Темјанушки, темјануги, синолички или љубичици () — семејство на скриеносемени растенија која се состои од околу 800 вида распоредени во 21 род. Името доаѓа од родот темјанушка или љубичица (Viola).

Постарите системи, како Кронквистовиот, ја сместуваа оваа фамилија во ред кој бил именуван по неа - Violales. Но, поновите класификациски системи ја сместуваат во редот Malpighiales

Опис

Темјанушките се повеќегодишни растенија, но мал дел се едногодишни, најчесто грмушки. Простите листови може да алтернираат или да се наспрамни, често со лиснати или поретко со редуцирани прилисници. Некои видови имаат палмовидни оформени листови или длабоко всечени листови. Многу видови се бесстеблени (акаулесцентни). Соцветијата се со единечни цветови. Тие се хермафродитни, обично зигоморфни или актиноморфни, со чашка од пет чашкини ливчиња кои остануваат и по цветањето. Венчето е со 5 најчесто нееднакви венечни ливчиња, при што најантериорното венечно ливче е поголемо. Андрецеумот е претставен со пет прашници, од кои абаксијалниот е често насечен во основата. Гинецеумот се состои од три споени плодни ливчиња со една локула. Столпчето е просто, плодникот натцветен, со многу семенови зачетоци. Плодовите се капсули.

Систематика

Потсемејство Fusispermoideae Fusispermum Cuatrec.

Потсемејство Leonioideae Leonia Ruiz & Pav.

Потсемејство Violoideae Племе Rinoreeae Потплеме Hymenantherinae Hymenanthera R.Br. Melicytus J.R.Forst. & G.Forst.

Потплеме Isodendriinae Isodendrion A.Gray

Потплеме Paypayrolinae Amphirrhox Spreng. Hekkingia Munzinger & H.E.Ballard Paypayrola Aubl.

Потплеме Rinoreinae Allexis Pierre Decorsella A.Chev. (вклучувајќи го и Gymnorinorea Keay) Gloeospermum Triana & Planch. Rinorea Aubl. (including Alsodeia Thouars, Phyllanoa Croizat, Scyphellandra Thwaites) Rinoreocarpus Ducke

Племе Violeae Agatea A.Gray (вклучувајќи го и Agation Brongn.) Anchietea A.St.-Hil. Corynostylis Mart. Hybanthopsis Paula-Souza Hybanthus Jacq. (вклучувајќи ги и Acentra Phil., Clelandia J.M.Black, Cubelium Raf. ex Britton & A.Br., Ionidium Vent., Pigea DC.) Mayanaea Lundell Noisettia Kunth Orthion Standl. & Steyerm. Schweiggeria Spreng. Viola L. (вклучувајќи ги и Erpetion Sweet, Mnemion Spach)

Темјанушките како мотив во уметноста „Синоличка“ — песна за деца на хрватскиот поет Григор Витез.Григор Витез, Песни. Мисла, Македонска книга, Култура, Наша книга и Детска радост, Скопје, 1990, стр. 22. „Од што се направени темјанушките“ — песна за деца на Григор Витез.Григор Витез, Песни. Мисла, Македонска книга, Култура, Наша книга и Детска радост, Скопје, 1990, стр. 67. „Синолички“ — песна на македонскиот поет Стојан Тарапуза.Стојан Тарапуза, Сон на тркала, Просветно дело, Редакција „Детска радост“, Скопје, 2015, стр. 24.

Надворешни врски Violaceae in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval. http://delta-intkey.com GRIN Database for the Violaceae Chilean Violaceae, by Chileflora

Наводи

Категорија:Скриеносеменици