мини|десно|Пелистерски каранфил(D. myrtinervius) мини|десно|Ботаничка илустрација на картуски каранфил (D. alpinus) мини|десно|Турски каранфил (D. barbatus) мини|десно|Перест каранфил (D. plumarius) мини|десно|Јапонски каранфил (D. japonicus) Каранфил () — со околу 300 а на цветни растенија од то каранфили (Caryophyllaceae). Автохтони се на Европа и Азија, со неколку вида во северна Африка и еден вид (D. repens) во Северна Америка. Во Македонија и разни други земји, каранфилот (поточно градинарскиот каранфил) е симбол на првомајството и партизанското движење.
Опис Претставниците на родот се претежно тревести и повеќегодишни, со тоа што некои се едногодишни и двегодишни. Некои имаат облик на полугрмушки со дрвенести стебленца. Листовите се спротивставени, прости и линеарни со сивозелена до синозелена боја. Цветовите имаат по пет ливчиња со набрани рабови и (речиси сите) имаат светлорозова до темнорозова боја. Еден вид (D. knappii) има жолти цветови со виолетова средина. Извесни повеќегодишни видови имаат карактеристичен опоен мирис.
Ендемски каранфили во Македонија Во Македонија виреат разни видови на каранфили, од кои некои се заеднички за поширокиот регион или континентот, но некои се ендемски:
галичичко каранфилче (Dianthus galicicae ) — на варовничка подлога во месноста Војтина на планината Галичица, југозападна Македонија. јабланички каранфил (Dianthus jablanicensis ) — субалпскиот појас на планината Јабланица, југозападна Македонија. јакупички каранфил (Dianthus jacupicensis ) — на Солунска Глава и Марина Дупка, во состав во високопланинскиот појас на планината Јакупица, централна Македонија. југословенски каранфил (Dianthus jugoslavicus ) — покрај патишта и крај дабови шуми, до 1000 м надморска височина. Забележан единствено во Кичево, меѓу селата Извор и Малковец. кајмакчалански каранфил (Dianthus kajmaktzalanicus ) — на планината Кајмакчалан, јужна Македонија. капински каранфил (Dianthus kapinaensis ) — долното течение на реката Треска, Барбарос кај Македонски Брод, кај Капина и Оча во Поречието и во с. Нова Брезница во околината на Скопје. македонски каранфил (Dianthus macedonicus) — на планината Крчин, западна Македонија. охридско каранфилче (Dianthus ohridanus ) — на планината Галичица, југозападна Македонија. пелистерски каранфил (Dianthus myrtinervius ) — во алпскиот и субалпскиот појас на Пелистер (Баба Планина), југозападна Македонија. Фигурира на Црвениот список на МСЗП (1997) како загрозен вид. прилепски каранфил (Dianthus prilepensis ) — Маркови Кули, Трескавец, Плетвар, Селечка Планина и Мариово во околината на Прилеп и с. Светораче, Кичевско. скопски каранфил (Dianthus skopjensis ) — во клисурата на реката Треска, меѓу Козјак и Нова Брезница. Dianthus vodnensis — Се среќава на пасишта и крај дабови и букови шуми, околу 1000 м надморска височина. Распространет во централна Македонија: Скопје – Водно и Китка; Велес; Прилеп; Јакупица; Таорска Клисура.
Одгледување Каранфилот има подолга историја на одгледување и вкрстување, па затоа постојат илјадници градинарски и цвеќарски сорти со многу нијанси на бела, розова, жолта и црвена боја и огромна разновидност на облици и белези. Одгледуваните каранфили можат да се поделат на обрабени, вечноцутни, малмезонски, старински, современи и планински.
Некои видови Dianthus alpinus Dianthus amurensis — амурски каранфил Dianthus anatolicus Dianthus arenarius Dianthus armeria — тревест каранфил Dianthus balbisii Dianthus barbatus — турски каранфил Dianthus biflorus Dianthus brevicaulis Dianthus burgasensis Dianthus callizonus Dianthus campestris Dianthus capitatus Dianthus carthusianorum — картуски каранфил Dianthus caryophyllus — градинарски каранфил или само каранфил Dianthus chinensis — кинески каранфил Dianthus cruentus Dianthus deltoides — точкест каранфил Dianthus diffuses Dianthus erinaceus Dianthus formanekii Dianthus freynii Dianthus fruticosus Dianthus furcatus Dianthus gallicus — француски каранфил Dianthus giganteus Dianthus glacialis Dianthus gracilis Dianthus graniticusDianthus gratianopolitanus — духовденски каранфил Dianthus haematocalyx Dianthus japonicus — јапонски каранфил Dianthus kladovanus Dianthus knappii Dianthus leucophoeniceus Dianthus lusitanus Dianthus microlepsis Dianthus moesiacus Dianthus monspessulanus — монпелиерски каранфил Dianthus myrtinervius — полегнат каранфил Dianthus nardiformis Dianthus pallens Dianthus nitidus Dianthus pavonius Dianthus petraeus Dianthus pinifolius Dianthus plumarius — перест каранфил Dianthus pungens Dianthus quadrangulus Dianthus repens Dianthus scardicus Dianthus seguieri Dianthus simulans Dianthus spiculifolius Dianthus squarrosus Dianthus stenopetalus Dianthus subacaulis Dianthus superbus — влакнест каранфил Dianthus sylvestris Dianthus tenuifolius Dianthus urumoffii Dianthus zonatus Dianthus John Prichard
Каранфилот како тема во уметноста и во популарната култура „Каранфил“ (Carnation) - песна на англиската рок-група „Џем“ (The Jam) од 1982 година.DISCOGS, The Jam – The Gift (пристапено на 17.6.2020)
Поврзано Каранфилче — несродно растение што се користи како мирудија Каранфилска револуција — државен преврат во Португалија (1974) Кирил Мицевски — проучувач на македонските ендемски каранфили
Наводи
Надворешни врски
Страница за каранфилот — портал „Сè за домот“
Категорија:Каранфили Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј