Бољшој Черемшан (; ; ) што во буквален превод значи Голем Черешман — река и воедно лева притока на Волга која се наоѓа во Русија помеѓу реките Кама и Самара. Долга е 336 км и има сливна површина од 11,500 км².
Тече југозападно до Волга во близина на селото Димитровград, а негови главни притоки се Болшаја Сулча и Мал Черемшан. Максималниот проток е 1,660 м3 според податоците од 1979 година, а минималната минерализација е 600-800 мг/л. Речното корито е меандрирано, а ливадите се широки.
Етимологија Историското име Черемисан било позајмено од и потекнува од етнонимот Черемиси во кипчачката верзија на , а соодветно е од горниот дијалект Чувашки (прабугарски) Шарамсан и долен Ширмасен.
Првично, овој етноним Черемис, Чирмиш, Шармаш значел не само Маријци, туку и Чуваши.
Чувашките - Череми се нарекувале Шармаш, од огуро-бугарскиот корен шар, şur, şyr, şir - клисура која во различни топоними се пренесувала на соседните јазици како шер, чер, чар - на пример; ширме, шерма, чирма, од чувашкиот ширма, шарма, шурма : Ик Шурма, село Урум-Ширма, село Кара-Ширма, село Татарскаја Икшурма, село Стараја Ик шурма, Шурма.
Така, Чирме + шан значи - река во клисура, позајмено чисто од чувашкиот (прабугарски) јазик како Şyrmasan од Şyrma - Chirme и чувашкиот додаток на припадност во множина san/-sen.
Етнонимот Черемис е поврзан со фактот дека овие народи се населиле во близина на клисурите „Шурма, Ширма, Шарма “, чија етимологија е од Şur - што значело да кине, процеп, карпа (на земјата) и постарото Chĕr (да гребе), а според митовите, клисурите се појавиле како резултат на тоа дека Улип ја гребел земјата со плуг.
Истото ова име се среќава во добро познатата форма на хидронимот - Џарамсан, запишан од арапскиот патник Ибн Фадлан, 992 година, кој, откако ја посетил Волшка Бугарија, точно го пренел прабугарското (чувашкото) име Шарамсан, каде што звукот „Ş“ бил пренесен како „Џ“ поради отсуството на арапскиот јазик на буква што ја пренесува фонетиката на „Ş“. Чувашите го сметале Khĕrĕ Şy r (Црвена Клисура) за еден од светите духови во традиционалната етнорелигија - симбол на „крајот на светот“ зад чиј хоризонт се крие сонцето.
Поради оваа причина, Чувашите избирале места за населби во близина на клисури, следејќи ги ритуалните и култните верувања и традиции поврзани со идеи за структурата на светот врз засновани на митологиите на нивните предци, бидејќи кереметот (ирсамај) морал да се наоѓа во близина на клисура, и соодветно на тоа, таму прво бил подигнат храм, а во близина и населба.
Наводи
Категорија:Реки во Уљјановската област Категорија:Реки во Самарската област Категорија:Реки во Татарстан Категорија:Притоки на Волга Категорија:Координати на Википодатоците Категорија:Статии со краток опис