мини|Грчката божица Ирина, олицетворение на мирот, го држи Плут, богот на богатството, во рацете (римска копија на статуа од Кефисодот ; Атина околу 370 п.н.е. Заеднички мир (старогрчки: Κοινὴ Εἰρήνη, Коине Ирини) — еден од највлијателните концепти на грчката политичка мисла од 4 век п.н.е., заедно со идејата за панхеленизмот. Терминот го опишува и концептот на посакуван, постојан мир меѓу грчките градови-држави (полиси) и еден вид мировен договор кој ги исполнува трите основни критериуми на овој концепт: тој морал да ги вклучи сите грчки градови-држави, да се признае автономијата и еднаквоста на сите градови-држави без да се води сметка за нивната воена моќ, и тој морал да биде замислен да остане во сила трајно.
Застапниците на Заедничкиот Мир го гледале како начин да се стави крај на ендемската војна што ги зафатило грчките полиси од избувнувањето на Пелопонеската војна во 431 п.н.е. Од Кралскиот мир од 387/6 п.н.е. до основањето на Коринтскиот Сојуз во 338 п.н.е., идејата за Заеднички мир влијаела на сите мировни договори меѓу грчките полиси. На крајот, сепак, се покажало дека само силна хегемонистичка сила може долго да одржува сеопфатен мир. Во современи времиња, концептот е оживеан и во 20 век, принципот на Заеднички мир претставува камен-темелник на меѓународните организации како Лигата на народите и Обединетите нации.
Идеја Идејата за заеднички мир се развила од постарите идеи кои постепено се формирале во политичките интеракции од 5 век п.н.е. во Грција. Нејзиното привремено спроведување, сепак, се должи помалку на реализацијата на потребата за постојан мир, отколку на фактот дека се сметало дека им служи на интересите на неколку последователни хегемонистички сили. Според тоа, историјата на Заеднички мир не е само дел од историјата на идеите, туку и од дипломатската историја на Грција во децениите помеѓу Пелопонеската војна и доаѓањето на Филип II Македонски и Александар Велики и нивното освојување на полисите.
Развој мини| Спартански хоплит Грчкиот збор (Ирена), кој првично означувал само „состојба на мир“, го развил поврзаното значење на „мировен договор“ на почетокот на 4 век п.н.е.Diekhoff, Friedensreden, p. 379–391 Ова било последица на промената на ставовите за војната и мирот генерално. Веќе во 5 век п.н.е., војните меѓу грчките полиси биле завршувани со договори, кои станале познати како спондај (), синтекај (συνθήκαι) или дијалисес полему (). Сите овие услови на крајот само укажувале на примирје или привремен прекин од војната.Ryder, Koine Eirene, p. 15 Но, како резултат на бескрајната војна од средината на тој век, постепено се развила идејата дека состојбата на мир наместо војна треба да биде нормална состојба на меѓународните работи. Ова се рефлектира во зголемената важност на терминот и во неговата употреба како термин за мировни договори.e.g. Diodorus, XV.5.1 and XV.38.1–2
Терминот „Заеднички мир“ првпат бил употребен во 391 п.н.е., во врска со неуспешните преговори меѓу Атина и Спарта за ставање крај на Коринтската војна. Атинскиот политичар Андоцид во својот говор ги советувал своите сограѓани за прифаќање .Andokides, Orations III.17 Веројатно терминот веќе бил навлезен во општиот јазик пред ова, но овој говор е првата потврда. Првиот договор во кој всушност биле користени термините и бил „Кралскиот мир“ наметнат од Спартанците и Персијците во 387/6 п.н.е. Фразата се појавува само во официјален документ за прв пат во мировниот договор склучен по Битката кај Мантинеја во 362 година п.н.е.
