Придигната каменоломка () — вид растение од родот Saxifraga во семејството на каменоломките (Saxifragaceae).
Опис и одлики Ова е е двегодишно тревно растение кое достигнува висина од 15 до 25 см. Има розета од густо собрани листови при основата. Стеблото кое е разгрането најчесто во горната половина има густи жлездести влакна по површината. Листовите на розетата се обратно-јајцевидно-копјести, на врвот со 3 (5) тапи запци, во основата клиновидни, без дршка, по работ и горната страна со ретки жлездести влакна, и за време на цветањето остануваат живи. Стеблените листови се спирално распоредени, целосни или со тапи запци на врвот, со поретки жлездести влакна од двете страни, а по работ многу погусти. Цветови се долги 6-7 мм. Цветните дршки се најмногу два пати подолги од цветовите. Чашката е жлездесто-влакнеста, долга околу 3 мм; чашкините ливчиња јајцевидно-елиптични, околу 1,5 мм, на врвот тапи, со ресести жлездести влакна по работ. Венечни ливчиња се бели, долги 4-5 мм, обратно-јајцевидни, на врвот рамни, кон основата клиновидни, со три жили. Има десет прашници, долги колку чашкините ливчиња; филаменти бели или розови; антери кремови.
Се среќава на планински и високопланински карпи и камењари. Забележана на Јакупица, Караџица, Скопска Црна Гора (Групче), Шар Планина, Бистра, Кораб, Дешат-Крчин, Илинска Планина и Кожуф.
Систематика и распространетост Saxifraga adscendens за првпат е опишана во 1753 година од Карл Лине во „Species Plantarum“, том I, страница 405. Зборот adscendens значи искачување. Синоними за Saxifraga adscendens се Saxifraga controversa и Saxifraga tridactylites subsp. adscendens (L.) A.Blytt.
Придигнатата каменоломка припаѓа на потсекцијата Tridactylites од секцијата Saxifraga.
Ова растение се среќава во Европа во Алпите, Пиринеите, Апенините, Балканскиот Полуостров, Карпатите, регионот на Кавказ, Скандинавија, Балтичките држави и Северна Америка .
Во 1999 година имало околу четири подвида на Saxifraga adscendens, а во 2009 година три:
Saxifraga adscendens subsp. adscendens (син. Saxifraga tridactylites subsp. adscendens). Венечните ливчиња се долги 3-4 мм, односно 2-2,5-пати подолги од чашкините ливчиња. Кутијката има обратно-крушовидна форма или обратно-јајцевидна и во основата постепено се стеснува. Постојат записи за локација за Шпанија, Андора, Франција, Монако, Сицилија, Малта, Италија, Швајцарија, Лихтенштајн, Австрија, Полска, Норвешка, Шведска, Финска, Естонија, Русија, Украина, Србија, Косово, Словачка, Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Бугарија, Романија, Албанија, Црна Гора, Македонија, Грција и азискиот дел од Турција. Во Македонија овој подвид е забеелжан на Јакупица, Караџица, Скопска Црна Гора (Групче), Шар Планина, Бистра, Кораб, Дешат-Крчин, Илинска Планина и Кожуф. Saxifraga adscendens subsp. discolor (син. Saxifraga discolor. Се среќава само во Бугарија и Грција. Saxifraga adscendens subsp. oregonensis: Распространета во Северна Америка од Алјаска до Колорадо и се среќава на надморска височина од над 4000 метри во Карпестите Планини. Saxifraga adscendens subsp. parnassica (син.: Saxifraga parnassica , Saxifraga tridactylites subsp. parnassica. Кутијката е топчеста и во основата е округла. Се јавува во Италија, Сицилија, Малта, Хрватска, Црна Гора, Македонија, Албанија, Бугарија и Грција. Во Македонија се среќава на планината Галичица, Шар Планина, Кораб, Бистра и Дешат.
Литература Klaus Kaplan: In: Luc Brouillet, Patrick E. Elvander: Saxifraga. In: Flora of North America Editorial Committee (Hrsg.): Flora of North America North of Mexico, Volume 8 – Paeoniaceae to Ericaceae, Oxford University Press, New York und Oxford, 2009, ISBN 978-0-19-534026-6. Saxifraga adscendens, S. 145 – textgleich online wie gedrucktes Werk. Галерија
Наводи <references> </ref> Karol Marhold, 2011+: Saxifragaceae.: Datenblatt Saxifraga adscendens In: Euro+Med Plantbase - the information resource for Euro-Mediterranean plant diversity. </references> Надворешни врски Günther Blaich: Datenblatt Saxifraga adscendens mit Fotos. Gerhard Nitter: Steckbrief Saxifraga adscendens mit Fotos. Datenblatt mit Fotos Saxifraga adscendens - Aufsteige-Steinbrech / Aufsteigender Steinbrech, bei Botanik im Bild / Flora von Österreich, 2008. Datenblatt Saxifraga adscendens mit Foto und Verbreitung in Frankreich bei Tela Botanica. Datenblatt Saxifraga adscendens mit Verbreitung in Italien bei Portale della Flora d'Italia - Portal to the Flora of Italy. Datenblatt Saxifraga adscendens mit Verbreitung in Griechenland bei Flora of Greece online - An annotated checklist of the Vascular Plants of Greece.
Категорија:Каменоломка Категорија:Флора на Македонија Категорија:Флора на Алпите