Вретенар () — вид слатководна зракоперкаста риба од семејството Percidae. Овој вид бил ендемски на реката Вардар Македонија, но денес ја има само на мал, изолиран дел на реката Треска, притока на Вардар. Неговата биологија е малку позната, но на другите видови од родот Zingel им се потребни турбулентни текови.
Таксономија Zingel balcanicus првпат бил формално опишан како „Asper streber balcanicus“ од југословенскиот биолог Станко Караман, а неговата типска локација е дадена како реката Вардар во Република Македонија. Овој таксон сега се смета за валиден вид во рамките на родот Zingel, во рамките на потсемејството Luciopercinae во семејството Percidae.
Етимологија Zingel balcanicus е класифициран во родот Zingel, име кое првпат го измислил Иполит Клоке како тавтоним кога го предложил родот Zingel со Cyprinus zingel како типски вид, zingel е германско народно име за zingel. Специфичното име, balcanicus, значи „ балкански “ и се однесува на типскиот локалитет, реката Вардар, која се наоѓа на Балканот.
Распространетост и живеалиште Zingel balcanicus е познат само од изолирани делови на горна Треска, која од своја страна е притока на реката Вардар. Во 20 век имало записи од главниот канал на реката Вардар, но и покрај тоа што е вклучен во некои контролни списоци, присуството на овој вид не е потврдено во Грција. Ова е бентосна риба која живее во брза, проточна, добро оксигенирана вода со корито составено од чакал и камења. Се храни со бентосни безрбетници.
Зачувување Zingel balcanicus е класифициран како критично загрозен од страна на Меѓународниот сојуз за заштита на природата. Закани за овој вид се изградбата на брани, воведувањето на калифорниската пастрмка и загадувањето. Распространетоста и популацијата на вардарскиот штребер се намалија од средината на 20 век.
Вретенарот (Zingel balcanicus) е пример за исчезнување на некој вид од некоја вода. Тој бил единствениот ендемски вид својствен за територијата на Република Македонија, од водите на реката Вардар. Тоа е вид кој во минатото редовно се сретнувал во водите на реката Вардар. Основна негова одлика е што за живот бара чисти и незагадени води. Загадувањето на Вардар во раздобјето на индустријализацијата на земјава (1965-1980) е непосредна причина за негово целосно исчезнување од водите на Вардар. Денес овој вид риба живее на еден мал изолирaн дел од реката Треска и е единствениот вид риба во Македонија кој е во групата на критично загрозени видови (видови пред исчезнување). Тоа значи дека доколку го снема и од таму ќе го снема и од Земјината топка и ќе биде во групата на изумрени видови.
Наводи
Категорија:Критично загрозени видови според МСЗП Категорија:Риби на Македонија Категорија:Ендемска фауна на Македонија Категорија:Слатководни риби на Европа Категорија:Таксони именувани од Станко Караман Категорија:Зборови што ги нема во ТРМЈ