Во раниот среден век во Сплит биле одржани неколку црковни собори, чии одлуки имале значење за целата територија на раното Хрватско Кралство.
Од 920-тите години Византиското Царство значително ослабело во регионот, поради што царот Роман I му ја доверил управата над Далмација на хрватскиот крал Томислав. Ова му било потребно на Томислав за да ги обедини црковните власти во Хрватска и Далмација и полесно да ја вклучи Далмација во своето кралство. Овој пренос на власта се потврдува со фактот што византискиот управител на Далмација не е наведен меѓу учесниците во официјалните документи од соборот.
Соборот од 925 Првиот сплитски црковен собор бил свикан од папата Јован X во 925 година. Главната задача на соборот била да ги реши прашањата поврзани со црковната јурисдикција во Хрватското Кралство, како и да го ограничи користењето на словенскиот јазик и глаголицата во богослужбата.Goldstein, Ivo, Hrvatski rani srednji vijek, Zagreb, 1995. , p. 278.-279.Povijest, srednji vijek, Zagreb, 2003. , p. 92
Непосредно пред почетокот на соборот, папата испратил двајца свои легати — Јован, бискуп на Анкона, и Леон, бискуп на Палестина — кои им предале покани на словенските владетели, на сплитскиот надбискуп и на другите далматински бискупи.Zelić-Bučan, Benedikta, Članci i rasprave iz starije hrvatske povijesti, HKD sv. Jeronima, Zagreb, 1994. , p.135
На соборот присуствувале хрватскиот крал Томислав, кнезот Михаило од Захумје, како и други неименувани хрватски, српски или далматински градски велможи (Croatorum atque Serborum/Urborum proceribus). За време на заседанијата биле разгледани различни прашања поврзани со црковната организација и дисциплина, а биле усвоени вкупно 15 заклучоци. Најважното прашање се однесувало на седиштето на новооснованата црковна покраина на Хрватска и Далмација. Претенденти за митрополитското седиште биле Јован, надбискупот на Сплит, како наследник на Салонитанската црква, која според преданието ја основал свети Домниј, ученик на свети Петар; Формин, бискуп на Задар, како претставник на тогашниот главен град на Далмација; и Гргур, бискупот на Нин, чија епархија била територијално најголема. Во првиот член од соборските одлуки било утврдено дека „седиштето на новооснованата црковна покраина ќе ѝ припадне на црквата и градот во кои почиваат моштите на свети Домниј“, односно на сплитскиот надбискуп Јован.
Понатаму, членовите 2, 3, 8 и 9 покажуваат дека учесниците постигнале согласност околу границите меѓу поединечните епархии, додека членовите 4 и 5 се однесувале на уредувањето на црковните имоти. Членот 14 ја нагласувал нераскинливата врска меѓу христијанскиот брак и образованието на свештенството, додека членот 15 го регулирал прашањето за брачниот статус на свештениците. Казни за тешки злосторства, како што се убиство на господар, свештеник или владетел, биле предвидени во членовите 6, 7 и 13. Во членот 11 изречно се нагласува дека епископот на Нин бил под јурисдикција на сплитскиот митрополит. Членот 10 забранувал ракополагање и унапредување на свештеници кои не го познавале латинскиот јазик, освен во случај на недостиг од свештенство во одредена област. Оваа одлука била насочена против глаголското свештенство и против свештениците кои богослужеле на словенски јазик, бидејќи папата не го разбирал тој јазик и стравувал дека преку таквото богослужење би можеле да се шират ереси.Zelić-Bučan, Benedikta, Članci i rasprave iz starije hrvatske povijesti, HKD sv. Jeronima, Zagreb, 1994. , p.136
Наводи
Категорија:Кралство Хрватска