со законот на ЕРВС, поради уништување на живеалиштата и намалување на популацијата во сите држави.
Таксономија и именување мини|Илустрација на Фредерик Нодер од првиот научен опис во 1799 година на „ Platypus anatinus“ Кога Европејците за првпат наишле на клунарот во 1798 година, капетанот Џон Хантер, вториот гувернер на Нов Јужен Велс, испратил крзно и скица во Велика Британија. Првичната претпоставка на британските научници била дека се работи за измама. Џорџ Шо, кој го направил првиот опис на животното во Разновидноста на натуралистите во 1799 година, изјавил дека е невозможно да не се посомневаат во неговата вистинска природа, а Роберт Нокс верувал дека можеби е произведен од некој азиски таксидер. Се мислеше дека некој сошил клун од патка на тело на животно слично на дабар. Шо дури и зел пар ножици на исушената кожа за да провери дали има конци.
Заедничкото име „platypus“ буквално значи „рамно стапало“, кое произлегува од грчкиот збор ( ), од ( „широка, широка, рамна“) и ( „нога“). Шо првобитно му го доделил на видот линејското име Platypus anatinus кога го опишал, но терминот за родот бил брзо откриен дека веќе се користи како име на родот на амброзија бубачкиte. Независно бил опишан како Ornithorhynchus paradoxus од Јохан Блуменбах во 1800 година (од примерок што му го дал Сер Џозеф Бенкс ) и следејќи ги правилата за приоритет на номенклатурата, подоцна бил официјално признат како Ornithorhynchus anatinus.
Научното име Ornithorhynchus anatinus буквално значи „птичја муцка слична на патка“, што го добива името на родот од грчкиот корен ( ornith или órnīs „птица“) и зборот ( „муцка“, „клун“). Името на неговиот вид потекнува од латинскиот („патка-како“) од „патка“. Клунарот е единствениот жив претставник или монотипски таксон од неговото семејство (Ornithorhynchidae).
Изглед мини|Клунар во Брокен Ривер, Квинсленд Во извештајот на Дејвид Колинс за новата колонија 1788–1801 година, тој опишува дека налетал на „амфибиско животно, од видот крт“. Тој вклучил и цртеж на животното.
Телото и широката, рамна опашка на клунарот се покриени со густо, кафеаво, биофлуоресцентно крзно што заробува слој од изолационен воздух за да го загрее животното. Крзното е водоотпорно, а текстурата е слична на онаа на крт. Клунарот ја користи својата опашка за складирање на резервите на маснотии (адаптација што исто така се среќава кај животните како што е тасманискиот ѓавол) Кожичката на стапалата е позначајна на предните стапала и се преклопува наназад при одење на копно. Издолжената муцка и долната вилица се покриени со мека кожа, формирајќи го клунот. Ноздрите се наоѓаат на дорзалната површина на муцката, додека очите и ушите се наоѓаат во жлеб поставен веднаш од него; овој жлеб е затворен при пливање. При набљудување се дошло до заклучок дека клунарите испуштаат слабо режење кога се вознемирени, а забележани се и низа други вокализации кај заробените примероци. лево|мини| Графика во боја на клунар од 1863 година Тежината значително варира од 0,7 до 2,4 килограми при што мажјаците се поголеми од женките. Мажјаците во просек се долги 50 сантиметри во вкупна должина, додека женките во просек 43 сантиметри, со значителна варијација во просечната големина од еден регион до друг. Изгледа дека ова не зависи од некое посебно климатско правило и може да се должи на други фактори на животната средина, како што се грабливците и човечкото влијание.
Клунарот има просечна телесна температура од околу 32 целзиусови степени наместо 37 што е типично за вистинските цицачи. Истражувањата сугерираат дека ова е постепено прилагодување на суровите услови на животната средина од страна на малиот број преживеани монотремски видови, наместо историска одлика на монотремите.
Младенчињата на клунарите имаат по три заби на горната вилица и на долновиличната коска, кои ги губат пред или веднаш по напуштањето на дупката за размножување; возрасните пак имаат вкоскенати плочки наречени цератодонти на нивно место, кои ги користат за мелење храна. Првиот горен и третиот долен заб на образот на клунарот се мали, секој има по еден главен раб, додека другите заби имаат два главни рабови. Вилицата на клунарот е градена поинаку од онаа на другите цицачи, а мускулот што ја отвора вилицата е различен. Како и кај сите вистински цицачи, ситните коски кои спроведуваат звук во средното уво се целосно вградени во черепот, наместо да лежат во вилицата како кај синапсидите пред цицачите. Сепак, надворешното отворање на увото сè уште лежи во основата на вилицата. Клунарот има дополнителни коски во рамениот појас, вклучително и интеркалвикула, која не се наоѓа кај другите цицачи. Како и кај многу други водни и полуводни ’рбетници, коските покажуваат остеосклероза, зголемувајќи ја нивната густина за да обезбедат стабилност. Има рептилско одење, оди со нозете на страните на телото, наместо одоздола. Кога е на копно, тој ги употребува зглобовите за одење на предните стапала, за да си ја заштити кожичката помеѓу прстите.