Општо земено, терминот е ретко потврден во современите извори. Авторите како Исократ, Демостен и Ксенофонт воопшто не го користеле во своите дела. Но, тие се однесуваат на неговите суштински карактеристики за секој од мировните договори кои историчарот Диодор од 1 век п.н.е. постојано ги нарекува . Фактот дека Диодор го засновал својот извештај за периодот од 386 до 361 година на современиот автор Ефор, многу веројатно го прави терминот во општа употреба во тоа време.Ryder, Koine Eirene, S. 11–13 Се појавува и во натписот од средината на 4 век п.н.е. од Аргос, познат како Одговор на сатрапите, чиј точен датум и околности се непознати.IG IV 556
Карактеристики Во говорот на Андоцид и одредбите на Кралскиот мир Xenophon, Hellenica V.1.31 се откриваат две карактеристики кои биле нови за мировните договори во тоа време. Една од нив била дека сите грчки град-држави (со неколку исклучоци) требало да бидат автономни. Другата била дека секој од овие нацрт-договори биле испратени до сите полиси. Затоа, мирот повеќе не се претставувал како билатерален договор меѓу два поранешни непријателски полиси или сојузи, туку како мултилатерален договор, кој исто така би ги опфатил сите страни кои не биле вклучени во судирот, колку што е можно повеќе.Jehne, Koine Eirene, pp. 39 ff.
Третата карактеристика не е експлицитно спомената, но може да се заклучи од отсуството на одредено временско ограничување. Во 5 век претставувало практика мировните договори да имаат одреден период на важност. Триесетгодишниот мир од 446/5 п.н.е. помеѓу Атина и Спарта бил именуван за периодот кога се очекувало да трае. Никискиот мир од 421 година п.н.е. требало да трае педесет години, додека договорите со одреден период од сто години практично требало да траат вечно. Ова произлегува од идејата дека мирот не се склучувал меѓу државите како такви, туку меѓу нивното население, а со тоа и најдолгиот можен временски период што би можел да трае еден договор бил животот на една генерација - која можела само да склучува договори за самиата себе, а не и за нејзините потомци. Спротивно на тоа, коине во принцип бил дизајниран да трае вечно.Jehne, Koine Eirene, p. 179 Иако тоа всушност не била експлицитно наведено во договорите, тоа е јасно од внатрешната логика на клаузулите за автономија, бидејќи независноста со хронолошки граници не би била независност.
Мултилатералност лево|мини| Биста на Перикле Билатералните мировни договори од 5 век п.н.е. помеѓу Атина и Спарта во голема мера ги игнорирале интересите на другите страни - вклучително и нивните сопствени сојузници, кои дури и не биле консултирани. Дури и договорот од 404 п.н.е., според кој завршила Пелопонеската војна и во пракса претставува диктат од спартанската страна, формално бил договор меѓу Спарта и Атина.Baltrusch: Symmachie, pp. 23 f. Тој не содржел никакви услови во врска со сојузниците на Атина во Делскиот Сојуз и всушност бил склучен и покрај противењето на сојузниците на Спартанците. Според тоа, договорот во целост ги одразува условите и идеите на 5 век, во кој имало само две големи хегемонистички сили во Грција, на кои биле подредени сите други полиси.
Идејата за мултилатерален панхеленски договор не била нова. По поразот по инвазијата на Ксеркс, општ мир бил склучен во 481 година, иако тој бил привремен. Во 450 п.н.е., се наведува дека Перикле сакал да свика општа мировна конференција во Атина. Се известува дека одбивањето на Спартанците да учествуваат поради нивниот страв од атинската хегемонија значело дека тоа всушност никогаш не се случило. Освен некои мултилатерални договори меѓу поединечни полиси во Сицилија и Јонија, верското здружение на Амфиктионскиот Сојуз бил единствениот мултилатерален договор на Стара Грција кој бил траен и значаен. Амфиктионската заклетва се откажала од уништување на земјите-членки во војна или отстранување на нивната вода. Полисите кои ја прекршиле оваа заклетва и самите би биле загрозени со уништување. Ова би можело да биде претходник на коине еирене.Ryder, Koine eirene, pp. 3–6 & Ehrenberg, Staat, p. 132.
