мини|десно|220п|Нециклично алифатично/нераоматично соединение (бутан) мини|десно|170п|Циклично aliphatic/нераоматично соединение (циклобутан)
Алифатично соединение или алифатско соединение (од , алифар = „масло“) — неароматични соединенија сочинети од јаглерод и водород. Можат да бидат заситени како хексанот или незаситени како хексенот и хексинот. Отвореноланчените соедненија, било да се прави или разгранети, кои не содржат никакви прстени секогаш се алифатични. Цикличните соединенија можат да бидат алифатични ако не се ароматични.
Структура
Овие соединенија можат да бидат заситени, сврзани со единечни врски (алкани) или незаситени со двојни врски (алкени) или тројни врски (алкини). Доколку други елементи (хетероатоми) се сврзани во јаглеродниот ланец, од кои најчести се кислородот, азотот, сулфурот и хлорот, соединението повеќе не е јаглеводород, и затоа повеќе не е алифатично.
Најмалку сложеното алифатично соеединение е метанот (CH4).
Својства Највеќето алифатични соединенија се запаливи, овозможувајќи ја употребата на јаглеводороди какоas гориво, како метанот во Бунзенови пламеници и течен природен гас (ТПГ) и етин (ацетилен) во заварувањето.
Примери за алифатични соединенија Најважните алифатични соединенија се:
n-, изо- и циклоалкани (заситени јаглеводороди) n-, изо- и циклоалкени и -алкини (незаситени јаглеводороди).
Вани примери за нискомолекуларни алифатични соединенија се наведени во списокто подолу (подредени по бројот на јаглеродни атоми):
Формула Назив Структурна формула Хемиска класа Метан 75п алкан Ацетилен 75п алкин Етилен 75п алкен Етан 75п алкан Пропин 75п алкин Пропен 100п алкен Пропан 100п алкан 1,2-бутадиен 100п диен 1-бутин 100п алкин 1-бутен 65п алкен Бутан 100п алкан Циклохексен 40п циклоалкен n-пентан 75п алкан Циклохептан 50п циклоалкан Метилциклохексан 75п циклохексан Кубан 75п призман, платонски јаглеводород Нонан 100п алкан Дициклопентадиен 125п диен, циклоалкен Феландрен 50п50п терпен, диен, циклоалкен α-терпинен 90п терпен, диен, циклоалкен Лимонен 50п50п терпен, диен, циклоалкен Ундекан 125п алкан Сквален 125п терпен, полиен Полиетилен 75п алкан
Наводи
Надворешни врски
Заситени јаглеводороди — Медицински факултет, Скопје
Категорија:Органски соединенија