Крсник (женски род: крсница)Nada Kerševan, Vəkuli riti v garžet: Zgodbe s Kraškega roba do Brkinov, Sežane in Razdrtega, 2016, , p.75 или кресник — вид ловец на вампири и шаман во словенската митологија, чиј дух талкал надвор од неговото тело во форма на животно. Крсникот се претворал во животно ноќе за да се бори против кудлакот, неговата зла вампирска антитеза, при што крсникот се појавувал како бело животно, а кудлакот како црно. Душата на крсникот го напуштала неговото тело, доброволно или поради повисока сила, за да се бори против злите агенти и да обезбеди добра жетва, здравје и среќа.

Кршникот бил подучуван на магија од вили, а во традиционалната медицина имал способност да лекува луѓе и добиток. Сепак, поради недокументираната природа на усната традиција, тешко е со сигурност да се утврди колку од фолклорот за кресниците потекнува од словенската митологија, а колку од посебна шаманска традиција. НекоиVinšćak, Tomo (December 2005). "On "Štrige", "Štriguni" and "Krsnici" on Istrian Peninsula". Studia ethnologica Croatica. 17 (1): 221–235. претпоставуваат дека борбата помеѓу кресникот и кудлакот одразува претходна дуалистичка традиција наследена од словенскиот политеизам; сепак, борбата помеѓу две племиња волшебници околу судбината на жетвата била честа во митологијата кај народите од северниот Јадран, без оглед на нивната етничка припадност. Сличен мотив се среќавал и кај романските жители на блискиот Фриули, кои го нарекувале нивниот еквивалент на словенските кресници Бенанданти. По христијанизацијата, за кресникот се тврдело дека научил магија во Школата за црна магија во Вавилон, но сепак ги задржал добронамерните особини како дарежлив и моќен пријател на сиромашните.

Името веројатно потекнува од зборот крст, што во Србија бил збор за камен-знак што ги означувал границите на селото. Веројатно бил изведен од истиот корен како и словенскиот збор за „воскресение“,Copeland, Fanny S. (April 1933). "Slovene Myths". The Slavonic and East European Review. 11 (33): 631–651. JSTOR 4202822. така што самиот збор значи нешто приближно на „воскреснувач“.Copeland, F.S. (December 31, 1931). "Slovene Folklore". Folklore. 42 (4): 405–446. doi:10.1080/0015587x.1931.9718415. JSTOR 1256300.

Слични верувања циркулирале и меѓу италијанскиот култ на Бенандантите.

Во популарната култура

Во романот, анимето и манга серијата „Тринити Блад“, „Крусник“ е вампир кој се храни со крвта на други вампири. Лилит Сал, Кејн, Сет и Абел Најтроуд се Крусник кои се многу помоќни од обичните вампири. Сите од нив имаат различни форми: Каин се појавува како ангел со бели крилја, иако е антагонист, додека Авел се појавува малку демонски со црни крилја и црвени очи, иако е протагонист. Кудлак, исто така, се појавува во серијата како бацил кој е одговорен за создавањето на „нормални“ вампири. Кресник и Кудлак се ликови кои се појавуваат повремено во серијата видео игри Шин Мегами Тенсеи. Кресник е името на митолошки херој во „Приказни за Ксилија“. Супероружјето што го носи името „Копје од Кресник“ е предмет на заплет. Во продолжението се појавува еден од потомците на херојот, по име Луџер Вил Кресник. Присутна е и машина значајна за заплетот по име Кудлак. Главниот антагонист во „Лов на темнината“ од Кери Артур е машки сериски убиец кој верува дека е кресник кој ги лови наводните кудлаци и ги убива. Кудлак се појавува како карта во онлајн играта за колекционерски карти Shadowverse. Картата дозволува копии од Кудлак да се стават во шпилот карти на играчот по неговиот пораз, што ја отсликува темата на постојаното враќање на Кудлак.

Поврзано

Кресник (божество) Ловец на вампири Ведмак Ловец на вендиго Здухаќ

Наводи

За понатамошно читање

Bošković-Stulli, Maja, et al. “SULLE ORME DEL KRESNIK E DEL BENANDANTE”. In: Lares, vol. 69, no. 3, 2003, pp. 607–38. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/26233898. Accessed 28 Apr. 2023. Šešo, Luka; Polonijo, Ivana (Translator). "O krsniku: od tradicijske pojave u predajama do stvarnog iscjelitelja" [Krsnik: from Tradition to Actual Healing]. In: Studia ethnologica Croatica 14/15 (2003): 23-53. Vinšćak, Tomo. "O štrigama, štrigunima i krsnicima u Istri" [On Štrige, Štriguni and Krsnici on Istrian Peninsula]. In: Studia ethnologica Croatica 17 (2005): 221-235.

Категорија:Истра Категорија:Словенска митологија