Тоа што станало сè повообичаено да се склучуваат мировни договори врз основа на коине еирене по 387 г.п.н.е. имало практичен аспект. Последователните хегемонијални сили не биле поединечни полиси, туку неколку спротивставени полиси или сојузи со приближно еднаква сила. Со нив мирот бил можен само ако сите заедно се согласат. За општо прифаќање на таков мултилатерален договор, клаузулата за автономија била првиот услов.
Клаузула за автономија Грчкиот термин автономија го означува правото и способноста на граѓаните на полисот да го користат својот правен систем или номос (νόμος) и да бидат ослободени од секакво потчинување на други полиси.Ehrenberg, Staat, p. 114. Бидејќи полисот станал карактеристичен облик на државата во Грција, во нивните меѓусебни односи постоел непишан закон дека секој од нив – дури и најнезначајните – треба да биде автономен. Единствен исклучок од ова биле малите градови Атика и Лаконија, кои долго време биле целосно интегрирани во атинскиот и спартанскиот полис. Тоа претставувало извор на значителна тензија во IV век, кога Тебанците се обидиле да ги вклучат градовите Беотија во еден полис на ист начин.Ryder, Koine eirene, p. 6.
Меѓутоа, по Персиските војни, подготвеноста да се формираат лиги, наречени коине или symmachiai под водство на хегемонска сила се зголемила. Тие биле влезени доброволно, така што теоретски не бил нарушен принципот на автономија. Но, бидејќи персиската закана опаѓала во значење, се сметало дека Атињаните сакале да го претворат Делскиот сојуз што ќе го контролират тие како поморска империја. Така, Атињаните ги нарушиле основите на автономијата: слободата на полисите да живеат под сопствените политички системи, да бидат ослободени од гарнизони, свештеници, надворешна правна јурисдикција и данок. Воведувањето на форос (φόρος, т.е. придонеси за воени цели), преместувањето на ризницата на лигата од Делос во Атина и присилното воведување на демократски устави засновани на атинскиот модел кај некои членови на лигата, се чинело дека го прекршуваат принципот на автономија.
Спартанците, чијашто Пелопонески сојуз бил релативн лабаво организиран, почнале да го користат барањето за автономија како дипломатско средство за да ја ослабат Атинскиот Сојуз од средината на 5 век п.н.е. Жалбите на сојузниците на Атињаните ги прифатиле како свои: за време и по Пелопонеската војна, Спартанците се претставувале како заштитници на слободата на сите грчки држави. Така, клаузулата за автономија не била само клучна компонента на секој Заеднички мир затоа што помалите град-држави ја гледале како начин да ја обезбедат својата независност,Pistorius, Hegemoniestreben, p. 157. туку и и уште поважно затоа што поголемите сили можеле да ја искористат за да ги унапредат своите интереси.
Развој на заедничкиот мир Дали мировниот договор претставувал заеднички мир или не, денеска е неизвесно за некои договори. Во продолжение, се користело широка дефиниција за да се разјасни развојот на идејата за Заедничкиот мир. Критериуми за вклучување се клаузулата за автономија и дозволата за приклучување на сите грчки полови, без разлика дали таа опција е навистина прифатена.
Пропаднат мир од 391 п.н.е Во 392/1 п.н.е., во текот на Коринтската војна, Спарта поднела првична понуда за мир до персискиот сатрап на Лидија, Тирибаз. Спартанците биле под притисок да се извлечат од нивната безнадежна војна во Мала Азија и истовремено да ја обноват својата воена надмоќ во континентална Грција. За ова било неопходно, прво, да се отстапи персиската контрола над грчките градови Јонија и, второ, да се прекинат сојузите на Персијците со грчките противници на Спарта, особено со Атина. Истовремено, Големиот крал требало да биде убеден дека нема да се формира нова грчка сила во Егејското Море што би можела да ја предизвика персиската контрола врз јонските градови.