Отров десно|мини| Калканеусна боцка која се наоѓа на задниот екстремитет на мажјакот се користи за лачење на отров. Додека и машките и женските клунари се раѓаат со боцки на глуждовите, само задните зглобови на мажјакот лачат отров, составен главно од белковини слични на дефензин (DLPs), од кои три се единствени за клунарите. ДЛП се произведуваат од имунолошкиот систем на клунарот. Иако е доволно моќен да убие помали животни како кучињата, отровот не е смртоносен за луѓето, но болката е толку мачна што жртвата може да биде онеспособна.Weimann, Anya (4 July 2007) Evolution of platypus venom revealed. Отокот брзо се создава околу раната и постепено се шири низ погодениот екстремитет. Информациите добиени од историите на случаи и анегдотските докази покажуваат дека болката се развива во долготрајна хипералгезија (засилена чувствителност на болка) која трае со денови или дури месеци. Отровот се произведува во круалните жлезди на мажјакот, кои се алвеоларни жлезди во облик на бубрег, поврзани со тенкоѕиден канал со калканеусната боцка на секој заден екстремитет. Женките клунари, исто како со ехидните, има рудиментирани пупки кои не се развиваат (опаѓаат пред крајот на првата година) и немаат функционални круални жлезди.
Отровот има поинаква функција од оние отрови кои се создаваат од видови кои не се цицачи; неговите ефекти не се опасни по живот за луѓето, но сепак доволно моќни за сериозно да и наштетат на жртвата. Бидејќи само мажјаците произведуваат отров и производството се зголемува за време на сезоната на парење, тоа може да се користи како погодно оружје за да се потврди доминацијата во овој период.
Слични боцки се наоѓаат кај многу архаични групи цицачи, што покажува дека ова е древна одлика за цицачите како целина, а не исклучиво за клунарот или други монотреми.Jørn H. Hurum, Zhe-Xi Luo, and Zofia Kielan-Jaworowska, Were mammals originally venomous?, Acta Palaeontologica Polonica 51 (1), 2006: 1–11
Електролокација Монотремите се единствените цицачи (освен барем еден вид делфин—Гвајана делфинот ) за кои е познато дека имаат чувство за електрорецепција: тие го лоцираат својот плен делумно со откривање на електрични полиња генерирани од мускулните контракции. Електроприемот на клунарот е најчувствителен од сите монотреми.
Електрорецепторите се наоѓаат во рострокаудални редови во кожата на клунот, додека механорецепторите (кои откриваат допир) се рамномерно распоредени низ клунот. Електросензорната област на церебралниот кортекс е содржана во тактилната соматосензорна област, а некои кортикални клетки добиваат сигнал и од електрорецепторите и од механорецепторите, што укажува на тесна поврзаност помеѓу тактилните и електричните сетила. И електрорецепторите и механорецепторите во клунот доминираат на соматотопската карта на мозокот на клунарот, на ист начин како што човечките раце доминираат на мапата Кортикален хомункулус.
Клунарот може да ја одреди насоката на електричен извор, најверојатно со споредување на разликите во јачината на сигналот низ листот на електрорецепторите. Ова би го објаснило карактеристичното движење од страна на страна на главата на животното додека лови. Кортикалната конвергенција на електросензорните и тактилните влезови сугерира механизам кој го одредува растојанието на пленот кој, кога тие се движат, емитува и електрични сигнали и пулсирања на механички притисок. Клунарот ја користи разликата помеѓу времето на пристигнување на двата сигнали за да го почувствува растојанието.
Клунарот не се храни ниту со користење на видот ниту со мирисот, затоа што ги затвора очите, ушите и носот секој пат кога ќе нурка. Наместо тоа, кога нурка на дното на потоците го користи својот клун, неговите електрорецептори ги детектираат слабите електрични струи генерирани од мускулните контракции на неговиот плен, што му овозможува да разликува живи и неживи предмети, кои континуирано ги стимулираат неговите механорецептори. Експериментите покажаа дека клунарот дури и реагира на „вештачки ракчиња“ ако низ нив помине мала електрична струја.
Монотремната електролокација веројатно еволуирала со цел да им се овозможи на животните да бараат храна во матни води и може да биде поврзана со нивното губење на забите.Masakazu Asahara; Masahiro Koizumi; Thomas E. Macrini; Suzanne J. Hand; Michael Archer (2016). Изумрениот Обдуродон бил електрорецептивен, но за разлика од денешниот клунар тој барал храна во близина на површината на океанот.
Очи Во неодамнешните студии беше предложено дека очите на клунарот се послични на очите на тихоокеанските хагрики или светилките од северната полутопка отколку на повеќето тетраподи. Очите исто така содржат двојни конуси, кои повеќето цицачи ги немаат.