мини|200x200пкс|„Без слобода на мислата не може да постои мудрост, ниту јавна слобода без слобода на говорот“, Бенџамин Франклин, 1722 Слобода на мислење — слобода на поединецот да држи или да разгледува факт, гледиште или мисла, независно од гледиштата на другите.

Преглед Секоја личност се обидува да има когнитивна способност преку развивање знаење, концепти, теории и нивно оценување во дадената средина. Оваа когнитивна способност дава чувство на задоволство и го заменува чувството на беспомошност. Освен што му носат олеснување на егото на една личност, новото знаење и идеи носат и надеж за иднината.

Слободата на мислата е претходник и предок на многу други слободи, вклучувајќи ја слободата на религијата, слободата на говорот и слободата на изразување. Иако слободата на мислата е аксиоматска за многу други слободи, тие во никој случај не се потребни за да функционираат и да постојат. Концептот на слобода или право не гарантира нејзино вклучување, легалност или заштита преку филозофска забелешка. Тоа е многу важен концепт во западниот свет и скоро сите демократски устави ги штитат овие слободи.

На пример, Повелбата за правата на Соединетите Американски Држави ја содржи познатата гаранција во Првиот амандман дека не смеат да се донесуваат закони што се мешаат во религијата „или ја забрануваат нејзината слободна примена“. Судијата на Врховниот суд на САД, Бенџамин Кардозо, во случајот Палко против Конектикат (1937) образложи:

Ваквите идеи се исто така витален дел од меѓународното право за човекови права. Во Универзалната декларација за човекови права (УДЧП), која е правно обврзувачка за земјите-членки на Меѓународниот пакт за граѓански и политички права (МПГПП), „слободата на мислата“ е наведена под Член 18:

Комитетот за човекови права на Обединетите нации наведува дека ова „разликува слобода на мисла, совест, религија или верување од слободата на манифестирање религија или верување. Не дозволува никакви ограничувања на слободата на мисла и совест или на слободата да се има или усвои религија или верување по сопствен избор. Овие слободи се безусловно заштитени“. Слично на тоа, член 19 од УДЧП гарантира дека „Секој има право на слобода на мислење и изразување; ова право вклучува слобода на застапување мислења без мешање“.

Член 9 од Европската конвенција за човекови права вели: „Секој има право на слобода на мислење, совест и религија“.

Историја на развој и потиснување Невозможно е со сигурност да се знае што мисли друга личност, што го отежнува потиснувањето. Концептот е развиен низ целата Библија, најцелосно во списите на Савле од Тарс (на пр., „Зошто мојата слобода [eleutheria] да биде судена според туѓата совест [suneideseos]?“ 1. Коринќаните 10:29).Eugene J. Cooper, "Man's Basic Freedom and Freedom of Conscience in the Bible : Reflections on 1 Corinthians 8–10", Irish Theological Quarterly Dec 1975

Иако грчките филозофи Платон и Сократ минимално дискутирале за слободата на мислата, едиктите на кралот Ашока (3 век п.н.е.) се наречени првиот декрет во однос на слободата на совеста. Во европската традиција, покрај декретот за религиозна толеранција од Константин I во Милано во 313 година, филозофите Темистиј, Мишел де Монтењ, Барух Спиноза, Џон Лок, Волтер, Александар Вине и Џон Стјуарт Мил и теолозите Роџер Вилијамс и Самуел Радерфорд се сметаат за главни поборници на идејата за слобода на совеста (или „слобода на душата“ според зборовите на Вилијамс).Luzzatti, p. 91.

Кралицата Елизабета I го поништи законот за цензура на мислите кон крајот на шеснаесеттиот век, бидејќи, според Франсис Бејкон, таа „не сакала да прави прозорци во човечките души и тајни мисли“. Сепак, за време на нејзиното владеење, голем број книги објавени од теоретичарот Џордано Бруно предизвикаа контроверзии, споменувајќи теми забранети од Католичката црква, како што е можноста за бесконечен универзум. Не сакајќи да се откаже од овие идеи, Бруно на крајот беше запален како еретик во Рим од страна на италијанската инквизиција, а со тоа стана маченик за слободната мисла.

Оливер Кромвел бил опишан од Игнац фон Делингер како „првиот меѓу моќните луѓе на светот кој поставил еден посебен религиозен принцип и го спроведувал до степен до кој му припаѓал: ... Принципот на слобода на совеста и отфрлање на религиозната принуда“.A.D. Lindsay: The Essentials of Democracy (2 ed.), 1948.

Сепак, слободата на изразување може да биде ограничена преку цензура, апсења, палење книги или пропаганда, а тоа има тенденција да ја обесхрабри слободата на мислата. Примери за ефикасни кампањи против слободата на изразување се советското потиснување на генетските истражувања во корист на теоријата позната како Лисенкоизам, кампањите за палење книги на нацистичка Германија, радикалниот антиинтелектуализам наметнат во Камбоџа под Пол Пот и во нацистичка Германија под Адолф Хитлер, строгите ограничувања на слободата на изразување наметнати од комунистичките влади на Народна Република Кина и Куба или од капиталистичките диктатури како оние на Аугусто Пиноче во Чиле и Франциско Франко во Шпанија.

Хипотезата Сапир-Ворф, која наведува дека мислата може да биде вградена во јазикот, би го поддржала тврдењето дека обидот за ограничување на употребата на зборовите во јазикот е всушност форма на ограничување на слободата на мислата. Ова беше истражено во романот на Џорџ Орвел „1984“, со идејата за Новоговор, поедноставена форма на англискиот јазик за која се тврди дека нема капацитет за метафора и го ограничува изразувањето на оригиналните идеи.

Во поново време, технологијата за невровизуелизација предизвика загриженост за ентитетите кои евентуално ја читаат, а потоа и ја потиснуваат мислата. Овие загрижености ги формираат новите области на невроетика и невроприватност.

Хуманисти Интернешенел го објавува годишниот Извештај за слободата на мислата, кој собира материјали за земјата по земјата за третманот на нерелигиозните луѓе и поврзаните слободи на изразување и верување.

Наводи

За понатамошно читање D.V. Coornhert, Synod on the Freedom of Conscience: A Thorough Examination during the Gathering Held in the Year 1582 in the City of Freetown English translation Richard Joseph Cooke, Freedom of thought in religious teaching (1913) Lucas Swaine, "Freedom of Thought as a Basic Liberty," Political Theory, 46:3 (2018): 405–425. Eugene J. Cooper, "Man's Basic Freedom and Freedom of Conscience in the Bible : Reflections on 1 Corinthians 8–10", Irish Theological Quarterly Dec 1975 George Botterill and Peter Carruthers, 'The Philosophy of Psychology', Cambridge University Press (1999), p. 3 The Hon. Sir John Laws, 'The Limitations of Human Rights', P. L. Summer, Sweet & Maxwell and Contributors, p. 260

Roger Williams, The Bloudy Tenent of Persecution for Cause of Conscience (1644; 1867 reprint) Samuel Rutherford, Lex, Rex (1644)

Надворешни врски

The Bloody Tenent of Persecution (1867 reprint) (accessed July 10, 2009, on Google Books) Dictionary of the History of Ideas: Academic Freedom The Center for Cognitive Liberty & Ethics – a network of scholars elaborating the law, policy and ethics of freedom of thought John Bagnell Bury (1861–1927) A History of Freedom of Thought

Категорија:Политичка филозофија Категорија:Цензура Категорија:Мисла Категорија:Филозофија на правото Категорија:Политички поими Категорија:Човекови права по тема Категорија:Човекови права